Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Nieuw onderzoek niertransplantatie bij ouderen krijgt 1,2 miljoen

Door Merel Dercksen 

Afgelopen najaar kende ZonMW een subsidie van 1,2 miljoen euro toe aan een onderzoek naar niertransplantatie bij ouderen. Vrijwel alle Nederlandse transplantatiecentra doen aan dat onderzoek mee. De huidige planning is dat vanaf april de eerste patiënten in de studie toegelaten kunnen worden. Prof. dr. Stefan Berger, transplantatienefroloog in het UMC Groningen, geeft een toelichting op dit, voor Nederlandse begrippen, grote onderzoek.

Berger: 'We transplanteren steeds meer oudere patiënten. Inmiddels is 30% van de ontvangers van een donornier ouder dan 65. En we realiseren ons ook steeds beter, dat oudere patiënten niet hetzelfde zijn als jongere.' Nederland kent het old for old programma, waarin nieren van oudere donoren naar oudere ontvangers gaan. Het idee is dat op deze manier nieren die zeker nog wel geschikt zijn voor transplantatie, maar geen dertig jaar meer mee kunnen, naar ontvangers gaan die zelf óók geen tientallen jaren meer zullen leven. Dit vergroot het aanbod van nieren voor ouderen en verkort daardoor ook de wachttijd voor jongere patiënten die op de reguliere wachtlijst staan.

'We zien dat ouderen minder last hebben van afstoting, vergeleken met jongeren die een vergelijkbare nier hebben gekregen. Maar oudere patiënten zijn gevoeliger voor complicaties. Ze hebben bijvoorbeeld meer infecties. Ook hebben wij goede aanwijzingen dat de nieren van oudere donoren gevoeliger zijn voor schadelijke effecten van calcineurineremmers.' Dit zijn medicijnen die gebruikt worden tegen afstoting, de werkzame stoffen ciclosporine en tacrolimus.

Old for old minder goed dan gehoopt
Het
old for old programma loopt al enige jaren en is inmiddels uitgebreid geanalyseerd. Uit die analyse blijkt, dat de resultaten niet zo goed zijn als gehoopt. Dat betekent niet dat de ontvangers massaal terug aan de dialyse komen, maar wel dat er een relatief hoge sterfte is. En na een jaar is de nierfunctie van deze oudere patiënten gemiddeld matig: een filtratiesnelheid van rond de 30 ml/min. Berger: 'De conclusie van de analyse is niet dat we zouden moeten stoppen met dit programma. Dat zou tot veel langere wachttijden leiden. Maar wel dat we de zorg voor de oudere transplantatiepatiënt moeten verbeteren.'

De inzet van de huidige studie is om te onderzoeken of de resultaten van de transplantatie voor ouderen beter zijn als ze een medicatieschema volgen dat de afweer minder onderdrukt en dat minder schadelijk is voor de nieren. 'Naast een calcineurineremmer gaan we everolimus geven in plaats van CellCept. Er zijn namelijk sterke aanwijzingen dat je bij die combinatie met een lagere dosering calcineurineremmer toe kunt.'

'Vergelijkbare medicijnschema's zijn in andere studies onderzocht. Daardoor weten we zeker dat het veilig is. Die andere studies lieten alleen geen toegevoegde waarde zien voor de nierfunctie. We hopen dat nu we alleen de groep 65-plussers met de gevoeligere nieren van de oudere donoren eruit lichten, er wel een voordeel te zien is van lager doseren.'

Twee groepen
In totaal zullen 360 patiënten worden opgenomen in het onderzoek. Aan de ene kant deelnemers aan het
old for old programma, en in een tweede groep de oudere ontvangers die een 'reguliere' (jongere) nier krijgen of die een levende donor hebben. Ook deze patiënten hebben mogelijk baat bij een milder medicijnschema. Ontvangers uit beide groepen krijgen medicatie ofwel volgens het standaardregime, ofwel volgens het mildere medicijnschema. Zo zijn de effecten voor beide groepen ontvangers goed te vergelijken met de reguliere behandeling.

'Het eindpunt dat we hanteren is succesvolle transplantatie. Voor de deelnemers aan het old for old programma verstaan we daaronder dat de nierfunctie gemiddeld beter is dan de huidige 30 ml/min en dat de overleving twee jaar na transplantatie beter is dan nu. Voor de ontvangers van jongere nieren of met een levende donor leggen we de streefwaarde op 45 ml/min, twee jaar na transplantatie.'

Zeven van de acht Nederlandse transplantatiecentra doen mee aan de studie, alleen Maastricht niet. 'Binnen deze centra hanteerden we al vrijwel hetzelfde medicijnprotocol, we zijn er relatief makkelijk op uitgekomen wat we als standaardregime gaan hanteren.' Ook het centrum in Leuven heeft interesse om mee te doen aan het onderzoek.

Kwaliteit van leven
Behalve de nierfunctie richt het onderzoek zich ook op kwaliteit van leven. De hoop van de onderzoekers is dat de lagere immuunsuppressie ervoor zorgt dat de deelnemende patiënten minder last hebben van bijkomende klachten, dat ze minder fragiel worden en dat ze cognitief beter blijven functioneren. Hiervoor wordt de deelnemers gevraagd vragenlijsten in te vullen.

Daarnaast omvat de studie een immunologische analyse van cellen om de veroudering van het afweersysteem te onderzoeken, en na te gaan of de verschillende medicijnregimes hier verschillende effecten op hebben.

In principe zal vrijwel iedere nierpatiënt van 65 jaar en ouder die een transplantatie ondergaat, voor deelname in aanmerking komen. Naar verwachting zullen de eerste potentiële deelnemers in april van dit jaar de vraag krijgen, of ze willen meewerken aan het onderzoek. De totale studie loopt vervolgens zes jaar.

sterren Gepubliceerd: maandag 28-01-2019 | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • H. Fernhout , Doetinchem
    02-02-2019 10:08

    Wat houdt het standaard medicijnprotocol in? Uit ervaring: niet iedereen reageert het zelfde op een medicijn. Bij mij daarom switch naar andere medicijnen in eerste jaar. Ik ben 76 jr en in 2013 getransplanteerd. Na veel aandrang van mij zijn de medicijndosis flink verlaagd. Kijken waarom transplantatie nier het na 15, 20 of 25 jaar het nog doet, geeft misschien sneller resultaat. Van veel medicijn onderzoeken uit het verleden hoor je niets meer. Hoop nu wel resultaat.




Wisselwerking over training tegen prikangst

Je zult maar last van angst voor naalden en injecties hebben en dan een paar keer per week moeten dialyseren. Voor veel patiënten een heel serieus probleem. Zo erg dat sommigen zelfs van dialyse af willen zien.

Hoe is dit voor verpleegkundigen? Het probleem heeft twee kanten. Het aanprikken is nodig om de dialysemachine op de bloedbaan van een patiënt aan te sluiten: dit kan stress bij patiënten veroorzaken. Daarbij kan hun angst voor naalden en pijn invloed hebben op de verpleegkundige, waardoor deze misprikt.

In de nieuwste Wisselwerking, het ledenblad van de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN), staat een artikel over een nieuw project in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) dat prikangst aanpakt. Jacqueline Oosthoek, medisch maatschappelijk werker in het LUMC, ontwikkelde twee modules om met prikangst om te gaan: een voor de verpleegkundigen en een voor de patiënten. Ze zet daarbij verschillende technieken in, zoals ontspanningsoefeningen, pijnbestrijding, mindfulness en technieken van de pijnpoli. Daarnaast werkt Jacqueline met vragenlijsten om goed in kaart te brengen welke problemen zoal bij prikangst (mee)spelen. De Nierstichting bood financiële ondersteuning bij de verdere uitwerking van haar aanpak (NierstichtingChallenge).

Lees meer »

Promotie: Betere voorspellingen bij cystenieren »

Er zijn goedkopere en eenvoudigere methoden om de ontwikkeling van nierfalen bij patiënten met cystenieren te voorspellen. Dat concludeert Lianne Messchendorp in haar proefschrift. Zij onderzocht deze methoden, om tijdige start van behandeling met nierfunctiesparende middelen te bevorderen en zo nierfalen te uit te stellen of te voorkomen. Autosomaal dominant polycysteuze nierziekte (ADPKD), ook wel cystenieren genoemd, is de meest voorkomende erfelijke nierziekte.

Lees meer »

NN-TV: De Kolff Battle lange versie »

NierNieuws volgde het Radboudumc Nijmegen tijdens de Kolff Battle van de Nierstichting op de voet. Bekijk hier een samenvatting van de wedstrijd waarin de Nijmegenaren bepaald niet voor niets meededen. Deze video duurt ongeveer 20 minuten en geeft een uitgebreid beeld van alles wat erbij de Battle is komen kijken. Via deze link kunt u ook nog een korte video van 5 minuten bekijken met meer achtergrondinformatie over de wedstrijd.







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier