Marcel Canoy: hoog tijd voor alternatieve oplossingen voor orgaantekort

Door Yvette van der Schaaf 

Prof. M.F.M. Canoy

Bij bespreking van drie boeken over de handel in lichaamsmateriaal komt Marcel Canoy tot de conclusie dat het hoog tijd is om een aantal van de huidige keuzes bij ethische dilemma's kritisch tegen het licht te houden. Hij denkt daarbij met name aan legalisering en een betere organisatie van handel in lichaamsmateriaal, gecombineerd met internationale sociale controle, en het stimuleren van ontwikkelingen op het gebied van synthetische biologie.

De maatschappelijke baten van een ordentelijk beheer van lichaamsmateriaal zijn bijzonder groot. Dit zijn directe gezondheidsbaten bij acute aandoeningen in de vorm van orgaantransplantaties en bloedtransfusies. En indirecte gezondheidswinsten door onderzoek en nieuwe geneesmiddelen. Het is zaak een goede balans te vinden tussen individuele patiëntenrechten, de medische praktijk en wetenschappelijk onderzoek.

Controle op kwaliteit
Een belangrijke vraag in dat verband is of je mensen mag betalen voor het afstaan van lichaamsmateriaal. Onderzoek door de Brit Richard Titmuss leidde destijds (1970) tot de conclusie dat vrijwillige, onbetaalde bloeddonatie efficiënter en doeltreffender werkte en bovendien kwalitatief beter en veiliger bloed opleverde dan betaalde donatie. Sindsdien is het betalen van donoren taboe in de westerse wereld. Maar de vraag naar lichaamsmateriaal is enorm en stijgt ieder jaar. Vrijwillige donaties zijn niet toereikend om aan deze vraag te voldoen. De schaarste heeft inmiddels geleid tot een uitgebreide en lucratieve zwarte handel in lichaamsmateriaal. Een mogelijk kwaliteitsverschil is geen zwaarwegend punt meer. Adequate controle op de kwaliteit van het lichaamsmateriaal kan inmiddels prima worden gerealiseerd.

Betalen voor donatie
Canoy noemt dan ook als mogelijke oplossing om handel in lichaamsmateriaal niet langer te verbieden. Maar om die, met behulp van legale instrumenten, juist te reguleren en beter te organiseren. Ook in internationaal verband. En om in samenhang daarmee te komen tot meer internationale sociale controle op naleving van de afspraken op dat gebied, zoals bijvoorbeeld nu al het geval is bij kinderarbeid. Hij onderkent echter ook de onmogelijkheid om risico's volledig uit te bannen: zelfs als een crimineel element ontbreekt, kunnen onbeperkte vrije markten als vampiers werken die gezondheid en kracht van arme donoren doorsluizen naar de rijken.

Alternatieven voor lichaamsmateriaal
Als 'schonere' oplossing suggereert Canoy het onderzoeken van alternatieven, die de behoefte aan menselijk materiaal aanzienlijk zouden doen verminderen, zoals de ontwikkeling van synthetische materialen. Onderzoek op het terrein van de synthetische biologie ligt echter gevoelig. Daarbij gebruiken wetenschappers genetisch materiaal als bouwstenen voor het ontwerpen van nieuwe biologische systemen. En afgezien van ethische en godsdienstige bedenkingen zijn daar ook risico's aan verbonden, zoals de mogelijkheid om biologische wapens te ontwikkelen.

Volgens Canoy moeten dergelijke risico’s zorgvuldig worden afgewogen tegen de huidige onwenselijke situatie betreffende de handel in lichaamsmateriaal, met name de zwarte handel in ontwikkelingslanden.

Gepubliceerd: donderdag 17-05-2012
Bron: De Academische Boekengids | Nog geen reacties

Reageer op dit artikel

    Gerelateerde artikelen

    Recente artikelen

    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier


    NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
    Ons Pricaystatement vindt u hier