Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Zout onder je huid...

Door Shanty Sterke 

Wanneer je extra zout eet, gaat bij veel mensen de bloeddruk omhoog, waardoor je het extra zout weer uitplast. Met andere woorden, wat erin gaat, gaat er ook weer uit. Althans, zo werd er lange tijd over gedacht en zo staat het ook in de leerboeken. Maar volgens Rik Olde Engberink, internist-nefroloog in opleiding, die een proefschrift over zout schreef, lijkt dat niet helemaal meer te kloppen.

‘Volgens de theorie uit de boeken zouden de nieren in hun eentje verantwoordelijk zijn of iemand een hoge bloeddruk krijgt of niet’, legt Olde Engberink uit. ‘We hebben altijd gedacht dat extra zout in het lichaam, extra water vasthoudt. Je hebt als het ware meer volume in het lichaam, dat noemen we het extracellulair volume. Als dat extracellulair volume omhoog gaat, dan gaat ook de bloeddruk omhoog. Bij een hoge bloeddruk zorgen de nieren ervoor dat je het extra zout uitplast. Als je het zout uitplast, krijg je een nieuwe balans. Het idee was altijd dat als de nieren niet goed werken, wanneer mensen ouder worden of suikerziekte hebben, dan kunnen de nieren al dat zout niet uitplassen. Dat heet zoutgevoeligheid.’

Nu lijkt het erop dat de hoge bloeddruk als gevolg van teveel zout niet per se hoeft te komen door het verhoogde extracellulair volume in het lichaam en dat de nieren niet in hun eentje bepalen of iemand een hoge bloeddruk gaat krijgen na veel zout eten. ‘We weten nu dat zout opgeslagen kan worden onder de huid en ook waarschijnlijk in de bloedvatwand. Daar wordt het zout door suikers geneutraliseerd.’

Zout, opgeslagen in de huid en daar geneutraliseerd, dat lijkt heel handig. Maar zo eenvoudig is het ook weer niet. ‘Dat is ook wat ik eerst altijd dacht, handig de huid als een soort reservoir waar je al dat zout kan dumpen zonder dat het slechte gevolgen heeft.’ Maar nu blijkt uit onderzoeken waarbij men met een MRI-scan naar zout in de huid kijkt, dat juist die mensen die na veel zout eten een hoge bloeddruk krijgen, veel zout onder de huid hebben. Dus eigenlijk lijkt die zoutopslag in de huid helemaal niet zo goed te zijn. ‘Bij gezonde mensen lijkt er ook wel wat zout onder de huid te zitten maar ik denk dat er een soort overloopmechanisme is dat je gaat aanspreken als je het zout niet meer kwijt kunt. Dat zijn de mensen met hartfalen, nierfalen, hoge bloeddruk, ouderen. Juist die groepen, die dus heel zoutgevoelig zijn, hebben allemaal veel zout onder de huid zitten.’

Over hoe de zoutopslag in de huid tot een hoge bloeddruk kan leiden, daar zijn verschillende theorieën over. ‘Om het een beetje simpel te zeggen: veel zout is niet goed voor je bloedvaten. We denken dat de bloedvaten in de huid minder goed werken als er zoveel zout in de huid zit. Normaal gesproken gaan je bloedvaten een beetje ontspannen zodra de bloeddruk omhoog gaat, waardoor de bloeddruk weer omlaag gaat. Op die manier, door de bloedvatspanning, probeer je de bloeddruk gelijk te houden. Nu weten we dat als er ergens heel veel zout zit, dan kunnen de bloedvaten een stuk minder goed ontspannen. Als je bloedvaten niet meer goed kunnen ontspannen, krijg je dus ook een hogere bloeddruk.’

Wat betekenen deze nieuwe inzichten voor de patiënt? ‘Er zijn best wel veel medicijnen tegen een hoge bloeddruk. Die medicijnen grijpen allemaal in op de vaatspanning of het zijn plaspillen of ze doen iets op het hartritme of iets met de nieren. Maar het blijft een groot probleem dat heel veel mensen waarbij de bloeddruk niet goed onder controle komt, toch teveel zout eten. Kunnen we dan niet een medicijn verzinnen dat die zoutgevoeligheid beïnvloedt?’

Mogelijk zijn de suikers die het zout neutraliseren de oplossing. Een laagje van dezelfde suikers die in de huid zitten, zit ook aan de binnenkant van de bloedvaten, de glycocalyx, heet dat. Juist bij mensen met suikerziekte en mensen met een nierziekte is die glycocalyx kapot. Nu blijkt dat er al een medicijn op de markt is dat de glycocalyx kan herstellen. Maar dit medicijn mag niet zomaar voorgeschreven worden als bloeddrukverlager. Want daar was het niet voor bedoeld. Dat middel werd onderzocht in een onderzoek naar eiwitten in de urine. In zo’n onderzoek worden tal van factoren meegenomen in de berekeningen. ‘Als je alle getallen van alle studies naar dit medicijn op een rijtje zet, dan zie je dat bij de mensen die dit medicijn hebben gebruikt ook de bloeddruk omlaag ging. Je mag hier officieel niet uit concluderen dat het werkt op de bloeddruk, omdat het onderzoek hier niet specifiek voor is ontworpen. Dit is natuurlijk wel iets wat we in de toekomst opnieuw willen onderzoeken maar dan in een studie die op de bloeddruk is gericht’.

Zover is het nog niet en of dat er ooit van komt, is de vraag. ‘Voor de bloeddruk zijn er heel veel goedkope medicijnen. Maar tegelijkertijd, is het niet zo makkelijk om voor iedereen een goed gecontroleerde bloeddruk te krijgen. Bij de helft van de mensen is, ondanks dat ze een behandeling krijgen met medicijnen, de bloeddruk niet goed onder controle. Dus ondanks dat er heel veel middelen zijn valt er nog zeker wel wat te winnen’.

sterren Gepubliceerd: dinsdag 04-12-2018 | Nog geen reacties




Wisselwerking over training tegen prikangst

Je zult maar last van angst voor naalden en injecties hebben en dan een paar keer per week moeten dialyseren. Voor veel patiënten een heel serieus probleem. Zo erg dat sommigen zelfs van dialyse af willen zien.

Hoe is dit voor verpleegkundigen? Het probleem heeft twee kanten. Het aanprikken is nodig om de dialysemachine op de bloedbaan van een patiënt aan te sluiten: dit kan stress bij patiënten veroorzaken. Daarbij kan hun angst voor naalden en pijn invloed hebben op de verpleegkundige, waardoor deze misprikt.

In de nieuwste Wisselwerking, het ledenblad van de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN), staat een artikel over een nieuw project in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) dat prikangst aanpakt. Jacqueline Oosthoek, medisch maatschappelijk werker in het LUMC, ontwikkelde twee modules om met prikangst om te gaan: een voor de verpleegkundigen en een voor de patiënten. Ze zet daarbij verschillende technieken in, zoals ontspanningsoefeningen, pijnbestrijding, mindfulness en technieken van de pijnpoli. Daarnaast werkt Jacqueline met vragenlijsten om goed in kaart te brengen welke problemen zoal bij prikangst (mee)spelen. De Nierstichting bood financiële ondersteuning bij de verdere uitwerking van haar aanpak (NierstichtingChallenge).

Lees meer »

Promotie: Betere voorspellingen bij cystenieren »

Er zijn goedkopere en eenvoudigere methoden om de ontwikkeling van nierfalen bij patiënten met cystenieren te voorspellen. Dat concludeert Lianne Messchendorp in haar proefschrift. Zij onderzocht deze methoden, om tijdige start van behandeling met nierfunctiesparende middelen te bevorderen en zo nierfalen te uit te stellen of te voorkomen. Autosomaal dominant polycysteuze nierziekte (ADPKD), ook wel cystenieren genoemd, is de meest voorkomende erfelijke nierziekte.

Lees meer »

NN-TV: De Kolff Battle lange versie »

NierNieuws volgde het Radboudumc Nijmegen tijdens de Kolff Battle van de Nierstichting op de voet. Bekijk hier een samenvatting van de wedstrijd waarin de Nijmegenaren bepaald niet voor niets meededen. Deze video duurt ongeveer 20 minuten en geeft een uitgebreid beeld van alles wat erbij de Battle is komen kijken. Via deze link kunt u ook nog een korte video van 5 minuten bekijken met meer achtergrondinformatie over de wedstrijd.







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier