NierpatiŽnten eten beter door innovatieve game

Door Merel Dercksen 

Als u zelf nierpatiënt bent, kunt u het zich misschien nog herinneren. Vooral als het plotseling gebeurde: u moest een dieet gaan volgen. Consulten bij de diëtist worden niet eindeloos vergoed, dus in beperkte tijd kreeg u een heleboel informatie. U kreeg wellicht het boek 'Eten met plezier' mee: handzaam, maar niet alles staat erin. Wat nu als u eens iets anders wilt klaarmaken? En mochten aardbeien nu wel of niet? Als het aan diëtisten Louise Witteman (Robin Health Games) en Sophie Luderer ligt, is die onzekerheid binnenkort verleden tijd.

'Het dieet bij gevorderde nierziekte is complex. Diëtisten moeten specifieke kennis overbrengen over voedingsstoffen waar nierpatiënten soms nog nooit van gehoord hebben, die niet te herleiden zijn in het product en niet op het etiket staan.' Dat merkt Sophie Luderer, diëtist in het Canisius-Wilhelmina ziekenhuis (CWZ) in Nijmegen, in haar dagelijkse praktijk. 'De diverse dieetbeperkingen zijn in de praktijk lastig te combineren tot een volwaardige voeding, waar je met smaak van eet. En onvoldoende dieetkennis resulteert vaak in angst.' Het gevolg? Een slechte dieetuitvoering, sommige patiënten leggen zichzelf onnodige beperkingen op, maken de verkeerde keuzes of zijn juist helemaal niet meer gemotiveerd om op hun dieet te letten.

Het is niet alleen de complexiteit die het voor patiënten lastig maakt binnen hun dieet goed te eten. Veel is tenslotte te leren, als je er maar de tijd en de aandacht voor hebt. En die tijd, dat is ook een probleem. Luderer: 'de tijd die we voor een consult hebben is beperkt. Bovendien is bekend dat mensen maar 10% onthouden van wat ze in de spreekkamer horen. Maar mogelijkheden tot voldoende herhaling hebben we te beperkt tot onze beschikking.'

Wat er wel is, is dieetinformatie op schrift. Maar ook dat beklijft niet altijd even goed. Wat te doen? Witteman en Luderer ontwikkelden een serious game, die de patiënt in zijn eigen tijd op een tablet of mobiele telefoon kan spelen. Het spel kan ook door anderen gespeeld worden, zodat ook naasten of mantelzorgers meer kennis krijgen over het dieet. Luderer: 'per voedingsstof zet de speler getoonde producten op volgorde van rang, klikt aan waar bijvoorbeeld meer/minder kalium in zit of beantwoordt kennisvragen. Geef je alle antwoorden correct, dan win je een level. Tijdens het spelen kun je aanvullende informatie opvragen door op het vraagteken in het speelveld te klikken. En je kunt kennis en levelinformatie met anderen delen via Whatsapp en een chatfunctie. Omdat er een logboek in zit met de gemaakte fouten, kunnen wij als diëtisten heel gericht extra voorlichting geven: specifiek op die onderdelen van het dieet waar de patiënt de meeste fouten in maakt.'

Helpt dat nou, om dieetinformatie beter te onthouden? Vooralsnog lijkt het van wel. De game is in kleine setting getest bij nierpatiënten in het CWZ. Zij vinden het een leukere manier van leren en zijn daardoor meer gemotiveerd. De opzet, met behulp van plaatjes, blijkt geschikt om de complexe informatie begrijpelijk te maken, ook voor mensen die laaggeletterd zijn. 'Doordat patiënten en hun naasten de game zelfstandig kunnen spelen, vergroot het hun zelfredzaamheid en zelfvertrouwen. Wat we zelfs zagen, is dat de bloeduitslagen van de patiënten verbeterden doordat ze betere keuzes konden maken.'

Aanstaande vrijdag spreekt Sophie Luderer tijdens het evenement Samen Sterk over deze game en andere eHealth-toepassingen. En, verklapt ze alvast, 'de game zal ook een van de inzendingen zijn voor de Maria ter Welle prijs, die tijdens de Nederlandse Nefrologiedagen in maart uitgereikt zal worden. Een prijs die we ontzettend graag zouden winnen, want het bijbehorende geldbedrag is nodig om de game verder te ontwikkelen.' Tot nog toe hebben Luderer en Witteman de game nog met eigen geld en middelen gerealiseerd. Maar de game is nog niet klaar; het onderdeel fosfaat moet bijvoorbeeld nog ontwikkeld worden. Naast verder uitbouwen, zouden ze het spel ook graag landelijk uitrollen, opdat zoveel mogelijk nierpatiënten van de nieuwe toepassing kunnen gaan profiteren.


De Maria ter Welle prijs is bedoeld voor zorgverleners (niet-medici) die een initiatief hebben ontwikkeld dat de zorg voor nierpatiënten lokaal heeft verbeterd. Met het geldbedrag dat aan de prijs is verbonden kunnen zij hun idee uitbreiden zodat meer patiënten er voordeel van kunnen hebben. De prijs is een initiatief van de Nierstichting en de Willem Kolff Stichting en wordt jaarlijks uitgereikt tijdens de Nederlandse Nefrologiedagen. Inzenden voor de editie 2017 kan nog tot vrijdag 13 januari, 12:00 uur. Over enkele weken wordt bekend gemaakt wie dit jaar de genomineerden zijn.

Gepubliceerd: woensdag 11-01-2017 | Nog geen reacties

Reageer op dit artikel

    Gerelateerde artikelen

    Recente artikelen

    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier


    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier