Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Thuis prikken voor medicijnspiegel

Door Shanty Sterke 

Een dried blood spot is niets anders dan een bloeddruppeltje uit een vingerprik op een kaartje. Thuis op de bank afgenomen en opgestuurd naar het lab. Herman Veenhof, ziekenhuisapotheker in opleiding en onderzoeker in het UMC Groningen, vraagt zich in zijn promotieonderzoek af of dit polibezoeken van transplantatiepatiënten kan vervangen. En als je toch naar de poli moet komen, kan het dan voor de artsen en voor de patiënten efficiënter? Op 24 februari zal hij zijn proefschrift hierover verdedigen.

'Uit zo'n dried blood spot, ik gebruik bewust de Engelse term want dat doet iedereen, kunnen we creatinine en de vijf meest gebruikte immunosuppressiva meten', legt Veenhof uit. Een patiënt kan zelf thuis bloed prikken en een enkel druppeltje opsturen naar het lab waar het geanalyseerd wordt. De vraag is echter of dit net zo goed en betrouwbaar is als de gewone methode, de buisjes bloed die al twintig jaar worden geprikt en geanalyseerd?

Om antwoord op die vraag te vinden heeft Veenhof transplantatiepatiënten op de prikpoli gevraagd om op hetzelfde tijdstip, tijdens de afname van het buisje bloed, ook een dried blood spot te prikken. Wat bleek? De labwaardes uit een buisje bloed en uit de dried blood spots die op hetzelfde tijdstip geprikt waren, kwamen goed overeen.

Minder vaak naar het ziekenhuis
'We hadden voor ogen dat dit de patiënt op twee manieren kan helpen. Ten eerste door een polibezoek te vervangen. Je stuurt het druppeltje naar ons op en wij meten vervolgens de tacrolimusspiegel en de creatinine. Daarna belt de nefroloog je voor de uitslag. Je hoeft dan niet naar het ziekenhuis voor controle te komen'.

'Het tweede wat we ermee voor ogen hadden was dat we hiermee de efficiency op de poli kunnen verbeteren. Als op de prikpoli buisjes bloed worden afgenomen, dan zijn de uitslagen van de standaard labwaarden als natrium en creatinine er heel snel. Tegen de tijd dat je bij de nefroloog in de spreekkamer zit, zijn die meestal wel bekend'. De uitslag van de tacrolimusspiegels, de meest gebruikte afweeronderdrukker, laat echter langer op zich wachten. Die uitslag is er, als er 's morgens geprikt is, tegen het eind van de dag. De patiënt hoeft daar niet in het ziekenhuis op te blijven wachten. Die wordt 's avonds door de nefroloog gebeld om de tacrolimusspiegel te bespreken. Als de dosering moet worden aangepast, moeten daarna de recepten nog naar de apotheek. Dat is onhandig. 'Wij dachten dat als je een dried blood spotje een week van tevoren opstuurt, dan heb je tegen de tijd dat je bij de nefroloog bent de uitslag. Je hoeft dan niet nog eens te bellen'.

Het klinkt allemaal veelbelovend, maar er zitten wel wat haken en ogen aan de techniek. 'De patiënt moet het dried blood spotje goed volgens de instructie afnemen. Dat is het belangrijkste. Alleen dan is het resultaat betrouwbaar'. Daarnaast zijn er artsen die terughoudend zijn. 'Zij vertrouwen al twintig jaar op de buisjes bloed. Het is moeilijk voor ze om iets anders te accepteren'.

Logistieke problemen
Er zijn ook de nodige logistieke problemen geweest. Maar dat zijn allemaal kinderziektes, volgens Veenhof. Om te onderzoeken of de dried blood spot analyse goedkoper is dan de buisjes bloed verdeelde Veenhof 50 patiënten over twee groepen van 25. Bij de ene helft werd op de gebruikelijke manier bloed geprikt en de andere helft stuurde in een half jaar tijd bij elkaar opgeteld 250 keer een dried blood spot op. In slechts twintig procent van de gevallen is het gelukt om een dried blood spot op tijd te analyseren. 'Patiënten waren het vergeten of hadden het niet goed volgens de instructie afgenomen. Thuis zelf bloed prikken en opsturen is niet heel gebruikelijk. Je geeft de patiënt de volledige verantwoordelijkheid. Normaal gesproken doen mensen die daarin geschoold zijn dat'. Vaak liep het in de opstartfase ook door banale dingen mis. De blood spot kwam te laat binnen of het was op het lab ergens blijven liggen. Door deze kinderziektes heeft Veenhof nog niet kunnen aantonen dat de methode kosteneffectief is. Maar inmiddels is de logistiek al een stuk verbeterd.

Gebruik in de praktijk
'In de praktijk, in ons ziekenhuis zijn er patiënten die gebruik maken van de mogelijkheid. Ook in andere centra, als ik mijn collega's mag geloven, nemen patiënten in principe thuis zelf bloedspotjes af, tenzij er redenen zijn om dat niet te doen'.

Elk academisch centrum in Nederland houdt zich in meer of mindere mate met dried blood spot prikken bezig. Sommige bieden het zelfs routinematig aan. 'Als je als transplantatiepatiënt onder behandeling staat van een academisch centrum, kun je aan je nefroloog vragen of het voor jou wat is. Ik kan niet beloven dat het bij elke patiënt kan en mag, maar ik zou zeker patiënten willen oproepen om dat te vragen’' aldus Veenhof.

sterren Gepubliceerd: dinsdag 18-02-2020 | Nog geen reacties




Weer grote prijs voor Martin de Borst

De Groningse nefroloog Martin de Borst, ontving zaterdag 6 juni de Stanley Shaldon Award for Young Investigators van de ERA-EDTA, de European Renal Association-European Dialysis and Transplant Association. De prijs, die bestaat uit onder andere een bedrag van 10.000 euro, werd uitgereikt tijdens het jaarlijkse ERA-EDTA congres dat dit jaar, vanwege de corona-pandemie, online plaatsvond in plaats van in Milaan.

Het onderzoek van De Borst richt zich op het ontwikkelen van nieuwe behandelingen voor patiënten met chronische nierschade. In diverse nationale en internationale onderzoekssamenwerkingen onderzoekt hij hoe ontregelingen in bot- en mineraalhuishouding, onder andere door een tekort aan magnesium en een teveel aan fosfaat, bijdragen aan het ontstaan van hart- en vaatziekten bij nierpatienten. Ook is hij een van de leiders van een door de Nierstichting gefinancierd landelijk onderzoek naar het effect van kaliumsupplementen als mogelijke behandeling voor nierfunctie verlies.

Een belangrijk deel van het onderzoek voert De Borst uit binnen TransplantLines, een grootschalig biobank-onderzoek van het UMCG waarin veel gegevens worden verzameld van donoren en getransplanteerden. Deze informatie is van grote waarde om bijvoorbeeld beter te begrijpen hoe afstoting ontstaat – hierover publiceerde &

Lees meer »

Helft Nederlanders heeft keuze vastgelegd in donorregister »

Op 2 januari 2020 stond 49 procent van de Nederlandse bevolking van 18 jaar of ouder geregistreerd in het Donorregister. Dat zijn 6,9 miljoen mensen, 556 duizend meer dan op 2 januari 2019. De toename van het aantal toestemmingen met of zonder donatiebeperking is meer dan de jaren daarvoor. Het aantal mensen dat expliciet geen toestemming voor orgaandonatie geeft, nam ook meer toe dan de jaren daarvoor. Dat blijkt uit cijfers van het CBS en het Donorregister.

Lees meer »

Wisselwerking: Levende donatie na covid-19 »

'Kun je nog donor zijn als je corona hebt gehad?' Dat vroeg Carla zich in lichte paniek af. Zij werkt in de thuiszorg en liep als een van de eersten COVID-19 op tijdens de verzorging van een van haar cliënten. Een relatief milde variant, hoewel de koorts door haar lijf gierde. 'Gelukkig was er geen ziekenhuisopname nodig, zoals bij Boris Johnson', zegt ze nu.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier