Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Geestelijke achteruitgang nierpatiŽnt vooral door dialyse

Door Merel Dercksen 

Het cognitief vermogen van dialysepatiënten gaat sneller achteruit dan dat van patiënten met vergevorderde nierschade die niet dialyseren. Een verschil tussen patiënten die peritoneale dialyse doen en patiënten die met conventionele hemodialyse behandeld worden, lijkt vooral te zitten in de complexere functies. Dit heeft ook gevolgen voor hun vermogen om behandelinformatie te begrijpen en beredeneerde beslissingen te nemen. Screening en eventueel aanpassen van de voorlichting is daarom belangrijk voor deze patiënten, stellen Britse onderzoekers.

Veel mensen met een verminderde nierfunctie hebben in bepaalde mate last van verslechterde cognitieve vermogens. Daar is al meer onderzoek naar gedaan. Deze onderzoeken lieten bijvoorbeeld zien dat een geslaagde transplantatie vaak ook een verbetering in cognitief functioneren met zich meebrengt en dat de toestand die bij slechte nierfunctie ontstaat, niet onomkeerbaar is. Ook hebben onderzoekers fluctuaties gezien die het gevolg zijn van hemodialysesessies: dit acute effect treedt niet op bij de meer gelijkmatige behandeling met peritoneale dialyse. 

Een uitsplitsing naar patiënten met zeer gevorderde nierschade die nog niet dialyseren, patiënten die met (conventionele) hemodialyse behandeld worden en patiënten die peritoneale dialyse doen, is minder vaak gemaakt. Er zijn wel kleine studies gedaan, die geen verschil vonden tussen de dialysevorm als het gaat om het cognitief functioneren. Aan de andere kant bleek uit een zeer grote studie, dat bij patiënten die met peritoneale dialyse behandeld worden, minder vaak (vasculaire) dementie optreedt dan bij patiënten die starten met hemodialyse.

Britse wetenschappers hebben om die reden de cognitieve vaardigheden van nierpatiënten onderzocht en daarbij zowel een uitsplitsing naar het subdomein van de cognitieve vaardigheden, als naar behandelvorm gemaakt. Daarnaast hebben ze in een kleine pilotstudie bekeken of ze een relatie zagen tussen verminderd cognitief functioneren en de mate waarin iemand beslissingen kan nemen, omdat dat laatste zo belangrijk is in een behandelproces dat gebaseerd is op informed consent.

De patiënten die aan de studie hebben deelgenomen waren onder behandeling bij drie Britse klinieken, verbonden aan een ziekenhuis. Ze waren ouder dan 55 jaar, omdat ouderen het grootste risico op cognitieve achteruitgang lopen en omdat ze de snelst groeiende groep patiënten met terminaal nierfalen vormen. In totaal deden 102 patiënten mee, die maximaal twee jaar lang, elke vier maanden de tests volbrachten. Omdat ze dat deden als ze toch in het centrum waren, betekende dat voor de hemodialysepatiënten dat ze vlak voor een dialysebehandeling getest werden. De onderzoekers zorgden er wel voor dat dat niet na een dialysevrij weekend gebeurde. De onderzoekers gebruikten het Montreal Cognitive Assessment om cognitieve vaardigheden te testen, omdat deze test een uitsplitsing maakt naar zeven subdomeinen.

Hoewel de verschillende patiëntgroepen aan het begin van het onderzoek vergelijkbaar scoorden op cognitief functioneren in het algemeen, zagen de onderzoekers uiteindelijk toch verschillen. De totale scores gingen bij dialyserende patiënten sneller achteruit dan bij degenen die nog voldoende eigen nierfunctie over hadden. Naar subdomein uitgesplitst zagen de onderzoekers dat er wel een verschil was tussen verschillende vormen van dialyse: de scores op executieve functies bij hemodialysepatiënten verslechterden sneller dan bij patiënten die peritoneale dialyse deden. Dit zijn de meer complexe cognitieve functies, die ons onder andere in staat stellen te plannen en georganiseerd probleemoplossend te denken, het zijn de functies die een coördinerende taak hebben.

Tot slot deden de onderzoekers een kleine pilotstudie bij tien patiënten, waarin ze de Macarthur Competency Assessment tool toepasten om het vermogen van patiënten om beredeneerd in te stemmen met een voorgestelde behandeling, te bepalen. Deze test kijkt naar vier vaardigheden: begrip van de informatie, het vermogen om die informatie op de eigen situatie te kunnen toepassen, beredeneren en het verwoorden van de eigen keuze. Patiënten die volgens de eerste test verminderd cognitief functioneerden, scoorden ook slechter op deze test, waarbij het onderdeel beredeneren het eerst aangetast lijkt.

De onderzoekers stellen dat hun studie te beperkt van opzet is om de resultaten te generaliseren. Toch, stellen ze, lijkt de manier van dialyseren invloed uit te oefenen op de cognitieve vermogens van patiënten. Ze doen daarom de aanbeveling te zoeken naar een vorm die de minste schade aanricht en denken daarbij bijvoorbeeld aan het verlagen van de temperatuur van het dialysaat bij hemodialyse, omdat uit recente studies blijkt dat dat invloed heeft op de witte stof in de hersenen. Ook vinden ze dat (oudere) dialysepatiënten beter gescreend moeten worden, omdat verminderd cognitief functioneren de mate waarin de patiënt in staat is zijn behandeling goed te volgen en mee kan beslissen, negatief kan beïnvloeden. Voor deze patiënten, die mogelijk met meer zijn dan gedacht, zou dan de voorlichting moeten worden aangepast.

sterren Gepubliceerd: maandag 23-01-2017
Bron: Clinical Kidney Journal | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Janneke Bresser-Keijzers, EINDHOVEN
    23-01-2017 10:10

    Het zou ook wel bij het tijdsbeeld horen om hemodialysepatienten bij het onderzoek te betrekken die meerdere malen per week nachtelijke hemodialyse doen! Ik ben wel benieuwd of deze resultaten dan vergelijkbaar zijn met de PD-patienten




Achter de schermen: een nierbiopt beoordelen

U ziet hen vrijwel nooit en toch zijn ze belangrijk voor nierpatiënten: pathologen. Een patholoog kan aan het weefsel van een nier(biopt) zien hoe groot nierschade is. En vaak ook wat de oorzaak van nierproblemen is. Neem een kijkje in het laboratorium van een patholoog in het nieuwste nummer van Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland.

De pathologen Jesper Kers en Tri Nguyen geven in tekst en beeld uitleg over hun werk. Tri Nguyen zegt zelfs: 'Ik maak graag tijd vrij om een patiënt te ontvangen. Als een patiënt van het UMCU interesse heeft om zijn of haar nierbiopt te bekijken, kan hij of zij de nefroloog vragen contact met mij op te nemen. Samen met de patiënt kijk ik dan naar de digitale beelden en vertel ik wat we zien.'

Meer weten? Lees de nieuwste Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland. U kunt het blad lezen door een gratis proefnummer aan te vragen, een abonnement te nemen of lid te worden van de NVN. Bij leden en abonnees ligt het nieuwe exemplaar op donderdag 13 augustus op de mat.

Huisdieren mogelijk bron van hepatitis E »

Huisdieren zijn veel vaker dan gedacht besmet (geweest) met het virus dat hepatitis E veroorzaakt, en zouden daarmee wel eens een bron van besmetting voor mensen kunnen zijn. Dit is voor gezonde mensen over het algemeen niet gevaarlijk, maar kan dat wel zijn voor mensen die een verminderde afweer hebben, bijvoorbeeld getransplanteerden. Vrij veel mensen hebben op enig moment in hun leven een infectie met het hepatitis E-virus, meestal niet ernstig.

Lees meer »

Wisselwerking: Social distancing nieuwe stijl »

Lachen is gezond. Ook in coronatijd is het belangrijk om te blijven lachen. Humor kan kracht geven bij stress en onzekerheid. Daarom een grappige column over social distancing op onverwachte wijze in de nieuwste Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN). En verder: veel aandacht voor de impact van corona op nierpatiënten. Maar ook informatie over andere onderwerpen, zoals wat een podotherapeut voor dialyse- en diabetespatiënten kan betekenen.

Lees meer »


Geestelijke achteruitgang nierpatiŽnt vooral door dialyse





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier