Dorhout Mees (88) blijft strijden voor betere dialysezorg

Door Redactie NierNieuws 

Foto: Privťcollectie

Sommige artsen doen gewoon hun werk, andere slaan piketpaaltjes in hun vakgebied en vallen op door wat ze ondernemen om de zorg vooruit te brengen. En dan heb je er ook nog, die zelfs na hun pensioen niet van ophouden weten. Zo iemand is nefroloog prof.dr. Evert Dorhout Mees. Hij was oprichter en van 1969 tot 1990 hoofd van de afdeling Nefrologie en Hypertensie in het Academisch Ziekenhuis Utrecht, en oprichter van de Stichting Thuisdialyse, de voorloper van wat nu Dianet is. Toen hij met emeritaat ging, werd hij prompt benoemd tot hoogleraar aan de Ege Universiteit in Izmir, Turkije. Dat was in 1990, meer dan 20 jaar geleden, en Dorhout Mees is inmiddels 88. Toch krijgt, wie hem tegenwoordig probeert te bereiken, vaak de mededeling dat hij in Turkije is. Dat roept de vraag op: 'Wat doet Evert Mees steeds weer in Turkije?'

'Toen ik in 1990 in İzmir mijn tweede loopbaan als hoogleraar interne geneeskunde begon, bleken de patiënten op de kunstnier (dialyse) afdeling in slechte toestand. In het bijzonder leden zij aan hartfalen. De dokters verzekerden echter, dat zij volgens de laatste Amerikaanse richtlijnen werden behandeld. Bij nader onderzoek ontdekte ik, dat die richtlijnen volstrekt onvoldoende waren. Uit de literatuur bleek tevens, dat de toestand van de Amerikaanse patiënten ook slecht was: meer dan 20% leed aan hartfalen en de meesten hadden te hoge bloeddruk (hypertensie), ondanks massaal gebruik van bloeddrukverlagende middelen.'

Vocht vasthouden
'De reden is, dat bij dialysepatiënten (die geen nierfunctie hebben) zout dat met het voedsel wordt opgenomen, water aantrekt, waardoor het volume van de lichaamsvloeistof per dag 1 tot 1,5 liter toeneemt. Met de elders gebruikte methoden lukt het niet, om al dat vocht tijdens de dialysesessie te verwijderen. Die 'chronische volumebelasting' is de oorzaak van (tegen medicijnen 'resistente') hypertensie en hartfalen. De voor de hand liggende oplossing is: strenge zoutbeperking in het dieet en meer aandacht voor het verwijderen van vocht door 'ultrafiltratie' tijdens de dialyse.'

Boek
Volumemanagement is een speerpunt, of zelfs stokpaardje, van Dorhout Mees. Er is onder artsen ten onrechte veel te weinig aandacht voor, om niet te zeggen 'een ontstellend gebrek aan inzicht [was ontstaan] over de stoornissen in de water- en zouthuishouding', vindt hij. Wanneer (dialyse)artsen meer in goed volumemanagement zouden investeren, zouden veel problemen die dialysepatiënten ondervinden niet of minder voorkomen. In 2000 kwam hierover een boek van zijn hand uit met de titel Cardiovascular Aspects of Dialysis Treatment. In 2011 verscheen de tweede, herziene, druk onder de titel Hypertension and Cardiovascular Aspects of Dialysis Treatment in de serie Good Dialysis Practice van uitgeverij Pabst: het onderwerp was nog net zo actueel.

Investering
'Maar de toepassing bleek minder eenvoudig en vereiste veel aandacht en tijd, een steeds schaarser artikel. Dat is destijds toch gelukt doordat ik het geluk had in Izmir enkele intelligente, kritische collega's aan te treffen, die zich graag lieten overtuigen. Na mijn vertrek nu 15 jaar geleden hebben zij onder leiding van prof. Ercan Ok het werk voortgezet en uitgebreid. Ik bezocht hen regelmatig voor advies en hulp bij het schrijven van Engelstalige publicaties. Door hun enorme inzet komt nu bij hun dialysepatiënten hartfalen vrijwel niet meer voor, is de bloeddruk van de meesten zonder medicijnen normaal en de sterfte 40% minder dan in Amerika.'

New York leert van Turkije
'Hoewel die resultaten in - ook Amerikaanse - tijdschriften zijn gepubliceerd vond dat tot nu toe geen navolging. Ok werd echter wel enkele malen voor een voordracht in de USA uitgenodigd, waar hij een gezaghebbende onderzoeker, Nathan Levin (oprichter van het Renal Research Institute in New York - red.), leerde kennen. Die bezocht begin 2013 Izmir en was zo onder de indruk van hun resultaten (met eigen ogen zien is anders dan lezen) dat hij besloot die 'behandelingsstrategie' in New York toe te passen. Hij wist een voor een jaar subsidie te verkrijgen -zonder geld kun je niets in de geneeskunde- en bezocht Izmir opnieuw in december om de details van dat project te bespreken.'

'Levin wilde mij er ook graag bij hebben, omdat Ok steeds betoogt dat ik die hele zaak in gang heb gezet, hoewel de meeste resultaten na mijn vertrek door hem zijn bereikt. Het was een nuttige week, hij zal in New York veel weerstand moeten overwinnen maar Levin is vastbesloten. Ik ervaar het als een van de hoogtepunten uit mijn loopbaan.'

Gepubliceerd: woensdag 01-01-2014 | Reacties (1)

Reageer op dit artikel

  • Jan Taco teGussinklo, Zwolle
    06-01-2014 08:19

    Leuk en leerzaam om te lezen waar mijn vroegere opleider allemaal mee bezig is.

Recente artikelen

NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier


NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier