Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Orgaandonatie: belasting betalen is ook niet vrijblijvend

De Opvatting van Yvette van der Schaaf

Stel u een land voor waar elke burger op vrijwillige basis bepaalt of en hoeveel belasting hij betaalt. Zonder enige vorm van democratische inspraak beslist de overheid zelfstandig over de bestedingen. Een onwerkbare situatie. De begroting is in zo’n geval natuurlijk nooit sluitend te krijgen. De overheid zal altijd meer willen uitgeven dan de burgers bereid zijn te betalen.

En nee, dit gaat niet over Griekenland. Maar over postmortale orgaandonatie. Daar is iets soortgelijks aan de hand. Potentiële donoren zijn volkomen vrij om al dan niet een bijdrage te leveren. Een onafhankelijke instantie besluit vervolgens over de bestemming van die organen. De donor heeft daarop geen enkel zicht. Een ver-van-mijn-bed show over een onderwerp dat op zich genomen een zekere instinctieve weerstand oproept. Met als resultaat een gapend gat tussen vraag en aanbod van postmortale organen. En lange wachtlijsten.

Natuurlijk zullen in geen van beide gevallen de vrijwillige bijdragen geheel opdrogene. Tenslotte spelen argumenten als sociaal gevoel en altruïsme altijd een rol. Maar wel bij een (te) beperkte groep. In dat verband spreekt overigens orgaandonatie waarschijnlijk nog meer aan dan belasting betalen. Als oplossing van het hiervoor geschetste dilemma staan op het eerste gezicht twee uiteenlopende wegen open.

Enerzijds kan het element zelfbeschikking ook aan de aanbodzijde worden uitgesloten. De overheid maakt orgaandonatie in beginsel verplicht voor iedere burger (vergelijkbaar met verplichte belastingbetaling). En trekt daarmee de beheersing van het gehele proces naar zich toe.

In zijn meest pure vorm genereert die optie het maximaal mogelijke aanbod aan organen. Maar bij het gros van de bevolking zou een dergelijke aanpak op een onaanvaardbare hoeveelheid weerstand stuiten. Een minder stringente invulling van deze optie is het zogeheten 'geen-bezwaarsysteem': iemand is orgaandonor tenzij hij expliciet zijn weigering tot uitdrukking heeft gebracht. Hier is wel degelijk sprake van zelfbeschikkingsrecht. Maar gevoelsmatig wordt een dergelijke benadering veelal nog steeds als te dwingend ervaren. Ongeacht of weigeraars al dan niet gestraft worden met een lagere plaats op de wachtlijst. En naarmate de gevoelsmatige dwang in kracht afneemt, bewegen we verder in de richting van de huidige situatie. Die, zoals bekend, verre van optimale resultaten oplevert.

Anderzijds kan men aan de (vrijwillige) orgaandonoren juist meer zeggenschap geven over de besteding van hun bijdragen. Daardoor ontstaat, idealiter, een natuurlijk evenwicht tussen aanbod en aanwending. Overheidsinvloed blijft in dit geval beperkt tot het stellen van een paar hoogstnoodzakelijke randvoorwaarden.

De kernvraag bij deze tweede optie is wat potentiële postmortale donoren voldoende motiveert om ook daadwerkelijk hun bijdrage te willen leveren. Dit kan variëren. Van het goede gevoel van een gift aan een (on)bekende tot de ontvangst van een materiële dan wel financiële vergoeding (bijvoorbeeld inzake begrafeniskosten). Nederlands onderzoek in het kader van het Masterplan Orgaandonatie lijkt te wijzen op weinig animo voor het vragen van materiële c.q. financiële vergoedingen. Bij mijn weten is het effect van de invloed van de potentiële donor op de toedeling van diens organen in Nederland nog niet diepgaand onderzocht. Gezien onderzoeksresultaten in andere landen, en de positieve ervaringen met (op een specifieke ontvanger gerichte) orgaandonatie bij leven, zou daar weleens een positief effect vanuit kunnen gaan.

Het voorgaande illustreert slechts dat we hier te maken hebben met een moeilijk grijpbare materie. Dus inderdaad enigszins vergelijkbaar met Griekenland. Maar iedere extra orgaandonor helpt. Soms maar liefst zes ontvangers. Het is dan ook zaak om juist de nog niet bewandelde wegen te blijven verkennen. En daarbij praktisch gerichte afwegingen (overlevingskansen tegen ethiek) niet te schuwen.  

sterren Gepubliceerd: zaterdag 25-02-2012 | Nog geen reacties




'Het Coördinatieteam Corona volgt de adviezen op de voet'

Onderstaande inzending is een reactie op de ingestuurde opvatting van Tony de Ronde, die stelt dat de huidige maatregelen binnen dialysecentra onvoldoende bescherming bieden tegen besmetting met COVID-19. Zijn bijdrage leest u hier.

De Corona-pandemie heeft voor iedereen in Nederland, en zeker ook voor dialysepatiënten, grote gevolgen. Het meerdere malen per week een dialysecentrum bezoeken is onder die omstandigheden best spannend, maar ook noodzakelijk. Dialysecentra in Nederland doen hun uiterste best om de overdracht van het virus zoveel mogelijk te beperken.

Daartoe zijn diverse maatregelen genomen, waaronder: 

Lees meer »

Aanpassing van coronamaatregelen in dialysecentra is hard nodig »

De Opvatting van Tony de Ronde Dat COVID-19 verregaande consequenties voor nierpatiënten kan en zal hebben, is duidelijk. Op dit moment worden er bijna geen niertransplantaties meer gedaan, en dialysecentra zijn een potentiële haard van infecties. De Nederlandse Federatie voor Nefrologie heeft een Landelijk Coördinatieteam voor COVID-19 in het leven geroepen, en redelijk op tijd, op donderdag 19 maart, op hun site de COVID-19 aanbevelingen voor nierpatiënten gepubliceerd.

Lees meer »

'Stoppen met roken ook beter voor je nieren' »

Roken is niet alleen slecht voor je longen, maar ook voor je nieren. Inmiddels zijn er voldoende onderzoeken die een verband tussen roken en een verslechterende nierfunctie aantonen. Volgens twee medewerkers van het medisch centrum van de Universiteit Gent (België) roept dit resultaat twee vragen op.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier