Risico op nierproblemen bij lupus genetisch bepaald

Door Merel Dercksen 

Een internationaal team onderzoekers heeft, door dieronderzoek te vertalen naar mensen, een gen ontdekt dat een rol speelt in het ontstaan van nierproblemen bij systemische lupus erythematodes. Kleine wijzigingen in dit gen lijken al te leiden tot een veranderde regulatie van een stof die het afweersysteem 'aan' kan zetten, maar tot ziekte leidt wanneer hij niet bijtijds geremd wordt.

Niet alle patiënten met systemische lupus erythematodes (SLE) krijgen daar nierproblemen bij. De onderliggende genetische factoren zijn nog grotendeels onontgonnen terrein, waardoor het niet eenvoudig te voorspellen is bij welke SLE-patiënten de nieren aangetast zullen worden. Dat is in zoverre van belang, dat nierproblemen bij deze aandoening op een slechtere algehele prognose wijzen.

Een team Amerikaanse wetenschappers, aangevuld met enkele internationale collega's, heeft onderzoek gedaan onder muizen. Uit ander dieronderzoek was al bekend dat de nucleaire factor kappa B waarschijnlijk een rol speelt bij lupus nefritis. Dit eiwit is een zogenaamde transcriptiefactor, een 'schakelaar', die cellen uit het immuunsysteem aanzet om hun verdedigingsmechanisme in te zetten tegen (vermeende) indringers. Maar NF kappa B kan ook overactief zijn en leiden tot onnodige ontstekingen. In veel ziektes, uiteenlopend van auto-immuunziekten tot kanker, blijkt NF kappa B een rol te spelen.

Onder natuurlijke omstandigheden wordt NF kappa B afgeremd door de molecuul A20, ook wel ABIN1 genoemd. In een al eerder gepubliceerd onderzoek lieten de onderzoekers zien dat muizen waarbij ABIN1 inactief is een auto-immuunziekte ontwikkelen die lijkt op lupus, en dat NF kappa B bij deze muizen extra geactiveerd is na een gerichte prikkel. In de huidige studie tonen ze aan dat deze muizen verergerende nierproblemen krijgen die vergelijkbaar zijn met klasse III en IV lupus nefritis bij mensen.

Om na te gaan of slecht functionerend ABIN1 bij mensen met SLE in de praktijk van belang is, onderzochten ze DNA-monsters van deelnemers aan de Large Lupus Association Study 2. Daarbij vergeleken ze patiënten met en zonder nefritis, en keken gericht naar kleine veranderingen (SNPs) in het gen dat codeert voor ABIN1: TNIP1. Zowel bij Amerikanen van Europese als van oorspronkelijk Afrikaanse afkomst vonden de onderzoekers een verband tussen een bepaalde SNP en lupus nefritis.

Kleine veranderingen in het TNIP1-gen lijken verband te houden met het risico op lupus nefritis bij SLE; dit verband ontstaat waarschijnlijk doordat de regulatie van nucleaire factor kappa B verstoord raakt bij wijzigingen in het betreffende gen.

Gepubliceerd: vrijdag 13-09-2013
Bron: Journal of the American Society of Nephrology | Nog geen reacties

Reageer op dit artikel

    Gerelateerde artikelen

    Recente artikelen

    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier


    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier