Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Erfelijke nierstenen blijken lappendeken van mutaties

Door Merel Dercksen 

Britse onderzoekers hebben een inventarisatie gedaan van de genetische mutaties bij patiënten met cystinurie, en van de symptomen die deze patiënten hebben. Ze constateren dat er erg veel verschillende mutaties zijn die tot deze stofwisselingsziekte kunnen leiden, en dat er geen verband lijkt te zijn met het beeld van de ziekte. Ze hopen nu studies te kunnen doen om tot een goed onderbouwde en werkende behandeling te komen, die hopelijk de hoeveelheid nierstenen die deze patiënten vormen, kan verminderen.

Cystinurie is een erfelijke ziekte, waarbij patiënten overmatig veel nierstenen vormen. Op den duur kan de nierfunctie hierbij ook achteruit gaan, onder andere doordat de stenen onregelmatig gevormd kunnen zijn, met puntige uitsteeksels. Cystinestenen zijn heel hard en kunnen de nieren van binnenuit beschadigen. De ziekte komt weinig voor, en is niet te genezen.

Van twee genen is bekend dat ze, als er een mutatie in voorkomt, cystinurie kunnen veroorzaken. Britse onderzoekers hebben in kaart gebracht welke mutaties er in het Verenigd Koninkrijk voorkomen bij patiënten met cystinurie, en of er een verband is met de ernst van de ziekte. Ze deden hun onderzoek in twee regio's in het land, onder 76 patiënten.

Het beloop van de ziekte onder deze patiënten blijkt heel divers te zijn. Gemiddeld hadden zij hun eerste steenaanval op de leeftijd van 24 jaar, maar bij een aanzienlijk deel was de eerste keer pas na hun 40e. Meer dan een derde had in een paar jaar tijd meer dan tien aanvallen en bij het grootste deel was er sprake van een verminderde nierfunctie. Bij het grootste deel van de patiënten bij wie er sprake is van stenen met scherpe uitsteeksels, leidt dat ook tot nierfunctieverlies. Ook de onderliggende mutaties vormen een soort lappendeken: hoewel ze vrijwel altijd betrekking hebben op de genen SLC3A1 of SLC7A9, vonden de onderzoekers 37 verschillende varianten. Een duidelijke relatie tussen de genetische mutatie en de ernst en het verloop van de ziekte was niet te zien.

Over de beste therapie is geen duidelijke overeenstemming. De deelnemers aan dit onderzoek kregen allerlei behandelingen. De onderzoekers vinden dan ook dat er goed onderbouwde behandelingen moeten worden ontwikkeld, die het steenlijden voor deze patiënten zo veel mogelijk beperken. Ze hopen op afzienbare termijn klinische onderzoeken te kunnen gaan doen om het effect van behandelingen uit te testen. Op dit moment wordt er vaak geprobeerd om door veel te drinken de urine te verdunnen, en om de pH van de urine te verhogen. Beide kunnen ervoor zorgen dat de cystine in de urine minder makkelijk neerslaat in de vorm van stenen, maar in plaats daarvan opgelost blijft en gewoon uitgeplast kan worden.

sterren Gepubliceerd: woensdag 08-07-2015
Bron: Clinical Journal of the ASN | Nog geen reacties




Nierstenen groeien net als kristallen

Calciumoxalaatnierstenen, de meest voorkomende vorm, ontwikkelen zich net zoals steenachtige kristallen in de vrije natuur, schrijven geologen. Dat betekent dat er afwisselend periodes van afzetting en aangroeien en van weer oplossen plaatsvinden. Tot nu toe werd altijd gedacht dat nierstenen in het lichaam onoplosbaar zijn.

Kristalvorming in de natuur is een dynamisch proces. Vanuit een kleine kern groeit het gesteente laag voor laag aan, maar tussentijds lost er ook weer een deel op. Door op nanoniveau naar de zo ontstane laagjes te kijken, kunnen geologen het proces reconstrueren. 

Van nierstenen, vooral de harde calciumoxalaatstenen, werd altijd gedacht dat ze niet oplosbaar waren en daarom vanaf het begin alleen maar groter werden door neerslag uit oververzadigde urine. Amerikaanse onderzoekers hebben nu met de blik van geobiologen naar nierstenen gekeken die bij patiënten verwijderd waren. En wat ze zien, is voor hen een sterke aanwijzing dat de vorming van nierstenen precies zo gaat als bij oesterschelpen, kalksteen in warmwaterbronnen en stromatolieten, bekend als heel oude fossiele afzettingen.

De verschillende laagjes die ontstaan, doen de geologen spreken van 'prachtige kristallen' - hoe pijnlijk ze ook kunnen zijn. Ze zien nog een parallel met de buitenwereld: net als in bijvoorbeeld Yellowstone Park zouden bacteriën als een startversneller kunnen werken.

Lees meer »

Beter zicht op fosfaattekort bij niersteenvormers »

Amerikaanse wetenschappers hebben onderzoek gedaan onder patiënten die nierstenen op basis van calcium vormen. Ze hebben nu een beter beeld van hoe het komt dat deze mensen vaak te weinig fosfaat in hun bloed hebben. Het ligt in elk geval niet aan het eetpatroon, maar wel aan eiwitten die het transport van stoffen door de wand van de nierbuisjes heen reguleren. De reabsorptie van fosfaat uit de voorurine terug naar het bloed raakt daardoor verstoord.

Lees meer »

Nieuwe perspectieven bij nierstenen?  »

Nierstenen: een pijnlijk verschijnsel en de behandelmogelijkheden zijn op de lange termijn niet erg effectief. Wie er eenmaal last van heeft gehad, loopt namelijk grote kans op een nieuwe steen. ZonMw heeft een Off Road subsidie toegekend aan Jenny van der Wijst van het Radboudumc, waarmee ze een heel nieuwe benadering van het probleem kan gaan onderzoeken. Als haar idee werkbaar blijkt, leidt dat mogelijk tot een geheel nieuwe behandeling.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier