Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Hogere sterfte niertransplantatiepatiŽnten die maagzuurremmers gebruiken

Door Gastredacteur 

Door Rosa Wouda - Een interview met arts-onderzoeker Rianne Douwes en nefroloog Stephan Bakker van het UMCG over hun onderzoek naar het verband tussen het gebruik van maagzuurremmers en sterfte na niertransplantatie.

Rianne heeft geneeskunde gestudeerd aan de universiteit van Groningen. Tijdens haar studie was ze lid van het Prometheus-Nierteam, waardoor haar interesse in wetenschappelijk onderzoek en transplantatiegeneeskunde groeide. Haar laatste coschap heeft ze gedaan op de afdeling maag-, darm- en leverziekten. Sinds ruim drie jaar werkt zij als arts-onderzoeker voor de TransplantLines studie; een grootschalig onderzoek, langlopend onder in het UMCG getransplanteerde patiŽnten, onder leiding van prof. dr. Bakker. Passend bij haar interesse in de transplantatiegeneeskunde, alsmede het maagdarmstelsel, doet zij nu onderzoek naar het gebruik van maagzuurremmers bij patiŽnten met een niertransplantatie.

Wanneer worden maagzuurremmers voorgeschreven?
Rianne: 'Maagzuurremmers worden door veel mensen gebruikt bij maagklachten, zoals zuurbranden. Daarnaast worden maagzuurremmers voorgeschreven bij mensen met een zweer in de maag of twaalfvingerige darm. Er zijn ook medicijnen die de maag kunnen beschadigen. Een voorbeeld hier van zijn pijnstillers, zoals ibuprofen en diclofenac. Om te voorkomen dat er een maagzweer ontstaat wordt bij risicogroepen preventief een maagzuurremmer gestart. Naast de bovengenoemde medicijnen geven ook bloedverdunners en medicijnen die het afweersysteem onderdrukken, zoals prednison en prednisolon, een verhoogd risico op een maagzweer. Om die reden wordt bij veel patiŽnten rondom een niertransplantatie een maagzuurremmer voorgeschreven.'

Was er voorafgaand aan dit onderzoek al meer bekend over de mogelijk nadelige effecten van maagzuurremmers?
Rianne: 'Ja, eerder onderzoek laat zien dat patiŽnten die maagzuurremmers gebruiken gemiddeld gezien een lager ijzer- en magnesiumgehalte in het bloed hebben dan patiŽnten die geen maagzuurremmers gebruiken, doordat maagzuur een belangrijke rol speelt bij het opnemen van ijzer en magnesium uit voedsel. Bovendien laten onderzoeken bij ouderen en hemodialysepatiŽnten zien dat er een verband is tussen het gebruik van maagzuurremmers en het risico op overlijden: na corrigeren voor andere risicofactoren, was het gebruik van maagzuurremmers geassocieerd met een hoger risico op overlijden.'

Hoe hebben jullie onderzocht of er een verband bestaat tussen het gebruik van maagzuurremmers en sterfte na niertransplantatie?
Rianne: 'We hebben voor deze analyse gebruik gemaakt van een van de TransplantLines cohorten, in dit geval een cohort met 703 stabiele niertransplantatiepatiŽnten. We hebben in kaart gebracht welke patiŽnten rondom de niertransplantatie maagzuurremmers gebruikten. Vervolgens hebben we de patiŽnten gevolgd gedurende een periode van gemiddeld 8 jaar en bijgehouden hoeveel patiŽnten overleden zijn. Aan de hand van deze gegevens hebben we bekeken of het gebruik van maagzuurremmers naast andere belangrijke risicofactoren, zoals onder andere leeftijd en BMI, een risicofactor is voor overlijden. Uit deze analyses kwam naar voren dat het gebruik van maagzuurremmers een onafhankelijke risicofactor is voor sterfte na niertransplantatie.'

Vervolgens hebben jullie dezelfde analyses gedaan bij een groep niertransplantatiepatiŽnten uit Leuven, kwamen hier dezelfde resultaten uit naar voren?
Rianne: 'Aangezien dit een associatieve studie is, is het belangrijk te controleren of het verband ook in een andere groep met vergelijkbare patiŽnten wordt gevonden. In de groep niertransplantatiepatiŽnten uit Leuven was het gebruik van maagzuurremmers eveneens geassocieerd met een hoger risico op sterfte.' Stephan: 'Het feit dat dit verband in twee verschillende groepen wordt gevonden, maakt het krachtiger.'

Kunnen jullie het verband tussen gebruik van maagzuurremmers en sterfte na niertransplantatie verklaren?
Rianne: 'Zoals eerder genoemd is het gebruik van maagzuurremmers geassocieerd met een lager ijzer- en magnesiumgehalte in het bloed. Uit eerdere studies weten we dat een laag ijzergehalte geassocieerd is met een verhoogd risico op overlijden bij patiŽnten die een niertransplantatie hebben ondergaan. Bovendien is een lager magnesiumgehalte in verband gebracht met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Dit is echter niet de enige verklaring, want ook na correctie voor bekende risicofactoren, waaronder het ijzer- en magnesiumgehalte, bleef de associatie tussen het gebruik van maagzuurremmers en sterfte bestaan. Een mogelijke verklaring is dat maagzuur nodig is om ziekteverwekkers, zoals bacteriŽn en virussen onschadelijk te maken, waardoor er bij gebruik van maagzuurremmers een verhoogde kans is op een ernstig beloop van hieraan gerelateerde aandoeningen.' Een andere mogelijke verklaring zou kunnen liggen in het microbioom, de bacteriebevolking in de darmen. Rianne: 'Het gebruik van maagzuurremmers kan de balans in het microbioom verstoren. Een onbalans in het microbioom kan leiden tot een veranderde darmdoorlaatbaarheid, waardoor ziekmakende stoffen uit de darm makkelijker in het lichaam terecht kunnen komen. Ten slotte is het niet uit te sluiten dat er nog onbekende risicofactoren zijn die zowel effect hebben op het gebruik van maagzuurremmers als op de overleving.'

Het Platform Aio's Nefrologie (PLAN) verenigt jonge onderzoekers in de nefrologie. Speciaal voor NierNieuws schrijven de leden artikelen over het werk dat ze doen, en geven ons zo een kijkje in de keuken. Dit is de elfde bijdrage, door Rosa Wouda (Amsterdam UMC).

Hebben deze bevindingen gevolgen voor patiŽnten met een niertransplantatie die maagzuurremmers gebruiken?
Rianne: 'Het is belangrijk om na te gaan of er een goede indicatie voor het gebruik van een maagzuurremmer is. Vaak is er geen indicatie voor het gebruik van een maagzuurremmer of is de indicatie komen te vervallen. Indien er geen indicatie meer is voor het gebruik van een maagzuurremmer, dient in overleg met de behandelend arts, overwogen te worden de maagzuurremmer te stoppen.' Stephan: 'Wat minder bekend is, is dat bij het stoppen van de maagzuurremmer, patiŽnten tijdelijk extra last kunnen hebben van maagzuur. Dit is vaak een argument om niet te stoppen met het middel. Om deze klachten te voorkomen is het van belang om langzaam af te bouwen alvorens de maagzuurremmer helemaal te stoppen. Verder is overgewicht een voorname oorzaak van zuurbranden en het gebruik van maagzuurremmers, een gezond gewicht is daarom van groot belang.'

Wat zou je in de toekomst graag willen onderzoeken?
Rianne: 'Het liefste zou je een gerandomiseerde studie opzetten om de langetermijneffecten van maagzuurremmers te onderzoeken, maar daar heb je heel veel patiŽnten voor nodig die je zeer lang zou moeten volgen. Daarnaast is het interessant veranderingen in het microbioom na niertransplantatie in kaart te brengen. Hier houdt ook collega-onderzoeker Casper Swarte zich mee bezig. Wat we zien is dat medicatiegebruik een grote invloed heeft op de samenstelling van het microbioom. Of deze veranderingen ook nadelige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid van deze patiŽnten, moet nog verder onderzocht worden.'

Het volledige artikel van de onderzoeksgroep is te lezen in PLOS medicine.

sterren Gepubliceerd: maandag 24-08-2020 | Nog geen reacties




Verfijndere behandeling ANCA-vasculitis stap dichterbij

Van de Late Breaking Clinical Trials die tijdens het ERA-EDTA congres gepresenteerd zijn, hebben er twee betrekking op ANCA-vasculitis. Zowel met betrekking tot het terugdringen van een actieve aanval, als het voorkomen van een terugval is in Cambridge medicijnonderzoek gedaan dat een stap in de richting zet van meer op de patiënt afgestemde behandeling.

Late Breaking Clinical Trials (LBCTs) zijn, zoals de naam al zegt, klinische studies, dus uitgevoerd onder patiënten. Om het tot LBCT te schoppen moet een studie daarnaast ook tot resultaten geleid hebben die volgens de beoordelende wetenschappelijke commissie bijzonder genoeg zijn om uitgelicht te worden. Vanuit Cambridge zijn twee studies naar ANCA-vasculitis ingestuurd die hiervoor zijn geselecteerd. ANCA-vasculitis is een auto-immuun ontstekingsziekte van de kleine bloedvaten, waarbij het lichaam specifieke antistoffen vormt. Omdat kleine bloedvaten overal in het lichaam voorkomen, kan de ziekte zich op verschillende plekken manifesteren, maar de nieren zijn relatief vaak aangedaan.

Lees meer »

Kunnen ouderen met minder medicatie toe?  »

Ouderen die een nieuwe nier krijgen hebben veel minder vaak een afstoting dan jonge mensen. Als ze de eerste drie maanden na de transplantatie geen afstoting hebben gehad, dan is de kans ook klein dat dat nog gaat gebeuren. Dat ouderen minder vaak een afstoting hebben komt waarschijnlijk vooral doordat hun immuunsysteem minder goed werkt. Ouderen krijgen echter doorgaans wel dezelfde hoeveelheid medicatie als jongere mensen.

Lees meer »

Advies voor afweeronderdrukkers tijdens corona »

De richtlijncommissie van de Nederlandse Federatie voor Nefrologie (NFN) heeft een advies opgesteld voor de behandeilng met medicijnen van nier(transplantatie)patiënten tijdens de coronacrisis. De titel van het advies is 'Starten en aanpassen van immuunsuppressie voor nefrologische aandoeningen tijdens SARS-CoV2-epidemie'.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier