Dramatisch slecht fosfaatmanagement in Amerikaanse dialysecentra

Door Merel Dercksen 

Uit een onderzoek in een Amerikaans dialysecentrum komt een verontrustend beeld naar voren waar het gaat om kennis van fosfaat, en het gebruik van fosfaatbinders. Tegelijkertijd lijkt het gebrek aan kennis niet de oorzaak van het slecht innemen van de fosfaatbinders. Want een deel van de patiënten met weinig kennis is wel gemotiveerd om de medicatie te gebruiken.

Fosfaatbinders
Hemodialysepatiënten hebben meestal fosfaatbinders nodig om te zorgen dat het fosfaatgehalte in hun bloed niet teveel stijgt. Alleen een dieet is niet genoeg, en fosfaat is slecht te verwijderen met dialyse. Maar het zodanig innemen dat het gewenste effect bereikt wordt, is niet voor iedereen even makkelijk. Hier zijn verschillende mogelijke oorzaken voor aan te wijzen. Zoals onvoldoende kennis van fosfaat en van waar het in zit, of te weinig inzicht in hoe de fosfaatbinders het beste werken en wat het belang ervan is. Maar sommige patiënten vinden de medicatie ook erg vervelend om in te nemen, of hebben te veel last van bijwerkingen.

Zeer beperkte kennis van fosfaatrijke producten
Amerikaanse onderzoekers hebben onder 79 patiënten van een enkel centrum geïnventariseerd wat het verband is van wat patiënten zelf over hun medicijntrouw zeggen en van hun kennis over fosfaat, met het goed onder controle houden van het fosfaat in het bloed. Om te beginnen hebben ze de patiënten ingedeeld in twee groepen: degenen die een fosfaatspiegel gemiddeld binnen de streefwaarden hebben, en degenen die er gemiddeld boven zitten. De eerste groep was het grootst: 61 patiënten.

Meer dan de helft van de patiënten zei wel eens de medicijnen zonder opzet niet te nemen. Dat kan natuurlijk gebeuren. Vergeten, niet bij je omdat je onverwacht niet thuis eet, er zijn allerlei situaties te bedenken waarin dat voorkomt. Maar bijna de helft van de patiënten sloeg ze ook wel eens expres over. Aan de kennis over fosfaat lijkt dat niet te liggen: die was in de hele groep patiënten maar zeer beperkt aanwezig. Het noemen van twee voedingsmiddelen die veel fosfaat bevatten of een mogelijke complicatie van een te hoge fosfaatspiegel, was voor veel van de deelnemers niet te doen.

Slechte therapietrouw belangrijkste oorzaak problemen
Onder de patiënten met een veel te hoge fosfaatspiegel was het aandeel dat niet trouw de medicatie gebruikte, hoger dan onder de patiënten bij wie het fosfaat wel onder controle was. En de patiënten die zelf zeggen dat ze het niet zo nauw nemen met het innemen, hebben minder kans op een fosfaatspiegel binnen de normaalwaarden. Slechtere therapietrouw hangt dus samen met een slechter resultaat, maar een gebrek aan kennis doet dat niet. De onderzoekers zien de oorzaak van het slecht innemen dan ook voor een groot deel in de fosfaatbinders zelf liggen. Meer gemak in het gebruik zou dan mogelijk een groter effect hebben dan meer kennis.

Uiteindelijk is het natuurlijk wel zo dat kennis over de gevolgen van een te hoog fosfaat de motivatie bevordert, en dat patiënten die gemotiveerd zijn om hun fosfaatbinders op het juiste moment en in de juiste dosering te gebruiken, voldoende kennis moeten hebben om dat te kunnen doen. Dat blijkt ook wel uit deze studie: de afkapwaarde die de onderzoekers gebruikt hebben voor wat binnen de normaalwaarden valt, is 1,78 mg/dl. Dat is een oude bovengrens, die met de invoering van de KDIGO-richtlijnen in 2009 naar beneden is bijgesteld. En wel zo ver, dat het gemiddelde van de groep 'goed ingestelde' patiënten, boven de bovengrens van de huidige streefwaarden ligt.

Als deze patiënten het beter willen gaan doen, zal het ze vast wel helpen om te weten welke voedingsmiddelen zeer veel fosfaat bevatten.

Gepubliceerd: dinsdag 10-05-2016
Bron: Journal of Renal Nutrition | Nog geen reacties

Reageer op dit artikel

    Gerelateerde artikelen

    Recente artikelen

    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier


    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier