Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Thuis prikken voor medicijnspiegel

Door Shanty Sterke 

Een dried blood spot is niets anders dan een bloeddruppeltje uit een vingerprik op een kaartje. Thuis op de bank afgenomen en opgestuurd naar het lab. Herman Veenhof, ziekenhuisapotheker in opleiding en onderzoeker in het UMC Groningen, vraagt zich in zijn promotieonderzoek af of dit polibezoeken van transplantatiepatiënten kan vervangen. En als je toch naar de poli moet komen, kan het dan voor de artsen en voor de patiënten efficiënter? Op 24 februari zal hij zijn proefschrift hierover verdedigen.

'Uit zo'n dried blood spot, ik gebruik bewust de Engelse term want dat doet iedereen, kunnen we creatinine en de vijf meest gebruikte immunosuppressiva meten', legt Veenhof uit. Een patiënt kan zelf thuis bloed prikken en een enkel druppeltje opsturen naar het lab waar het geanalyseerd wordt. De vraag is echter of dit net zo goed en betrouwbaar is als de gewone methode, de buisjes bloed die al twintig jaar worden geprikt en geanalyseerd?

Om antwoord op die vraag te vinden heeft Veenhof transplantatiepatiënten op de prikpoli gevraagd om op hetzelfde tijdstip, tijdens de afname van het buisje bloed, ook een dried blood spot te prikken. Wat bleek? De labwaardes uit een buisje bloed en uit de dried blood spots die op hetzelfde tijdstip geprikt waren, kwamen goed overeen.

Minder vaak naar het ziekenhuis
'We hadden voor ogen dat dit de patiënt op twee manieren kan helpen. Ten eerste door een polibezoek te vervangen. Je stuurt het druppeltje naar ons op en wij meten vervolgens de tacrolimusspiegel en de creatinine. Daarna belt de nefroloog je voor de uitslag. Je hoeft dan niet naar het ziekenhuis voor controle te komen'.

'Het tweede wat we ermee voor ogen hadden was dat we hiermee de efficiency op de poli kunnen verbeteren. Als op de prikpoli buisjes bloed worden afgenomen, dan zijn de uitslagen van de standaard labwaarden als natrium en creatinine er heel snel. Tegen de tijd dat je bij de nefroloog in de spreekkamer zit, zijn die meestal wel bekend'. De uitslag van de tacrolimusspiegels, de meest gebruikte afweeronderdrukker, laat echter langer op zich wachten. Die uitslag is er, als er 's morgens geprikt is, tegen het eind van de dag. De patiënt hoeft daar niet in het ziekenhuis op te blijven wachten. Die wordt 's avonds door de nefroloog gebeld om de tacrolimusspiegel te bespreken. Als de dosering moet worden aangepast, moeten daarna de recepten nog naar de apotheek. Dat is onhandig. 'Wij dachten dat als je een dried blood spotje een week van tevoren opstuurt, dan heb je tegen de tijd dat je bij de nefroloog bent de uitslag. Je hoeft dan niet nog eens te bellen'.

Het klinkt allemaal veelbelovend, maar er zitten wel wat haken en ogen aan de techniek. 'De patiënt moet het dried blood spotje goed volgens de instructie afnemen. Dat is het belangrijkste. Alleen dan is het resultaat betrouwbaar'. Daarnaast zijn er artsen die terughoudend zijn. 'Zij vertrouwen al twintig jaar op de buisjes bloed. Het is moeilijk voor ze om iets anders te accepteren'.

Logistieke problemen
Er zijn ook de nodige logistieke problemen geweest. Maar dat zijn allemaal kinderziektes, volgens Veenhof. Om te onderzoeken of de dried blood spot analyse goedkoper is dan de buisjes bloed verdeelde Veenhof 50 patiënten over twee groepen van 25. Bij de ene helft werd op de gebruikelijke manier bloed geprikt en de andere helft stuurde in een half jaar tijd bij elkaar opgeteld 250 keer een dried blood spot op. In slechts twintig procent van de gevallen is het gelukt om een dried blood spot op tijd te analyseren. 'Patiënten waren het vergeten of hadden het niet goed volgens de instructie afgenomen. Thuis zelf bloed prikken en opsturen is niet heel gebruikelijk. Je geeft de patiënt de volledige verantwoordelijkheid. Normaal gesproken doen mensen die daarin geschoold zijn dat'. Vaak liep het in de opstartfase ook door banale dingen mis. De blood spot kwam te laat binnen of het was op het lab ergens blijven liggen. Door deze kinderziektes heeft Veenhof nog niet kunnen aantonen dat de methode kosteneffectief is. Maar inmiddels is de logistiek al een stuk verbeterd.

Gebruik in de praktijk
'In de praktijk, in ons ziekenhuis zijn er patiënten die gebruik maken van de mogelijkheid. Ook in andere centra, als ik mijn collega's mag geloven, nemen patiënten in principe thuis zelf bloedspotjes af, tenzij er redenen zijn om dat niet te doen'.

Elk academisch centrum in Nederland houdt zich in meer of mindere mate met dried blood spot prikken bezig. Sommige bieden het zelfs routinematig aan. 'Als je als transplantatiepatiënt onder behandeling staat van een academisch centrum, kun je aan je nefroloog vragen of het voor jou wat is. Ik kan niet beloven dat het bij elke patiënt kan en mag, maar ik zou zeker patiënten willen oproepen om dat te vragen’' aldus Veenhof.

sterren Gepubliceerd: dinsdag 18-02-2020 | Nog geen reacties




Werken als dialyseverpleegkundige tijdens covid-19

Hoe is de situatie in het ziekenhuis waar u momenteel werkt?
Ivon Lijten, dialyseverpleegkundige: 'Er is veel onderling veel contact met andere dialyseverpleegkundigen op verschillende locaties en het is opvallend dat er weinig nierpatiënten en weinig dialyseverpleegkundigen besmet zijn met het coronavirus. In het begin waren de patiënten angstig en onzeker, maar de rust is inmiddels teruggekeerd. Waar de patiënten wel last van hebben, is het feit dat ze geen bezoek mogen ontvangen. Ik behandel voornamelijk ouderen en ze voelen zich alleen. Ze missen het bezoek van de familie en van de thuiszorg. Aan de andere kant zijn mijn patiënten al lange tijd niet meer werkzaam, dus op dat gebied is er niet veel veranderd. Daarnaast was hun levensstijl, voordat corona uitbrak, al vrij rustig door het tekort aan energie. Dat betekent dat het 'meer thuis moeten zijn' al bekend terrein is.'

Lees meer »

Kunnen ouderen met minder medicatie toe?  »

Ouderen die een nieuwe nier krijgen hebben veel minder vaak een afstoting dan jonge mensen. Als ze de eerste drie maanden na de transplantatie geen afstoting hebben gehad, dan is de kans ook klein dat dat nog gaat gebeuren. Dat ouderen minder vaak een afstoting hebben komt waarschijnlijk vooral doordat hun immuunsysteem minder goed werkt. Ouderen krijgen echter doorgaans wel dezelfde hoeveelheid medicatie als jongere mensen.

Lees meer »

Nieren coronapatiënt ook kwetsbaar »

Het wordt steeds duidelijker dat een infectie met Covid-19 (corona), niet 'alleen maar' een ernstige longontsteking kan veroorzaken. Uit een onderzoek in New York blijkt dat van de patiënten die zo ziek worden dat ze moeten worden opgenomen in het ziekenhuis, ruim een derde acuut nierfalen ontwikkelt. In een aanzienlijk deel van de gevallen is dat zelfs matig tot zeer ernstig.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier