Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Zink speelt rol bij vorming nierstenen

Door Merel Dercksen 

Experimenten met fruitvliegjes (Drosophila melanogaster) hebben niet alleen een beeld gegeven van hoe in het korte leventje van deze proefdiertjes stenen ontstaan, maar hebben ook de belangrijke rol die zink in dit proces speelt, blootgelegd. Dr. Thomas Chi, in opleiding aan de afdeling urologie van de University of California, San Francisco, heeft deze experimenten besproken tijdens de 54e jaarlijkse conferentie voor fruitvliegjesonderzoek van de Genetics Society of America. 'De afgelopen 20 jaar is er nauwelijks verandering geweest in de behandeling van nier- en urinewegstenen. De chirurgische en vergruizingstechnieken zijn in een hoog tempo verbeterd, maar onze mogelijkheden om nierstenen of het opnieuw ontstaan te voorkomen, zijn nog steeds zeer beperkt.'

Nierstenen geven van het ene op het andere moment klachten, maar ze zijn dan al weken of maanden ongemerkt aan het groeien geweest. Meer kennis over hoe ze ontstaan kan helpen om ze eerder te ontdekken, maar ook om te voorkomen dat ze na vergruizing opnieuw ontstaan. En misschien zelfs wel om te voorkomen dat ze überhaupt ontstaan, door mensen die gevoelig zijn voor steenvorming bij voorbaat te identificeren.

Bij fruitvliegjes die een genetische aanleg hebben om stenen te ontwikkelen, doen wetenschappers onderzoek naar de aanleg, de oorzaak, andere genen die nierstenen kunnen veroorzaken, en ook naar mogelijke medicijnen. Deze fruitvliegjes ontwikkelen kiezelsteenachtige massa's van fosfor en calcium, die op menselijke nierstenen in miniformaat lijken. De groei vindt plaats in de buis van Malpighi, die het equivalent is van de tubuli in de nefronen van de mens. De stenen bevatten calciumhydroxyapatiet, het mineraal dat ook in onze botten en tanden voorkomt.

Chi en zijn collega's hebben calciumhydroxyapatiet gelabeld met fluorescerend bifosfonaat. Dit geeft kleine groen oplichtende balletjes te zien in de vliegjes, en dat zijn de eerste aanzetten van nierstenen. Chi noemt dit 'gecalcificeerde nanodeeltjes' en beschouwt ze als een vroege variant op de eerste onregelmatigheden die bij mensen tot stenen leiden. Met behulp van dit vliegjesmodel hebben de onderzoekers een aantal genen kunnen identificeren die betrokken zijn bij de aanmaak van nierstenen. Vooral genen die te maken hebben met het transport van zink blijken belangrijk te zijn, en geven daarmee aan dat dit element een belangrijke rol speelt bij niersteenvorming.

'Zink is in het hele lichaam aanwezig, en is belangrijk voor een groot aantal fysiologische processen. Wij zeggen NIET dat een effectieve methode om nierstenen te behandelen kan bestaan uit het hele lichaam een tekort aan zink laten krijgen. Maar als we op de een of andere manier de hoeveelheden zink op het cruciale moment in de directe omgeving van de steenontwikkeling zouden kunnen controleren, levert ons dat wellicht een effectieve nieuwe therapie op,' aldus Chi.

Niersteenvorming is een voorbeeld 'ectopische calcificatie', waarbij calciumhydroxyapatiet zich buiten de botten en tanden afzet. Andere vormen zijn de afzetting in kransslagaders. Beter begrip van de vorming van nierstenen biedt mogelijk ook een verse blik op deze andere vormen van calcificatie.

sterren Gepubliceerd: vrijdag 19-04-2013
Bron: medicalXpress | Nog geen reacties




Familie wel screenen bij zeldzame erfelijke nierstenen

Primaire hyperoxalurie is een zeldzame, erfelijke ziekte. De meeste patiënten krijgen de diagnose als ze al symptomen vertonen. Volgens recent Amerikaans onderzoek is het echter wenselijk om familieleden van patiënten te testen op de ziekte, ook als ze nog geen symptomen hebben. De ziekte kan dan eerder ontdekt worden, en de patiënt beter behandeld.

Primaire hyperoxalurie (PH) is een erfelijke stofwisselingsziekte, waarbij de lever te veel oxaalzuur aanmaakt. Het teveel aan oxaalzuur moet via de nieren en de urine worden uitgescheiden, maar in de nieren kan het zuur zich aan het aanwezige calcium verbinden, waardoor nierstenen kunnen ontstaan. De nieren, en overigens ook andere organen, kunnen met de tijd slechter gaan functioneren, zelfs tot nierfalen aan toe. De ernst van de symptomen verschillen echter van patiënt tot patiënt; sommige mensen hebben de ziekte zonder veel symptomen te vertonen. Het komt weinig voor, in Nederland zijn er ongeveer 100 patiënten.

Lees meer »

NN TV: De calciumpoortwachter TRPV5 in beeld »

Onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen zijn erin geslaagd de structuur van het ionkanaal TRPV5 in beeld te brengen. Dit eiwit bevindt zich in niercellen en regelt hoeveel calcium de cellen in en uit gaat. Dr. Jenny van der Wijst en Mark van Goor MSc vertellen hoe ze tot deze doorbraak zijn gekomen.

Nierstenen groeien net als kristallen »

Calciumoxalaatnierstenen, de meest voorkomende vorm, ontwikkelen zich net zoals steenachtige kristallen in de vrije natuur, schrijven geologen. Dat betekent dat er afwisselend periodes van afzetting en aangroeien en van weer oplossen plaatsvinden. Tot nu toe werd altijd gedacht dat nierstenen in het lichaam onoplosbaar zijn. Kristalvorming in de natuur is een dynamisch proces. Vanuit een kleine kern groeit het gesteente laag voor laag aan, maar tussentijds lost er ook weer een deel op.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier