Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Leeftijd en geslacht van invloed op samenstelling nierstenen

Door Merel Dercksen 

Dat calciumoxalaatstenen de meest voorkomende nierstenen zijn was wel bekend. Dat mannen vaker last hebben van deze kwaal dan vrouwen ook. Maar uit onderzoek van de Mayo Clinic blijkt dat de niersteenproductie niet constant is: bij jongeren zijn het vooral vrouwen die stenen ontwikkelen. Ook verandert de gemiddelde samenstelling met toenemende leeftijd. En tot slot blijken de seizoenen invloed te hebben.

Nierstenen zijn er in allerlei soorten, ze worden meestal ingedeeld naar hun chemische samenstelling. De meeste stenen bestaan voor het grootste deel uit calciumoxalaat. Amerikaanse onderzoekers hebben van meer dan 40.000 mensen die hun eerste niersteen loosden bepaald waar deze uit bestond. Ze probeerden te achterhalen of er een patroon zit in de samenstelling van de stenen, bijvoorbeeld verschillen tussen mannen en vrouwen.

Calciumoxalaatstenen komen zoals verwacht het meest voor, gevolgd door hydroxyapatietstenen en stenen van urinezuur. In kleinere hoeveelheden vormen mensen stenen van struviet, brushiet en cystine. Maar toen de onderzoekers hun resultaten uitsplitsten, zagen ze dat ouderen, boven de 55 jaar, juist vaker urinezuurstenen aanmaken dan hydroxyapatietstenen. Bij mannen en vrouwen zagen ze iets vergelijkbaars: over de hele onderzoeksgroep gemeten maken mannen meer nierstenen aan dan vrouwen. Maar in de subgroep van 10 tot 29 jaar is het juist andersom.

Tot slot zien de onderzoekers ook een seizoenseffect: de meeste calciumoxalaat- en urinezuurstenen worden in de zomer geproduceerd. Waarschijnlijk is dat een gevolg van een geconcentreerdere urine doordat mensen niet genoeg extra drinken als ze door de warmte meer transpireren. Andere nierstenen zijn niet seizoensafhankelijk. 

sterren Gepubliceerd: woensdag 08-10-2014
Bron: Clinical Journal of the ASN | Nog geen reacties




Nierstenen groeien net als kristallen

Calciumoxalaatnierstenen, de meest voorkomende vorm, ontwikkelen zich net zoals steenachtige kristallen in de vrije natuur, schrijven geologen. Dat betekent dat er afwisselend periodes van afzetting en aangroeien en van weer oplossen plaatsvinden. Tot nu toe werd altijd gedacht dat nierstenen in het lichaam onoplosbaar zijn.

Kristalvorming in de natuur is een dynamisch proces. Vanuit een kleine kern groeit het gesteente laag voor laag aan, maar tussentijds lost er ook weer een deel op. Door op nanoniveau naar de zo ontstane laagjes te kijken, kunnen geologen het proces reconstrueren. 

Van nierstenen, vooral de harde calciumoxalaatstenen, werd altijd gedacht dat ze niet oplosbaar waren en daarom vanaf het begin alleen maar groter werden door neerslag uit oververzadigde urine. Amerikaanse onderzoekers hebben nu met de blik van geobiologen naar nierstenen gekeken die bij patiënten verwijderd waren. En wat ze zien, is voor hen een sterke aanwijzing dat de vorming van nierstenen precies zo gaat als bij oesterschelpen, kalksteen in warmwaterbronnen en stromatolieten, bekend als heel oude fossiele afzettingen.

De verschillende laagjes die ontstaan, doen de geologen spreken van 'prachtige kristallen' - hoe pijnlijk ze ook kunnen zijn. Ze zien nog een parallel met de buitenwereld: net als in bijvoorbeeld Yellowstone Park zouden bacteriën als een startversneller kunnen werken.

Lees meer »

Beter zicht op fosfaattekort bij niersteenvormers »

Amerikaanse wetenschappers hebben onderzoek gedaan onder patiënten die nierstenen op basis van calcium vormen. Ze hebben nu een beter beeld van hoe het komt dat deze mensen vaak te weinig fosfaat in hun bloed hebben. Het ligt in elk geval niet aan het eetpatroon, maar wel aan eiwitten die het transport van stoffen door de wand van de nierbuisjes heen reguleren. De reabsorptie van fosfaat uit de voorurine terug naar het bloed raakt daardoor verstoord.

Lees meer »

Nieuwe perspectieven bij nierstenen?  »

Nierstenen: een pijnlijk verschijnsel en de behandelmogelijkheden zijn op de lange termijn niet erg effectief. Wie er eenmaal last van heeft gehad, loopt namelijk grote kans op een nieuwe steen. ZonMw heeft een Off Road subsidie toegekend aan Jenny van der Wijst van het Radboudumc, waarmee ze een heel nieuwe benadering van het probleem kan gaan onderzoeken. Als haar idee werkbaar blijkt, leidt dat mogelijk tot een geheel nieuwe behandeling.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier