Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Medicijnen op maat: van belang na transplantatie

Door Shanty Sterke 

Therapeutic drug monitoring, dat betekent zoiets als: bloedprikken en de hoeveelheid medicijn in het bloed meten. Dat is zeker bij transplantatiepatiënten essentieel, want als je niet weet hoe hoog de concentratie van de afweeronderdrukkende medicijnen is dan kan het helemaal mis gaan. Als een patiënt te veel medicatie krijgt, is er een kans op nierschade of andere bijwerkingen. Wanneer de dosis te laag is dan is er een kans op afstoting van de nieuwe nier. Juist bij deze patiëntengroep is het dus enorm belangrijk dat patiënten een therapie op maat krijgen ofwel personalized medicine, zoals dat heet. Op de wetenschapsdag op 13 oktober vertelt Dirk Jan Moes, ziekenhuisapotheker in het laboratorium van het Leids Universitair Medisch Centrum, over de nieuwste inzichten en mogelijkheden op dit gebied.

Enzymen in de lever zorgen ervoor dat medicijnen worden afgebroken. Maar de snelheid waarmee dat gebeurt, kan erfelijk bepaald zijn. Simpel gezegd, als dat te snel gaat, dan kan het medicijn zijn werk niet goed doen omdat het snel weer uit het lichaam verdwijnt. Deze patiënten zouden gebaat zijn bij een hogere startdosering. Als het daarentegen te langzaam gaat, kan een patiënt juist heel veel last van bijwerkingen hebben en zou een lagere startdosering beter zijn.

Om dat voor te zijn wordt bij alle niertransplantatiepatiënten binnen het LUMC van tevoren DNA afgenomen. Dit doen ze om te kijken welke erfelijke variant van het enzym dat het medicijn tacrolimus afbreekt die patiënt heeft. Genotypering heet dat. Tacrolimus is één van de meest gebruikte afweeronderdrukkende medicijnen. Als men weet welke variant van het enzym de patiënt heeft dan kan de arts daar de startdosering op aanpassen. Ongeveer vijftien procent van de Europese bevolking heeft de erfelijke variant waardoor bij deze patiënten tacrolimus sneller wordt afgebroken dan normaal.

Maar met genotypering alleen ben je er nog niet. Niet alleen erfelijke factoren bepalen de hoogte van de bloedspiegel. Ook de wisselwerking met andere medicijnen, eetgewoontes, tijdstip van inname en andere factoren bepalen hoe hoog de concentratie van een geneesmiddel in het bloed is. Daarom is therapeutic drug monitoring zo belangrijk voor transplantatiepatiënten.

'In het algemeen is het gebruikelijk om een dalspiegel, zeg maar de laagste spiegel over de dag, te meten,' vertelt Moes, 'maar wij meten in Leiden meestal iets meer zodat we iets kunnen zeggen over de totale blootstelling over de dag. Want wij geloven dat je daardoor toch wel iets nauwkeuriger kunt doseren dan alleen op de dalspiegel. Dat doen we regelmatig. Sowieso kort na transplantatie. Dan wordt dat denk ik wel vier keer het eerste half jaar gedaan en daarna, als patiënten stabiel zijn, één keer per jaar. Als ze bijvoorbeeld medicatie gebruiken waarvan je kan verwachten dat de spiegel gaat stijgen of dalen dan wordt er ook altijd extra preventief gemeten.'

Tegenwoordig is het meten van de bloedspiegels ook in de thuissituatie mogelijk. Hoe dat werkt en ander nieuws rondom dit onderwerp kunt u allemaal komen beluisteren op 13 oktober.

sterren Gepubliceerd: maandag 09-10-2017 | Reacties (3)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • T. Vogels, Eindhoven
    18-10-2017 07:35

    Tja Carla,

    Begrijp je invalshoek maar daar gaat het juist in dit artikel niet om. Integendeel je wilt juist dat je zo min mogelijk medicatie gebruikt maar wel aan de veilige kant doseert. De macht van Big Pharma is denk ik ook zomaar niet weg te cijferen maar zonder markt gedreven bedrijven komen er echt geen nieuwe middelen beschikbaar die voor patiŽnten vaak levensreddend zijn zoals de immunosuppressiva.

  • Merel, Utrecht
    09-10-2017 21:59

    Je kunt al die mensen inderdaad ook gewoon dood laten gaan, stuk minder opbrengsten uit medicijnverkoop heb je dan.

  • Carla, Anna Paulowna
    09-10-2017 09:28

    Dit is nou precies waar het voor Big Pharma om draait: veel patiŽnten creŽren en die afhankelijk te maken, veel patiŽnten die liefst de duurste medicijnen (zijn geen geneesmiddelen!) levenslang zullen moeten gebruiken: dŠŠr kun je lekker op plannen en rijk van worden.




Heroïne belangrijke oorzaak amyloïdose in Amerikaanse steden

Een bepaalde vorm van amyloÔdose in de nieren die traditioneel voorkomt bij mensen met auto-immuunaandoeningen, komt in de laatste jaren in Amerikaanse steden vooral voor bij heroÔnegebruikers.

AmyloÔdose is een verschijnsel waarbij eiwitten in het lichaam verkeerd gevouwen zijn en niet (goed) opgeruimd worden. Deze eiwitten hechten zich aan elkaar en slaan als stugge structuren neer in weefsels. Bijvoorbeeld in de nieren, die daardoor steeds slechter functioneren.

Er zijn verschillende types amyloÔdose. Een daarvan is type AA, dat ontstaat door langdurige ontstekingen. Het kan bijvoorbeeld voorkomen bij patiŽnten met inflammatoire darmziekten of reumatoÔde artritis. Bij AA amyloÔdose raken de nieren bijna altijd aangedaan. Naast de klassieke associatie met auto-immuunaandoeningen, melden sommige ziekenhuizen in Amerikaanse steden recent dat er onder patiŽnten met dit type amyloÔdose wel erg veel spuitende drugsgebruikers zijn.

Onderzoekers in Seattle hebben onderzocht of er een verband is. Zij identificeerden uit de data van ruim drieduizend patiŽnten uit die stad die een nierbiopsie hadden ondergaan 38 patiŽnten met AA amyloÔdose en 72 controlepersonen die een andere nieraandoening hadden: nierschade door diabetes, IgA nefropathie of lupus nefritis.

Lees meer »

Andreas Vesalius en zijn fascinatie voor de nier »

In de 16e eeuw was de medische wetenschap nog steeds gebaseerd op de wijsheid van de klassieke oudheid. Wetenschappers uit dit verre verleden bepaalden nog altijd hoe er over het menselijk lichaam werd gedacht. Ruim 2000 jaar lang waren de bevindingen van Aristoteles over de medische wetenschap onbetwist. Hoewel Aristoteles en later zijn volgeling Galenus (Grieks/Romeins arts 129-199 n.Chr.

Lees meer »

Slaapproblemen en slechte kwaliteit van leven gaan samen »

Nierpatiënten die te kort of te lang slapen blijken een lagere kwaliteit van leven te ervaren dan patiënten die elke nacht een optimale hoeveelheid slaap krijgen, zo blijkt uit Zuid-Koreaans onderzoek. Volgens het onderzoek is zeven uur per nacht optimaal. Aan het onderzoek deden 1910 nierpatiënten mee.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.