Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

NierpatiŽnten en covid-19: actuele gegevens uit Europa

Door Merel Dercksen 

Voorafgaand aan de ERA-EDTA, het grootste Europese nefrologiecongres dat morgen van start gaat, vond een digitale persconferentie plaats. Met als enige thema: covid-19. De organisatie en de deelnemers voelen de effecten hiervan: het hele congres vindt virtueel plaats, in plaats van in Milaan. Maar de grootste gevolgen waren er al veel eerder: ziekenhuizen die volledig in beslag genomen werden door de zorg voor covid-19 patiënten, de onzekerheid, de vele doden. Nierpatiënten vormen een kwetsbare groep, daarom vandaag een update over wat er inmiddels bekend is over nierpatiënten en covid-19.

Dr. María José Soler Romeo (Barcelona) vertelt over het begin van de uitbraak in Spanje, een van de zwaarst getroffen landen. De twee eerste patiënten waren toeristen, beiden op een van de eilanden. Toen leek er nog niet zo veel aan de hand: de patiënten waren snel geïsoleerd en de uitbraak leek in de kiem gesmoord. Totdat half februari de eerste dode viel: pas na overlijden bleek dat deze patiënt geen gewone longontsteking had, maar covid-19. Daarna ging het snel. Soler: 'wij nefrologen moesten onze patiënten zo veel mogelijk naar huis sturen en ingrepen uitstellen. Een deel van ons werd aan het werk gezet op de afdeling infectieziekten en moest ineens covid-19 dokter worden. Eind maart lagen er ruim 800 patiënten met covid-19 in ons ziekenhuis, op een totale capaciteit van 1.000 bedden. Het was een nachtmerrie. Patiënten herkennen je niet, je weet niet of je het zelf gaat krijgen, familie mag niet op bezoek komen. Iedereen was bang.'

Risico op overdracht is hoog onder dialysepatiënten
Patiënten naar huis sturen en ingrepen uitstellen kan tot op zekere hoogte, maar dialyse gaat door. En hoewel er in Nederland aanpassingen gedaan zijn in het vervoer van deze patiënten, is dat niet overal mogelijk. In Spanje bijvoorbeeld, reizen patiënten nog samen en is er ook niet altijd genoeg ruimte in dialysecentra. Dat maakt het risico op overdracht van het virus groter. Daarnaast hebben ze in Spanje vrij veel nierpatiënten gezien die wel besmet bleken te zijn, maar geen symptomen hadden.

Dr. Mario Gennaro Cozzolino uit Milaan vertelt dat de 'grijze groep' voor de meeste hoofdbrekens zorgt. Patiënten die besmet zijn, worden geïsoleerd behandeld. Dan zijn er nierpatiënten die zeker niet besmet zijn. Maar de groep die per ongeluk in aanraking is geweest met iemand met het virus, of mensen die atypische klachten hebben, hoe ga je daar mee om? Zeker in het begin waren er niet voldoende middelen beschikbaar om iedereen te testen. Inmiddels is dat anders, maar het is nog steeds niet mogelijk om alle patiënten iedere dialysesessie te testen. Cozzolino: 'we overwegen nu om patiënten die drie keer achter elkaar negatief testen, weer met anderen op een zaal te behandelen. En dan moeten ze na enige tijd opnieuw getest worden.' Soler is ervan overtuigd dat thuisdialyse de toekomst heeft, omdat het het risico op infecties verkleint. Of covid-19 het aantal thuisdialysepatiënten ook echt zal verhogen, zal moeten blijken. In de Verenigde Staten wordt het al wel meer uitgevoerd. Maar: 'het is niet voor iedereen geschikt'.

Soler: 'Mogen dialysepatiënten bij jullie nog eten tijdens de behandeling?' Cozzolino: 'Nee, niet meer eten en drinken. Het mondkapje moet de hele behandeling op blijven.' Soler 'Dat doen wij ook zo.'

Hoge sterftecijfers
Wat is nu het risico voor nierpatiënten? In Barcelona zijn tot nu toe eenentwintig van de vierhonderd hemodialysepatiënten besmet geraakt. Dat is niet zo veel, als je bedenkt dat het ziekenhuis een grote covid-19 brandhaard was. Misschien speelt daar ook wel mee wat dr. Luuk Hilbrands (Nijmegen) over transplantatiepatiënten stelt: 'ze zijn zich bewust van hun kwetsbare conditie, en zijn eraan gewend zichzelf tegen infecties te beschermen'. Nierpatiënten zouden daardoor mogelijk een kleiner risico lopen op besmetting. Maar het sterftepercentage ligt schrikbarend hoog: ongeveer een op de vier besmette hemodialysepatiënten overlijdt. Onder patiënten die buikspoeling doen ligt dat percentage lager. Soler denkt dat dat onder andere komt doordat deze patiënten gemiddeld jonger en gezonder zijn.

De ERACODA studie, onder patiënten met een vorm van nierfunctie vervangende therapie, laat vergelijkbare sterftecijfers zien als de Spaanse onderzoeken, vertelt Hilbrands. Bij transplantatiepatiënten blijkt hoge leeftijd de belangrijkste risicofactor te zijn voor overlijden als gevolg van covid-19. Veel belangrijker dan bijvoorbeeld of de patiënt een man of een vrouw is, wat in de eerste studies onder de algemene bevolking met covid-19, wel leek uit te maken. Ongeveer 10% van de transplantatiepatiënten die besmet raakt, heeft een vorm van dialyse nodig. Hilbrands: 'het is nog te vroeg om te zeggen of dat tijdelijk of blijvend is'.

Veel patiënten met covid-19 hebben een vorm van nierschade
Dat brengt de laatste spreker, dr. Elion Hoxha uit Hamburg, op het omgekeerde punt: nierschade als gevolg van covid-19. Op dit moment kan nog niet gezegd worden of deze pandemie een spoor van nieuwe nierpatiënten achterlaat. Wel blijkt uit de Duitse registratie dat de nieren vaak, en ook al in een vroeg stadium van de ziekte, aangetast raken. Vooral onder patiënten die zo ziek worden dat ze beademing nodig hebben, komt acuut nierfalen heel vaak voor. Maar ook als patiënten nog maar net worden opgenomen in het ziekenhuis, is er vaak al sprake van tekenen van nierschade zoals eiwit of bloed in de urine. In Hamburg zijn van een paar patiënten stukjes nierweefsel microscopisch onderzocht en daaruit blijkt dat de nieren op verschillende plekken aangetast raken.

Steeds betere inschattingen
De komende maanden staan overal in het teken van verder onderzoeken en inventariseren. Hoe kunnen we de testcapaciteit het beste inzetten, welke patiënten lopen het grootste risico en zijn er blijvende gevolgen na acute nierschade door covid-19? Hoxha verwacht over een tot twee maanden de eerste voorlopige resultaten te hebben, die hopelijk kunnen helpen om betere inschattingen te maken.

sterren Gepubliceerd: vrijdag 05-06-2020 | Nog geen reacties




Wisselingen in Maastricht

Twee grote veranderingen bij de afdeling nefrologie in Maastricht: prof.dr. Karel Leunissen is met emeritaat gegaan en prof.dr. Jeroen Kooman is benoemd tot nieuwe directeur van EDLAB, het UM-instituut voor onderwijsinnovatie.

Bij zijn afscheid van het Maastricht UMC+ is internist-nefroloog prof.dr. Karel Leunissen benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. Tevens is hij onderscheiden met de Maastricht UMC+ penning. Leunissen is sinds 1984 tot aan zijn emeritaat in juni 2020 in dienst geweest van het academisch ziekenhuis Maastricht en de Universiteit van Maastricht. Hij is begonnen als jonge internist-nefroloog, waarbij hij nog nauw betrokken is geweest bij het opzetten van het niertransplantatieprogramma in Maastricht. Vervolgens is hij bevorderd tot universitair hoofddocent en later tot vakhoogleraar en opleider Nefrologie. Vanaf 1998 was hij, binnen de afdeling Interne geneeskunde van het Maastricht UMC+, hoofd van de onderafdeling Nefrologie.

Naast zijn vakinhoudelijk werk heeft Leunissen zich uitgebreid bezig gehouden met onderwijs. Zo was hij bijvoorbeeld vice-decaan en portefeuillehouder onderwijs van de (toenmalige) Faculteit der Geneeskunde, en directeur van het Stafdirectoraat Zorg en Leren. Een andere nefroloog met onderwijsbloed is prof.dr. Jeroen Kooman. Hij is per 1 september benoemd tot nieuwe directeur van EDLAB, het UM-instituut voor onderwijsinnovatie.

Lees meer »

Wiskundig model maakt schatting van druk in nierfilters »

Door Rosa Wouda - Een interview met arts-onderzoeker Didier Collard over het onderzoek naar het meten van druk in de nierfilters in het Amsterdam UMC. Didier heeft een bachelor wiskunde en natuurkunde gedaan, gevolgd door een master mathematische fysica aan de Universiteit van Amsterdam. Via de zij-instroom is hij daarna geneeskunde gaan studeren en hij heeft inmiddels zijn opleiding tot arts afgerond.

Lees meer »

Weer grote prijs voor Martin de Borst »

De Groningse nefroloog Martin de Borst, ontving zaterdag 6 juni de Stanley Shaldon Award for Young Investigators van de ERA-EDTA, de European Renal Association-European Dialysis and Transplant Association. De prijs, die bestaat uit onder andere een bedrag van 10.000 euro, werd uitgereikt tijdens het jaarlijkse ERA-EDTA congres dat dit jaar, vanwege de corona-pandemie, online plaatsvond in plaats van in Milaan.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier