Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Inspirerende dag over therapietrouw

Door Renate van der Werf 

Wat een inspirerende dag hebben de Nierstichting en de Nierpatiënten Vereniging Nederland georganiseerd, zoals elk jaar onder de noemer 'Samen Sterk'. Zorgverleners en onderzoekers hebben gesproken over hoe belangrijk therapietrouw is en hoe het gestimuleerd kan worden. Het grootste deel van het publiek bestond uit mensen met chronische nierproblemen of die een niertransplantatie hebben ondergaan.

Op deze dag is gekozen voor het onderwerp 'therapietrouw', omdat 50-75% van de patiënten, ongeveer zes maanden na de start van de behandeling, in meer of mindere mate therapieontrouw is. Deze cijfers zijn zorgelijk, want door therapieontrouw is het effect van de behandeling niet optimaal en de gevolgen kunnen ernstig zijn. Uit onderzoek is gebleken dat er verschillende redenen voor therapieontrouw zijn:

  • Het is een grote hoeveelheid aan medicijnen, die ingenomen moet worden;
  • De medicatie wordt vergeten;
  • De medicatie wordt bewust niet ingenomen, omdat men zich beter voelt;
  • De medicatie wordt gezien als vergif;
  • De tekst op het etiket van de medicatie is onduidelijk;
  • De patiënt voelt zich om verschillende redenen niet serieus genomen door de zorgverlener.

Volgens prof.dr.ir. Liset van Dijk, programmaleider van het NIVEL en bijzonder hoogleraar Pharmacy Health Services Research betekent therapietrouw het volgende: 'Therapietrouw is het zelfstandig en blijvend volgen van de behandeling, die samen met de arts is overeengekomen. Tijdens de behandeling kunnen afspraken gezamenlijk gewijzigd worden. Verondersteld wordt dat een verminderde therapietrouw kan leiden tot een verhoogd risico op ziekte, sterfte en hogere kosten.' Therapietrouw is relevant stelt Liset van Dijk, omdat ongeplande ziekenhuisopnames hiermee verminderd kunnen worden. Ook gaat de gezondheid door therapieontrouw sneller achteruit en 55% van de vermijdbare kosten komt door het niet trouw innemen van medicatie.

Therapietrouw kan bevorderd worden door:

  • Zelfrapportage (patiënten ontvangen formulieren met vragen);
  • Gegevens vanuit de apotheek (hoe vaak is de medicatie opgehaald);
  • Pilcount (samen met de arts, in combinatie met gegevens van de apotheek, wordt er bekeken hoeveel medicijnen er uitgegeven zijn en daadwerkelijk gebruikt);
  • De arts vraagt aan de patiënt of hij/zij therapietrouw is.

Heel opvallend is gebleken dat therapietrouw aanzienlijk stijgt als de arts samen met de patiënt afspraken maakt over de behandeling en als de arts luistert naar indirecte signalen van de patiënt. Blijkbaar is het voor een patiënt essentieel dat de arts 'patiëntgerichte' communicatie gebruikt. Deze affectieve manier van communicatie is belangrijk, omdat er beter geluisterd wordt naar de behoeften van de patiënt en begrip wordt getoond. Hierdoor beklijft de rest van de (praktische) informatie ook beter.

Maar wat kun je doen als patiënt om ervoor te zorgen dat de hoeveelheid medicatie wordt teruggedrongen waardoor de kans op therapieontrouw wordt verkleind? Volgens dr. Kwok Wai Mui, nefroloog in het ziekenhuis St Jansdal, kan de inname van fosfaatbinders verminderd worden door een door hem mede doorontwikkelde game. Met deze game kunnen nierpatiënten hun kennis over voeding testen en dus bewustere keuzes maken als het gaat om het eten van zout, eiwitten en fosfaat.

Het is Mui ook gelukt om de resultaten van het spel zichtbaar te maken in het elektronisch patiëntendossier van de patiënt. Hierdoor kan de arts of de diëtist zien wat de patiënt wel of niet begrijpt over voeding en waar de eventuele hiaten in kennis zitten. Via deze weg kan de zorgverlener voorlichting-op-maat geven. Onderzoek heeft laten zien dat gebruik van de game leidt tot betere kennis én tot betere bloeduitslagen. 

sterren Gepubliceerd: zaterdag 25-01-2020 | Nog geen reacties




Thuis prikken voor medicijnspiegel

Een dried blood spot is niets anders dan een bloeddruppeltje uit een vingerprik op een kaartje. Thuis op de bank afgenomen en opgestuurd naar het lab. Herman Veenhof, ziekenhuisapotheker in opleiding en onderzoeker in het UMC Groningen, vraagt zich in zijn promotieonderzoek af of dit polibezoeken van transplantatiepatiënten kan vervangen. En als je toch naar de poli moet komen, kan het dan voor de artsen en voor de patiënten efficiënter? Op 24 februari zal hij zijn proefschrift hierover verdedigen.

'Uit zo'n dried blood spot, ik gebruik bewust de Engelse term want dat doet iedereen, kunnen we creatinine en de vijf meest gebruikte immunosuppressiva meten', legt Veenhof uit. Een patiënt kan zelf thuis bloed prikken en een enkel druppeltje opsturen naar het lab waar het geanalyseerd wordt. De vraag is echter of dit net zo goed en betrouwbaar is als de gewone methode, de buisjes bloed die al twintig jaar worden geprikt en geanalyseerd?

Om antwoord op die vraag te vinden heeft Veenhof transplantatiepatiënten op de prikpoli gevraagd om op hetzelfde tijdstip, tijdens de afname van het buisje bloed, ook een dried blood spot te prikken. Wat bleek? De labwaardes uit een buisje bloed en uit de dried blood spots die op hetzelfde tijdstip geprikt waren, kwamen goed overeen.

Lees meer »

World Kidney Day 2020 »

Traditiegetrouw vindt World Kidney Day plaats op de tweede donderdag van maart; in 2020 is dat op de 12e. Het wereldwijde thema, vastgesteld door de International Society of Nephrology, is Kidney Health for Everyone Everywhere – from Prevention to Detection and Equitable Access to Care. Ofwel: van preventie tot opsporing en gelijke toegang tot zorg. Dit thema lijkt een beetje op dat van 2019, ook toen was het uitgangspunt 'Niergezondheid voor iedereen, overal'.

Lees meer »

NierstichtingChallenge: 25 ideeën gehonoreerd »

De projecten van de NierstichtingChallenge 2020 zijn bekend. Na advies van vertegenwoordigers van patiënten en professionals is aan 25 projecten subsidie toegekend. Inmiddels heeft de eerste kennisuitwisseling tussen alle projectleiders plaatsgevonden. De Challenge projecten hebben een looptijd van een jaar en focussen op praktische toepassingen. Het thema van de Challenge 2020 is 'Zorg dichtbij de patiënt'.

Lees meer »


Inspirerende dag over therapietrouw





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier