Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Nieuw onderzoek niertransplantatie bij ouderen krijgt 1,2 miljoen

Door Merel Dercksen 

Afgelopen najaar kende ZonMW een subsidie van 1,2 miljoen euro toe aan een onderzoek naar niertransplantatie bij ouderen. Vrijwel alle Nederlandse transplantatiecentra doen aan dat onderzoek mee. De huidige planning is dat vanaf april de eerste patiënten in de studie toegelaten kunnen worden. Prof. dr. Stefan Berger, transplantatienefroloog in het UMC Groningen, geeft een toelichting op dit, voor Nederlandse begrippen, grote onderzoek.

Berger: 'We transplanteren steeds meer oudere patiënten. Inmiddels is 30% van de ontvangers van een donornier ouder dan 65. En we realiseren ons ook steeds beter, dat oudere patiënten niet hetzelfde zijn als jongere.' Nederland kent het old for old programma, waarin nieren van oudere donoren naar oudere ontvangers gaan. Het idee is dat op deze manier nieren die zeker nog wel geschikt zijn voor transplantatie, maar geen dertig jaar meer mee kunnen, naar ontvangers gaan die zelf óók geen tientallen jaren meer zullen leven. Dit vergroot het aanbod van nieren voor ouderen en verkort daardoor ook de wachttijd voor jongere patiënten die op de reguliere wachtlijst staan.

'We zien dat ouderen minder last hebben van afstoting, vergeleken met jongeren die een vergelijkbare nier hebben gekregen. Maar oudere patiënten zijn gevoeliger voor complicaties. Ze hebben bijvoorbeeld meer infecties. Ook hebben wij goede aanwijzingen dat de nieren van oudere donoren gevoeliger zijn voor schadelijke effecten van calcineurineremmers.' Dit zijn medicijnen die gebruikt worden tegen afstoting, de werkzame stoffen ciclosporine en tacrolimus.

Old for old minder goed dan gehoopt
Het
old for old programma loopt al enige jaren en is inmiddels uitgebreid geanalyseerd. Uit die analyse blijkt, dat de resultaten niet zo goed zijn als gehoopt. Dat betekent niet dat de ontvangers massaal terug aan de dialyse komen, maar wel dat er een relatief hoge sterfte is. En na een jaar is de nierfunctie van deze oudere patiënten gemiddeld matig: een filtratiesnelheid van rond de 30 ml/min. Berger: 'De conclusie van de analyse is niet dat we zouden moeten stoppen met dit programma. Dat zou tot veel langere wachttijden leiden. Maar wel dat we de zorg voor de oudere transplantatiepatiënt moeten verbeteren.'

De inzet van de huidige studie is om te onderzoeken of de resultaten van de transplantatie voor ouderen beter zijn als ze een medicatieschema volgen dat de afweer minder onderdrukt en dat minder schadelijk is voor de nieren. 'Naast een calcineurineremmer gaan we everolimus geven in plaats van CellCept. Er zijn namelijk sterke aanwijzingen dat je bij die combinatie met een lagere dosering calcineurineremmer toe kunt.'

'Vergelijkbare medicijnschema's zijn in andere studies onderzocht. Daardoor weten we zeker dat het veilig is. Die andere studies lieten alleen geen toegevoegde waarde zien voor de nierfunctie. We hopen dat nu we alleen de groep 65-plussers met de gevoeligere nieren van de oudere donoren eruit lichten, er wel een voordeel te zien is van lager doseren.'

Twee groepen
In totaal zullen 360 patiënten worden opgenomen in het onderzoek. Aan de ene kant deelnemers aan het
old for old programma, en in een tweede groep de oudere ontvangers die een 'reguliere' (jongere) nier krijgen of die een levende donor hebben. Ook deze patiënten hebben mogelijk baat bij een milder medicijnschema. Ontvangers uit beide groepen krijgen medicatie ofwel volgens het standaardregime, ofwel volgens het mildere medicijnschema. Zo zijn de effecten voor beide groepen ontvangers goed te vergelijken met de reguliere behandeling.

'Het eindpunt dat we hanteren is succesvolle transplantatie. Voor de deelnemers aan het old for old programma verstaan we daaronder dat de nierfunctie gemiddeld beter is dan de huidige 30 ml/min en dat de overleving twee jaar na transplantatie beter is dan nu. Voor de ontvangers van jongere nieren of met een levende donor leggen we de streefwaarde op 45 ml/min, twee jaar na transplantatie.'

Zeven van de acht Nederlandse transplantatiecentra doen mee aan de studie, alleen Maastricht niet. 'Binnen deze centra hanteerden we al vrijwel hetzelfde medicijnprotocol, we zijn er relatief makkelijk op uitgekomen wat we als standaardregime gaan hanteren.' Ook het centrum in Leuven heeft interesse om mee te doen aan het onderzoek.

Kwaliteit van leven
Behalve de nierfunctie richt het onderzoek zich ook op kwaliteit van leven. De hoop van de onderzoekers is dat de lagere immuunsuppressie ervoor zorgt dat de deelnemende patiënten minder last hebben van bijkomende klachten, dat ze minder fragiel worden en dat ze cognitief beter blijven functioneren. Hiervoor wordt de deelnemers gevraagd vragenlijsten in te vullen.

Daarnaast omvat de studie een immunologische analyse van cellen om de veroudering van het afweersysteem te onderzoeken, en na te gaan of de verschillende medicijnregimes hier verschillende effecten op hebben.

In principe zal vrijwel iedere nierpatiënt van 65 jaar en ouder die een transplantatie ondergaat, voor deelname in aanmerking komen. Naar verwachting zullen de eerste potentiële deelnemers in april van dit jaar de vraag krijgen, of ze willen meewerken aan het onderzoek. De totale studie loopt vervolgens zes jaar.

sterren Gepubliceerd: maandag 28-01-2019 | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • H. Fernhout , Doetinchem
    02-02-2019 10:08

    Wat houdt het standaard medicijnprotocol in? Uit ervaring: niet iedereen reageert het zelfde op een medicijn. Bij mij daarom switch naar andere medicijnen in eerste jaar. Ik ben 76 jr en in 2013 getransplanteerd. Na veel aandrang van mij zijn de medicijndosis flink verlaagd. Kijken waarom transplantatie nier het na 15, 20 of 25 jaar het nog doet, geeft misschien sneller resultaat. Van veel medicijn onderzoeken uit het verleden hoor je niets meer. Hoop nu wel resultaat.




Ontstaan vaatschade op moleculair niveau nader onderzocht

Glomerulosclerose en atherosclerose zijn vaataandoeningen waarvoor tot op heden geen afdoende behandelingen bestaan. In de nierfilters (glomeruli) zorgen kleine bloedvaatjes voor bloedfiltratie. Bij glomerulosclerose vormt zich littekenweefsel in de glomeruli en raken bloedfiltratie en nierfunctie verstoord. Bij atherosclerose treedt verdikking van de wand van een slagader op, waardoor deze vernauwt. Marloes Sol promoveerde op onderzoek naar de moleculaire factoren die een rol spelen in het ontstaan van deze vaatproblemen.

Atherosclerose is verantwoordelijk voor het ontstaan van onder andere een hart- of herseninfarct. Endotheelcellen, met daarop een beschermende gelei-achtige laag, glycocalyx genoemd, bekleden de binnenkant van bloedvaten en zijn essentieel voor een goed functionerend bloedvatstelsel. Disfunctie van endotheelcellen, door bijvoorbeeld diabetes, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van glomerulosclerose en atherosclerose. Welke moleculaire factoren betrokken zijn bij het ontstaan van endotheeldisfunctie in glomerulosclerose en atherosclerose is nog vrij onbekend.

Lees meer »

Op hol geslagen afweersysteem leidt vaak tot acuut nierfalen »

Een afweersysteem dat op hol slaat na een infectie kan leiden tot acuut nierfalen. Dat overkomt bijna de helft van de patiënten die na een ernstige infectie op een intensive care afdeling van een ziekenhuis belanden. Bij een deel van deze patiënten is dit tijdelijk. Maar bij het grootste gedeelte leidt dit tot aanhoudend nierfalen en zelfs dialyse.

Lees meer »

Achter de schermen: een nierbiopt beoordelen »

U ziet hen vrijwel nooit en toch zijn ze belangrijk voor nierpatiënten: pathologen. Een patholoog kan aan het weefsel van een nier(biopt) zien hoe groot nierschade is. En vaak ook wat de oorzaak van nierproblemen is. Neem een kijkje in het laboratorium van een patholoog in het nieuwste nummer van Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland. De pathologen Jesper Kers en Tri Nguyen geven in tekst en beeld uitleg over hun werk.

Lees meer »


Nieuw onderzoek niertransplantatie bij ouderen krijgt 1,2 miljoen





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier