Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Geestelijke achteruitgang nierpatiŽnt vooral door dialyse

Door Merel Dercksen 

Het cognitief vermogen van dialysepatiënten gaat sneller achteruit dan dat van patiënten met vergevorderde nierschade die niet dialyseren. Een verschil tussen patiënten die peritoneale dialyse doen en patiënten die met conventionele hemodialyse behandeld worden, lijkt vooral te zitten in de complexere functies. Dit heeft ook gevolgen voor hun vermogen om behandelinformatie te begrijpen en beredeneerde beslissingen te nemen. Screening en eventueel aanpassen van de voorlichting is daarom belangrijk voor deze patiënten, stellen Britse onderzoekers.

Veel mensen met een verminderde nierfunctie hebben in bepaalde mate last van verslechterde cognitieve vermogens. Daar is al meer onderzoek naar gedaan. Deze onderzoeken lieten bijvoorbeeld zien dat een geslaagde transplantatie vaak ook een verbetering in cognitief functioneren met zich meebrengt en dat de toestand die bij slechte nierfunctie ontstaat, niet onomkeerbaar is. Ook hebben onderzoekers fluctuaties gezien die het gevolg zijn van hemodialysesessies: dit acute effect treedt niet op bij de meer gelijkmatige behandeling met peritoneale dialyse. 

Een uitsplitsing naar patiënten met zeer gevorderde nierschade die nog niet dialyseren, patiënten die met (conventionele) hemodialyse behandeld worden en patiënten die peritoneale dialyse doen, is minder vaak gemaakt. Er zijn wel kleine studies gedaan, die geen verschil vonden tussen de dialysevorm als het gaat om het cognitief functioneren. Aan de andere kant bleek uit een zeer grote studie, dat bij patiënten die met peritoneale dialyse behandeld worden, minder vaak (vasculaire) dementie optreedt dan bij patiënten die starten met hemodialyse.

Britse wetenschappers hebben om die reden de cognitieve vaardigheden van nierpatiënten onderzocht en daarbij zowel een uitsplitsing naar het subdomein van de cognitieve vaardigheden, als naar behandelvorm gemaakt. Daarnaast hebben ze in een kleine pilotstudie bekeken of ze een relatie zagen tussen verminderd cognitief functioneren en de mate waarin iemand beslissingen kan nemen, omdat dat laatste zo belangrijk is in een behandelproces dat gebaseerd is op informed consent.

De patiënten die aan de studie hebben deelgenomen waren onder behandeling bij drie Britse klinieken, verbonden aan een ziekenhuis. Ze waren ouder dan 55 jaar, omdat ouderen het grootste risico op cognitieve achteruitgang lopen en omdat ze de snelst groeiende groep patiënten met terminaal nierfalen vormen. In totaal deden 102 patiënten mee, die maximaal twee jaar lang, elke vier maanden de tests volbrachten. Omdat ze dat deden als ze toch in het centrum waren, betekende dat voor de hemodialysepatiënten dat ze vlak voor een dialysebehandeling getest werden. De onderzoekers zorgden er wel voor dat dat niet na een dialysevrij weekend gebeurde. De onderzoekers gebruikten het Montreal Cognitive Assessment om cognitieve vaardigheden te testen, omdat deze test een uitsplitsing maakt naar zeven subdomeinen.

Hoewel de verschillende patiëntgroepen aan het begin van het onderzoek vergelijkbaar scoorden op cognitief functioneren in het algemeen, zagen de onderzoekers uiteindelijk toch verschillen. De totale scores gingen bij dialyserende patiënten sneller achteruit dan bij degenen die nog voldoende eigen nierfunctie over hadden. Naar subdomein uitgesplitst zagen de onderzoekers dat er wel een verschil was tussen verschillende vormen van dialyse: de scores op executieve functies bij hemodialysepatiënten verslechterden sneller dan bij patiënten die peritoneale dialyse deden. Dit zijn de meer complexe cognitieve functies, die ons onder andere in staat stellen te plannen en georganiseerd probleemoplossend te denken, het zijn de functies die een coördinerende taak hebben.

Tot slot deden de onderzoekers een kleine pilotstudie bij tien patiënten, waarin ze de Macarthur Competency Assessment tool toepasten om het vermogen van patiënten om beredeneerd in te stemmen met een voorgestelde behandeling, te bepalen. Deze test kijkt naar vier vaardigheden: begrip van de informatie, het vermogen om die informatie op de eigen situatie te kunnen toepassen, beredeneren en het verwoorden van de eigen keuze. Patiënten die volgens de eerste test verminderd cognitief functioneerden, scoorden ook slechter op deze test, waarbij het onderdeel beredeneren het eerst aangetast lijkt.

De onderzoekers stellen dat hun studie te beperkt van opzet is om de resultaten te generaliseren. Toch, stellen ze, lijkt de manier van dialyseren invloed uit te oefenen op de cognitieve vermogens van patiënten. Ze doen daarom de aanbeveling te zoeken naar een vorm die de minste schade aanricht en denken daarbij bijvoorbeeld aan het verlagen van de temperatuur van het dialysaat bij hemodialyse, omdat uit recente studies blijkt dat dat invloed heeft op de witte stof in de hersenen. Ook vinden ze dat (oudere) dialysepatiënten beter gescreend moeten worden, omdat verminderd cognitief functioneren de mate waarin de patiënt in staat is zijn behandeling goed te volgen en mee kan beslissen, negatief kan beïnvloeden. Voor deze patiënten, die mogelijk met meer zijn dan gedacht, zou dan de voorlichting moeten worden aangepast.

sterren Gepubliceerd: maandag 23-01-2017
Bron: Clinical Kidney Journal | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Janneke Bresser-Keijzers, EINDHOVEN
    23-01-2017 10:10

    Het zou ook wel bij het tijdsbeeld horen om hemodialysepatienten bij het onderzoek te betrekken die meerdere malen per week nachtelijke hemodialyse doen! Ik ben wel benieuwd of deze resultaten dan vergelijkbaar zijn met de PD-patienten




Wisselwerking: Social distancing nieuwe stijl

Lachen is gezond. Ook in coronatijd is het belangrijk om te blijven lachen. Humor kan kracht geven bij stress en onzekerheid. Daarom een grappige column over social distancing op onverwachte wijze in de nieuwste Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN).

En verder: veel aandacht voor de impact van corona op nierpatiënten. Maar ook informatie over andere onderwerpen, zoals wat een podotherapeut voor dialyse- en diabetespatiënten kan betekenen. U kunt Wisselwerking lezen door een abonnement te nemen, een proefnummer aan te vragen of lid te worden van de NVN: https://www.nvn.nl/nieuws/en-toen-was-er-corona/ Via voorgaand linkje kunt u eveneens de column over social distancing lezen. De nieuwe uitgave verschijnt donderdag 16 april.

Nederland voert internationale database aan in strijd tegen COVID-19 bij nierpatiŽnten »

Europese artsen en onderzoekers, onder Nederlandse aanvoering, hebben een internationale database opgezet. Hierin verzamelen ze gegevens van dialysepatiënten en getransplanteerden die met COVID-19 besmet zijn. Het doel is deze patiënten beter te kunnen behandelen. Nierpatiënten behoren tot de risicogroep in de huidige pandemie. Hierbinnen zijn dialysepatiënten en degenen die afweeronderdrukkende medicatie slikken extra kwetsbaar.

Lees meer »

Nieuwe apps helpen bij corona-management »

Nu besmettingen met Covid-19 (corona) serieuze sociale gevolgen hebben en tot een zware belasting van de zorgsector hebben geleid, duiken er verschillende apps op die hier een beetje verlichting in proberen te brengen. Het doel is steeds in grote lijnen: zorgen dat mensen met verdachte symptomen tijdig contact opnemen met een zorgverlener, maar ook dat mensen met een gewone verkoudheid, dat niet onnodig doen.

Lees meer »


Geestelijke achteruitgang nierpatiŽnt vooral door dialyse





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier