Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Geschakelde organen-op-een-chip geven inzicht nefrotoxiciteit

Door Gerard Kok 

Wetenschappers beginnen steeds meer te werken met 'organen-op-een-chip'. Een orgaan-op-een-chip is een plexiglazen doosje waarin kleine kanaaltjes zitten die belijnd zijn met menselijk orgaanweefsel, ongeveer zo groot als een 9V batterij. Door de kanaaltjes kan bijvoorbeeld bloed stromen, waardoor wetenschappers goed kunnen onderzoeken hoe het weefsel daarop reageert. Amerikaanse onderzoekers hebben recent een 'lever-op-een-chip' en een 'nier-op-een-chip' na elkaar geplaatst, om beter te begrijpen hoe het samenstel tussen beide organen is als het lichaam geconfronteerd wordt met aristolochiazuur, een kankerverwekkende stof.

De belofte van organen-op-een-chip is dat er geen experimenten meer nodig zijn op dieren met één of meer organen die menselijke organen goed nabootsen. Experimenten met één soort orgaan-op-een-chip zijn al gebruikelijk, en wetenschappers werken toe naar een 'mens-op-een-chip', waarbij alle organen van het menselijk lichaam op deze manier gemodelleerd kunnen worden. De 'chip' in orgaan-op-een-chip is overigens dus geen computerchip, en kan niet in een computer worden geprikt.

De Amerikaanse onderzoekers wilden onderzoeken waarom aristolochiazuur zo giftig is voor mensen; het is zowel kankerverwekkend als nefrotoxisch (giftig voor de nieren). De stof komt voor in planten van de pijpbloemfamilie; in Nederland kennen we daarvan alleen de pijpbloem. Vanwege de giftigheid mogen planten uit deze familie niet meer in kruidenmiddelen worden gebruikt.

De giftigheid weerhield de onderzoekers ervan om onderzoek te doen op gezonde proefpersonen, dat zou uiteraard niet ethisch zijn geweest. Daarom weken zij uit naar organen-op-een-chip. Ze plaatsten een nier-op-een-chip na een lever-op-een-chip, en lieten het aristolochiazuur eerst langs het leverweefsel, en daarna langs het nierweefsel stromen. Daaruit bleek dat de lever aristolochiazuur zodanig metaboliseerde, dat het resultaat giftig was voor de nieren. Volgens de onderzoekers is het de eerste keer in dit type onderzoek dat twee organen-op-een-chip op deze manier zijn gekoppeld.

Dit type onderzoek biedt voordelen ten opzichte van dierproeven, of onderzoeken op proefpersonen, en dus vermoed ik dat we dit type onderzoek veel vaker zullen gaan zien. Volgens de onderzoekers staat het nog in de kinderschoenen, en moet het voorlopig worden beschouwd als een goede aanvulling op andere typen onderzoek.

sterren Gepubliceerd: maandag 11-12-2017
Bron: Journal of Clinical Investigation | Nog geen reacties




RNA-sequencing om niermodel te analyseren

In onderzoek naar nierziekten wordt veel gebruik gemaakt van modellen van een menselijke nier. Vaak worden laboratoriummuizen gebruikt, maar dit heeft zijn beperkingen, omdat de nieren van muizen uiteindelijk toch niet goed genoeg lijken op de nieren van mensen. Daarom wordt tegenwoordig ook gewerkt met nier-organoïden, nierweefsel dat is opgekweekt uit stamcellen. In een recent artikel gaan Amerikaanse onderzoekers in op het belang van 'Single-Cell RNA sequencing' (scRNA-seq) voor het werken met deze organoïden.

Ongeveer vijf jaar geleden slaagden onderzoekers er voor het eerst in om nier-organoïden te kweken uit pluripotente stamcellen, dat zijn cellen die kunnen uitgroeien tot (bijna) elk ander type cel. Pluripotente stamcellen kunnen tegenwoordig worden verkregen door 'gewone' cellen, bijvoorbeeld uit bloed, te 'herprogrammeren'. De ontdekkers van dit proces kregen hiervoor in 2012 de Nobelprijs voor Geneeskunde. De nier-organoïden die op deze manier worden gemaakt zijn nog niet compleet, maar de belangrijkste celtypes zitten er al wel in.

Lees meer »

Thuis prikken voor medicijnspiegel »

Een dried blood spot is niets anders dan een bloeddruppeltje uit een vingerprik op een kaartje. Thuis op de bank afgenomen en opgestuurd naar het lab. Herman Veenhof, ziekenhuisapotheker in opleiding en onderzoeker in het UMC Groningen, vraagt zich in zijn promotieonderzoek af of dit polibezoeken van transplantatiepatiënten kan vervangen.

Lees meer »

Afweerweb uit witte bloedcel speelt belangrijke rol in auto-immuunziekten »

Door Rosa Wouda - Een interview met arts-onderzoeker Laura van Dam uit het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) over haar onderzoek naar de rol van NETs (neutrofiel extracellulaire traps) in de pathofysiologie van ANCA-geassocieerde vasculitis (AAV) en Systemische Lupus Erythematosus (SLE). Laura heeft biomedische wetenschappen gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam en heeft daarna via het SUMMA traject in Utrecht haar opleiding tot arts afgerond.

Lees meer »


aristolochia, Wikimedia Commons, PePeEfe





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier