Toewijzing donornieren aanpassen ten gunste van patiŽnten zonder urgentie?

Door Merel Dercksen 

Sommige patiënten die met een hoge urgentie op de wachtlijst voor een nier staan, winnen maar relatief weinig extra levensjaren als ze getransplanteerd worden. Eurotransplant en aangesloten transplantatiecentra vragen zich af of dit toewijzingsbeleid niet moet worden aangepast ten gunste van wachtlijstpatiënten zonder hoge urgentie. Zij kunnen veel langer met een nieuwe nier doen, maar komen nu door de lange wachttijden te vaak niet op tijd in aanmerking voor een orgaan.

Eurotransplant regelt de toewijzing van organen van overleden donoren. Bij Eurotransplant zijn meerdere Europese landen aangesloten. Omdat het tekort aan organen niet alleen in Nederland bestaat, is er een uitgebreide wachtlijst. De meeste nierpatiënten kunnen met dialyse behandeld worden als ze op die wachtlijst terecht komen, al zijn er nog steeds teveel patiënten die het op die manier niet lang genoeg volhouden. Sommige nierpatiënten kunnen geen dialyse (meer) ondergaan. Om in leven te kunnen blijven moeten zij daarom binnen zeer korte tijd een niertransplantatie ondergaan. Zij kunnen de hoog-urgente status krijgen, wat hen voorrang oplevert bij de toewijzing van de beschikbare nieren.

Maar de meningen over de voordelen hiervan zijn niet eenduidig positief. Bovendien zijn er niet veel data beschikbaar over de resultaten van deze transplantaties bij hoog-urgenten, wat de beoordeling bemoeilijkt. Eurotransplant heeft, samen met aangesloten transplantatiecentra, onderzoek gedaan naar de getransplanteerde nierpatiënten die hoog-urgent waren en die tussen 1996 en 2010 een nier gekregen hebben. In de 61 centra ging het om 898 patiënten. Het onderzoek richtte zich op de situatie vijf jaar na de transplantatie, zowel voor patiënt als voor de getransplanteerde nier.

Gemiddeld genomen staan mensen met hoog-urgente status korter op de wachtlijst dan andere nierpatiënten, voor ze getransplanteerd worden. Ze zijn ook jonger. Een duidelijk verschil is verder dat ze vaker een nier krijgen met meer mismatches, niet gek als de tijd dringt. De mogelijkheid om op een beter passende nier te wachten is er dan vaker niet. 

In de eerste vijf jaar na de transplantatie doen de hoog-urgenten het minder goed dan de gemiddelde 'normale' nierpatiënt die gewoon op de wachtlijst heeft gestaan. Ze hebben dan bijvoorbeeld ruim dubbel zo vaak alweer een nieuwe transplantatie ondergaan (bijna 40%), wat een negatief effect blijkt te hebben op de patiënt en de nier. Ook zijn meer van deze patiënten na vijf jaar overleden. Vooral patiënten die niet (meer) kunnen dialyseren omdat er geen geschikte vaattoegang aangelegd kan worden, hebben slechtere overlevingskansen. Voor patiënten die niet kunnen dialyseren vanwege psychische problemen of zelfs neiging tot zelfmoord vanwege de dialyse, geldt dat minder.

Het positieve effect van een nier is, in elk geval met de huidige manier van toewijzen, groter bij een gewone wachtlijstpatiënt dan bij degenen die hoog-urgent zijn: de nieuwe nier gaat langer mee en de patiënt heeft betere overlevingskansen. Maar wachtlijstpatiënten die niet als hoog-urgent staan geregistreerd hebben (ook) te maken met een tekort, lange wachttijden en een niet te verwaarlozen sterfte in de dialyseperiode. De onderzoekers vragen zich daarom af of het huidige beleid rondom hoge urgentie niet aangescherpt moet worden. Ze denken dan vooral aan patiënten met vaatschade en herhaalde transplantatie, bij wie de toegevoegde levensjaren door een transplantatie het kortst zijn. Een aangepast beleid zou dan ten gunste moeten komen van gewone wachtlijstpatiënten, die op de middellange en lange termijn veel betere vooruitzichten hebben als ze getransplanteerd kunnen worden.

Gepubliceerd: maandag 15-02-2016
Bron: Nephrology Dialysis Transplantation | Nog geen reacties

Reageer op dit artikel

    Gerelateerde artikelen

    Recente artikelen

    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier


    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier