Zijn regelmatige uitdroging en veel frisdrank de oorzaak van massaal nierfalen in Midden-Amerika?

Door Albert de Vreede 

In Midden-Amerika is een epidemie van nierfalen aan de gang, waarvan de oorzaak nog steeds niet volledig duidelijk is. Het hardst getroffen zijn relatief jonge mannen, landarbeiders op onder meer suikerrietplantages. Alleen al in bijvoorbeeld El Salvador eist deze ziekte 2.500 doden per jaar op een bevolking van ruim 6 miljoen inwoners. De epidemie van nierfalen lijkt het meest aanwezig te zijn op het hete laagland en minder in de wat koelere bergstreken. De verdeling van de epidemie heeft tot een aantal theorieën over het ontstaan ervan geleid, maar voor geen enkele daarvan is sluitend bewijs gevonden. Aanvankelijk dacht men dat het gebruik van een bepaalde pesticide de oorzaak was, maar nu denkt men toch weer aan herhaalde uitdroging bij het werken op het land waardoor de nieren steeds een klap krijgen.

Epidemie opgemerkt in 2002
In 2002 trad er in Midden Amerika een verhoogd aantal gevallen van nierfalen op. Een nierfalen dat niet veroorzaakt wordt door bekende oorzaken als suikerziekte of hoge bloeddruk. Bovendien zijn het voornamelijk vrij jonge mensen en veel meer mannen dan vrouwen waarvan de nieren stoppen met werken. Omdat de epidemie om zich heen grijpt in landen met een relatief laag welvaartsniveau zoals Guatemala, Honduras, Nicaragua, Costa Rica, Panama, El Salvador en het zuiden van Mexico ontbreken de financiële middelen om iedereen een niervervangende behandeling te geven. Daardoor overlijden veel patiënten. Een soortgelijk beeld van nierfalen komt niet alleen voor in de Midden-Amerikaanse regio, maar ook in arme gebieden met landbouw in landen als Sri Lanka, Egypte en India. Ze hebben alle gemeen dat er in grote hitte op het land wordt gewerkt, en dat er veel pesticiden worden gebruikt.

Uitdroging en veel frisdrank
In het begin van de epidemie van nierfalen in de Midden-Amerikaanse landen werd gedacht dat het hoge gebruik van pesticiden en de blootstelling daaraan van landarbeiders de oorzaak zou zijn. Het blijkt echter dat nierfalen veel meer voorkomt in hete, lager gelegen streken dan in het koeler gebergte, terwijl in beide streken even veel pesticiden gebruikt worden. Hitte lijkt een factor te zijn die van invloed is op deze vorm van nierfalen. Uitdroging bij het werken op het land kan de nieren een klap geven en als dat herhaaldelijk voorkomt kan dat blijvende schade opleveren. Een bijkomende factor zou kunnen zijn dat als dorstlesser vaak zoete frisdranken worden gebruikt, die veel van de suiker fructose bevatten. Bij de verbranding van fructose is het enzym fructokinase betrokken, wat samen met herhaalde uitdroging nierschade kan veroorzaken.

Oorzaak nog niet zeker
Wat de precieze oorzaak van deze epidemie van nierfalen is, is nog lang niet zeker. In die zin lijkt deze vorm van nierfalen enigszins op de Balkan-nefropathie, die in het begin van de jaren zestig werd opgemerkt in Zuidoost-Europa en waarvoor allerlei oorzaken zoals vergiftiging door zware metalen, infectie, erfelijke aanleg en allergische reactie werden genoemd. Uiteindelijk is pas in 2012 definitief aangetoond dat deze ziekte veroorzaakt wordt door een vergiftiging met aristolochiazuur, wat in een onkruid zit dat in de Balkanlanden groeit en soms mee geoogst werd met tarwe en zo in het brood terecht kwam.

Het vinden van de oorzaak of meerdere oorzaken van de Midden-Amerikaanse vorm van nierfalen zal nog veel en gedegen onderzoek vergen. Onderzoek dat niet altijd gemakkelijk is omdat er veel verschillende belangen mee gemoeid zijn. Onder andere van de suikerriet- en de pesticidenproducerende industrie, maar zeker niet het minst, die van de landarbeiders die nu op grote schaal nierfalen oplopen.

Gepubliceerd: woensdag 07-05-2014
Bron: Science | Nog geen reacties

Reageer op dit artikel

    Gerelateerde artikelen

    Recente artikelen

    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier


    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier