Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Kweeksysteem maakt grotere productie stamcellen mogelijk

Door Shanty Sterke 

Stamceltherapie zou in de toekomst wel eens een goed alternatief kunnen zijn voor dialyse en transplantatie. Met een Europese subsidie heeft een groep van Europese en Australische onderzoekers samen met kleine en middelgrote bedrijven zich de afgelopen vijf jaar gericht op de vraag, hoe stamcellen uit de nier de nierschade kunnen stoppen en het herstel op gang brengen. Als het werkt, dan zou stamceltherapie uiteindelijk moeten leiden tot herstel van de normale nierfunctie. Zover is het nog niet, maar op 11 september organiseerde het Leids Universitair Medisch Centrum een symposium waar de verschillende partijen hun vorderingen op het gebied van stamcelonderzoek aan elkaar toonden.

In Europa heeft naar schatting acht procent, dat is zo’n veertig miljoen Europeanen, een chronische nierziekte die uiteindelijk kan resulteren in nierfalen. Dit aantal neemt alleen maar toe en als er niets gebeurt, dan verdubbelt het aantal nierpatiënten de komende tien jaar, terwijl het aantal beschikbare donoren stabiel blijft.

Stamceltherapie is in de toekomst mogelijk een oplossing voor dit probleem. Als blijkt dat deze therapie succesvol is, dan moeten deze stamcellen snel, veilig en gecontroleerd kunnen groeien zodat het beschikbaar is voor alle patiënten. Het mag ook niet te duur zijn. De huidige manieren om cellen te kweken zijn erg arbeidsintensief en dus kostbaar.

Ruud Das, biomedisch ingenieur, werkt in het Nederlandse bedrijf Scinus Cell Expansion, een klein bedrijf met vijf fulltime werknemers, aan de productontwikkeling van een celkweeksysteem. Een rechthoekige doos met een raam ervoor, waarin stamcellen gekweekt kunnen worden. Stamcellen zijn cellen die verschillende andere typen cellen kunnen worden. Om aan stamcellen te komen heeft het bedrijf een wetenschappelijke samenwerking met twee ziekenhuizen. 'De stamcellen zijn altijd afkomstig van volwassen donoren, bijvoorbeeld uit beenmerg. Patiënten tekenen een formulier dat zij toestemming geven dat een klein deel van hun beenmerg gebruikt mag worden voor onderzoek. Dus we gebruiken geen stamcellen uit embryo's, zoals mensen weleens denken', benadrukt Das.

Goedkoper en minder arbeidsintensief
Het celkweeksysteem is veel goedkoper dan de oude manier van cellen kweken in bakjes. Dat kost heel veel mensenhandelingen. 'Je moet je voorstellen dat die cellen continu vers eten nodig hebben en dat ze de afvalstoffen weer uitscheiden. De vloeistof waarin ze gekweekt worden moet dus regelmatig vervangen worden. Dat gebeurt nu allemaal met de hand. Iedere keer als je zo'n bakje open maakt dan heb je weer het risico dat het besmet raakt. De lucht waarin al die handelingen moeten gebeuren moet ook heel strikt gecontroleerd worden. Je kan het vergelijken met de stofvrije clean rooms waarin elektronica gemaakt wordt. Maar in plaats van die cellen in plastic bakjes te kweken, doe je ze in ons systeem. Dan moet je natuurlijk wel zorgen dat ze genoeg te eten hebben en zich een beetje gelukkig voelen in de omgeving waarin je ze stopt. Als dat zo is dan gaan ze zich vermenigvuldigen. Het grote voordeel van ons systeem is dat het volledig dicht blijft gedurende het hele proces. Er zijn dus veel minder mensenhanden nodig om van een klein beetje cellen naar grote hoeveelheden cellen te komen.'

De testen, die het bedrijf met het celkweeksysteem doet, zien er goed uit. Als het goed blijft gaan dan kunnen gespecialiseerde ziekenhuizen in theorie in de tweede helft van volgend jaar daar klinische producten mee gaan maken. 'Maar', benadrukt Das, 'dat wil nog niet zeggen dat patiënten er al direct dan baat bij hebben. Ik ben er altijd wat huiverig voor dat er gouden bergen worden beloofd bij alle nieuwe toepassingen. De eerste toepassingen in de praktijk zullen in de gespecialiseerde ziekenhuizen zijn. Dus bijvoorbeeld het LUMC, waar ze heel veel onderzoek doen naar de ontwikkeling van stamceltherapieën voor verschillende aandoeningen waaronder chronische nierziekten.'

sterren Gepubliceerd: maandag 02-10-2017 | Nog geen reacties




Thuis prikken voor medicijnspiegel

Een dried blood spot is niets anders dan een bloeddruppeltje uit een vingerprik op een kaartje. Thuis op de bank afgenomen en opgestuurd naar het lab. Herman Veenhof, ziekenhuisapotheker in opleiding en onderzoeker in het UMC Groningen, vraagt zich in zijn promotieonderzoek af of dit polibezoeken van transplantatiepatiënten kan vervangen. En als je toch naar de poli moet komen, kan het dan voor de artsen en voor de patiënten efficiënter? Op 24 februari zal hij zijn proefschrift hierover verdedigen.

'Uit zo'n dried blood spot, ik gebruik bewust de Engelse term want dat doet iedereen, kunnen we creatinine en de vijf meest gebruikte immunosuppressiva meten', legt Veenhof uit. Een patiënt kan zelf thuis bloed prikken en een enkel druppeltje opsturen naar het lab waar het geanalyseerd wordt. De vraag is echter of dit net zo goed en betrouwbaar is als de gewone methode, de buisjes bloed die al twintig jaar worden geprikt en geanalyseerd?

Om antwoord op die vraag te vinden heeft Veenhof transplantatiepatiënten op de prikpoli gevraagd om op hetzelfde tijdstip, tijdens de afname van het buisje bloed, ook een dried blood spot te prikken. Wat bleek? De labwaardes uit een buisje bloed en uit de dried blood spots die op hetzelfde tijdstip geprikt waren, kwamen goed overeen.

Lees meer »

World Kidney Day 2020 »

Traditiegetrouw vindt World Kidney Day plaats op de tweede donderdag van maart; in 2020 is dat op de 12e. Het wereldwijde thema, vastgesteld door de International Society of Nephrology, is Kidney Health for Everyone Everywhere – from Prevention to Detection and Equitable Access to Care. Ofwel: van preventie tot opsporing en gelijke toegang tot zorg. Dit thema lijkt een beetje op dat van 2019, ook toen was het uitgangspunt 'Niergezondheid voor iedereen, overal'.

Lees meer »

NierstichtingChallenge: 25 ideeŽn gehonoreerd »

De projecten van de NierstichtingChallenge 2020 zijn bekend. Na advies van vertegenwoordigers van patiënten en professionals is aan 25 projecten subsidie toegekend. Inmiddels heeft de eerste kennisuitwisseling tussen alle projectleiders plaatsgevonden. De Challenge projecten hebben een looptijd van een jaar en focussen op praktische toepassingen. Het thema van de Challenge 2020 is 'Zorg dichtbij de patiënt'.

Lees meer »


Kweeksysteem maakt grotere productie stamcellen mogelijk





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier