Donorregistratie: geen onwil maar onvermogen

Door Hanne Dijkstra 

Ondanks een uitvoerige overheidscampagne is het aantal registraties in het donorregister slechts mondjesmaat toegenomen. Een dure strategie, gericht op het vergroten van kennis en bewustzijn onder de bevolking, mocht niet baten. Ook het toesturen van een rechtstreekse brief leidde niet tot meer geregistreerde keuzes in het donorregister. Hoe is dit te verklaren? Onwil?

Niet volgens Dan Ariely, hoogleraar psychologie en gedragseconomie aan Duke University. Hij betoogt dat dit het gevolg is van ons onvermogen om objectieve keuzes te maken. In de onderstaande TED Talk uit 2008 legt de hoogleraar op overtuigende wijze uit dat wij eigenlijk helemaal niet zoveel controle over onze eigen keuzes hebben.

Het blijkt namelijk dat deze keuzes in grote mate worden beïnvloed door context en vraagstelling. Zo is een duur abonnement bijvoorbeeld aantrekkelijker als het verhoudingsgewijs meer voordeel op lijkt te leveren en kunnen twee vragen met een subtiel andere formulering tot twee heel verschillende antwoorden leiden.

Dit komt in het bijzonder naar voren in Ariely’s voorbeeld over orgaandonatie. Het blijkt dat de drempel om ‘ja’ te zeggen op de vraag ‘Kruis dit vakje aan als u wel orgaandonor wilt worden’ veel hoger is dan niets te doen bij de vraag ‘Kruis dit vakje niet aan als u orgaandonor wilt worden.’ Hoewel het verschil minimaal lijkt, vraagt de eerste formulering om een actieve keuze, in tegenstelling tot de tweede passieve optie.

Al deze aspecten en nog vele andere komen aan bod in de 17 minuten durende toespraak van Ariely. Zijn inspirerende, humoristische en prikkelende betoog leidt niet alleen tot een dieper begrip van het besluitvormingsproces maar ook tot een meer compassievolle houding. Het debat rondom orgaandonatie is namelijk vaak verdeeld in twee kampen; voor- en tegenstanders. Het is echter geen onwil maar onvermogen dat mensen weerhoudt van het formaliseren van hun registratie in het donorregister. Door ons dit te realiseren zijn we in staat om met een vriendelijke en open geest naar de situatie te blijven kijken. En met kerst voor de deur, kan wat extra vriendelijkheid helemaal geen kwaad.

Gepubliceerd: maandag 23-12-2013 | Reacties (1)

Reageer op dit artikel

  • Jos Sparreboom, Överum Sverige
    23-12-2013 15:17

    Keuzes worden in grote mate beïnvloed door context en vraagstelling?
    Nog veel belangrijker is het taalgebruik. Als je mensen iets wil vertellen of laten doen, gebruik dan "Jip en Janneke"-stijl.
    En dat is precies het tegengestelde van de gezwollen taal van de overheid. En helaas is ook vaak ons eigen niernieuws geschreven op academisch niveau.
    Hiermee wordt een deel van de bevolking buitengesloten.
    Jip en Janneke is leesbaar voor iedereen. Een bekend voorbeeld is de Telegraaf, die zijn succes voornamelijk te danken heeft aan het simpele taalgebruik.
    Veel andere kranten zijn minstens in het voorbereidend hogerkleuteronderwijs niveau geschreven.

    ‘Kruis dit vakje aan als u wel orgaandonor wilt worden’ en ‘kruis dit vakje niet aan als u orgaandonor wilt worden.’
    Moet zijn:
    |_| Donor JA.
    |_| Donor NEE
    |_| Geen keuze.

    En echt niet moeilijker. Overigens is het schrijven van een tekst in Jip en Janneke veel moeilijker dan in gezwollen taal.

    Vriendelijke groet,
    Jos Sparreboom

Recente artikelen

NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier


NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier