Zout onder je huid...

Door Shanty Sterke 

Wanneer je extra zout eet, gaat bij veel mensen de bloeddruk omhoog, waardoor je het extra zout weer uitplast. Met andere woorden, wat erin gaat, gaat er ook weer uit. Althans, zo werd er lange tijd over gedacht en zo staat het ook in de leerboeken. Maar volgens Rik Olde Engberink, internist-nefroloog in opleiding, die een proefschrift over zout schreef, lijkt dat niet helemaal meer te kloppen.

‘Volgens de theorie uit de boeken zouden de nieren in hun eentje verantwoordelijk zijn of iemand een hoge bloeddruk krijgt of niet’, legt Olde Engberink uit. ‘We hebben altijd gedacht dat extra zout in het lichaam, extra water vasthoudt. Je hebt als het ware meer volume in het lichaam, dat noemen we het extracellulair volume. Als dat extracellulair volume omhoog gaat, dan gaat ook de bloeddruk omhoog. Bij een hoge bloeddruk zorgen de nieren ervoor dat je het extra zout uitplast. Als je het zout uitplast, krijg je een nieuwe balans. Het idee was altijd dat als de nieren niet goed werken, wanneer mensen ouder worden of suikerziekte hebben, dan kunnen de nieren al dat zout niet uitplassen. Dat heet zoutgevoeligheid.’

Nu lijkt het erop dat de hoge bloeddruk als gevolg van teveel zout niet per se hoeft te komen door het verhoogde extracellulair volume in het lichaam en dat de nieren niet in hun eentje bepalen of iemand een hoge bloeddruk gaat krijgen na veel zout eten. ‘We weten nu dat zout opgeslagen kan worden onder de huid en ook waarschijnlijk in de bloedvatwand. Daar wordt het zout door suikers geneutraliseerd.’

Zout, opgeslagen in de huid en daar geneutraliseerd, dat lijkt heel handig. Maar zo eenvoudig is het ook weer niet. ‘Dat is ook wat ik eerst altijd dacht, handig de huid als een soort reservoir waar je al dat zout kan dumpen zonder dat het slechte gevolgen heeft.’ Maar nu blijkt uit onderzoeken waarbij men met een MRI-scan naar zout in de huid kijkt, dat juist die mensen die na veel zout eten een hoge bloeddruk krijgen, veel zout onder de huid hebben. Dus eigenlijk lijkt die zoutopslag in de huid helemaal niet zo goed te zijn. ‘Bij gezonde mensen lijkt er ook wel wat zout onder de huid te zitten maar ik denk dat er een soort overloopmechanisme is dat je gaat aanspreken als je het zout niet meer kwijt kunt. Dat zijn de mensen met hartfalen, nierfalen, hoge bloeddruk, ouderen. Juist die groepen, die dus heel zoutgevoelig zijn, hebben allemaal veel zout onder de huid zitten.’

Over hoe de zoutopslag in de huid tot een hoge bloeddruk kan leiden, daar zijn verschillende theorieën over. ‘Om het een beetje simpel te zeggen: veel zout is niet goed voor je bloedvaten. We denken dat de bloedvaten in de huid minder goed werken als er zoveel zout in de huid zit. Normaal gesproken gaan je bloedvaten een beetje ontspannen zodra de bloeddruk omhoog gaat, waardoor de bloeddruk weer omlaag gaat. Op die manier, door de bloedvatspanning, probeer je de bloeddruk gelijk te houden. Nu weten we dat als er ergens heel veel zout zit, dan kunnen de bloedvaten een stuk minder goed ontspannen. Als je bloedvaten niet meer goed kunnen ontspannen, krijg je dus ook een hogere bloeddruk.’

Wat betekenen deze nieuwe inzichten voor de patiënt? ‘Er zijn best wel veel medicijnen tegen een hoge bloeddruk. Die medicijnen grijpen allemaal in op de vaatspanning of het zijn plaspillen of ze doen iets op het hartritme of iets met de nieren. Maar het blijft een groot probleem dat heel veel mensen waarbij de bloeddruk niet goed onder controle komt, toch teveel zout eten. Kunnen we dan niet een medicijn verzinnen dat die zoutgevoeligheid beïnvloedt?’

Mogelijk zijn de suikers die het zout neutraliseren de oplossing. Een laagje van dezelfde suikers die in de huid zitten, zit ook aan de binnenkant van de bloedvaten, de glycocalyx, heet dat. Juist bij mensen met suikerziekte en mensen met een nierziekte is die glycocalyx kapot. Nu blijkt dat er al een medicijn op de markt is dat de glycocalyx kan herstellen. Maar dit medicijn mag niet zomaar voorgeschreven worden als bloeddrukverlager. Want daar was het niet voor bedoeld. Dat middel werd onderzocht in een onderzoek naar eiwitten in de urine. In zo’n onderzoek worden tal van factoren meegenomen in de berekeningen. ‘Als je alle getallen van alle studies naar dit medicijn op een rijtje zet, dan zie je dat bij de mensen die dit medicijn hebben gebruikt ook de bloeddruk omlaag ging. Je mag hier officieel niet uit concluderen dat het werkt op de bloeddruk, omdat het onderzoek hier niet specifiek voor is ontworpen. Dit is natuurlijk wel iets wat we in de toekomst opnieuw willen onderzoeken maar dan in een studie die op de bloeddruk is gericht’.

Zover is het nog niet en of dat er ooit van komt, is de vraag. ‘Voor de bloeddruk zijn er heel veel goedkope medicijnen. Maar tegelijkertijd, is het niet zo makkelijk om voor iedereen een goed gecontroleerde bloeddruk te krijgen. Bij de helft van de mensen is, ondanks dat ze een behandeling krijgen met medicijnen, de bloeddruk niet goed onder controle. Dus ondanks dat er heel veel middelen zijn valt er nog zeker wel wat te winnen’.

Gepubliceerd: dinsdag 04-12-2018 | Nog geen reacties

Reageer op dit artikel

    Recente artikelen

    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier


    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier