Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Nier-op-een-chip gaat grote toekomst tegemoet

Door Shanty Sterke 

Een nieuwe nier die niet van een donor komt maar gekweekt wordt in een laboratorium, is dat mogelijk? Onderzoekers van de Universiteit Twente en het Universitair Medisch Centrum Utrecht werken aan een kunstnier, die op termijn in het lichaam van de patiënt geplaatst kan worden. Zover is het nog lang niet, maar wereldwijd maken de Twentse en Utrechtse onderzoekers veel indruk met hun technologische kennis. Zij maken namelijk als enigen ter wereld gebruik van menselijke niercellen, die ze uit de urine van gezonde vrijwilligers halen.

Eén van de technologische hoogstandjes is de nier-op-een-chip, een piepklein levend schaalmodelletje van de nier. Een doorzichtig vierkantje, nauwelijks groter dan een vierkante centimeter. Als je goed kijkt zie je dat het uit twee lagen bestaat. In elke laag loopt een kanaaltje. Die kruisen elkaar en precies op de kruising zie je een heel klein vierkantje dat er uitziet als een snippertje vloeipapier.

André Poot, biochemicus aan de Universiteit Twente en specialist in de nier-op-een-chip, legt uit dat het vierkantje een membraan is waarop ze zowel op de bovenkant als op de onderkant cellen kunnen kweken. Zo bootsen ze een deel van de nier na. Aan de ene kant de endotheelcellen, dat zijn cellen die de binnenkant van een bloedvat bekleden. Aan de andere kant van het membraan moeten dan epitheelcellen groeien, dat zijn cellen die organen bekleden, in dit geval de nier. Boven, onder, links en rechts in het schaalmodel zie je vier minuscule gaatjes. In elk gaatje kan je een heel dun slangetje doen. Dat slangetje gaat naar een pomp en dan weer terug naar het andere gaatje. Op die manier kan je bloed rondpompen.

Zo’n chip die Poot maakt kan je gebruiken voor de ontwikkeling van medicijnen. Op die manier kan je namelijk veel meer experimenten doen zonder proefdieren. Bovendien zijn veel diermodellen niet altijd te gebruiken voor patiënten. Een andere mogelijke toepassing van de chip is dat je met cellen van een individuele patiënt kan kijken hoe een medicijn werkt in het lichaam, in het klein. Bijvoorbeeld als je wilt weten welke dosis van een middel het beste is voor een patiënt.

Wat Poot doet in het klein, de nier nabootsen, doet zijn collega Dimitrios Stamatialis, chemicus en hoogleraar kunstmatige organen, in het groot in twee verschillende projecten rondom één thema, namelijk: hoe kan het dialyseren verbeteren? De huidige dialyseapparatuur kan niet alle gifstoffen uit het lichaam goed afvoeren. Er blijft nog altijd flink wat achter. Dat is mogelijk de reden dat hart- en vaatziekten veel voorkomen bij nierpatiënten. Daarom richt het onderzoek van Stamatialis zich op een kunstnier met betere filters van nieuwe materialen die veel meer afvalstoffen kunnen verwijderen uit het bloed dan met de huidige dialyseapparatuur mogelijk is.

Daarnaast werkt hij aan een kunstnier met levende cellen. Daarvoor gebruikt hij zo’n zelfde membraan als Poot in zijn chip bouwt, maar opgerold tot een holle vezel met aan beide kanten levende cellen. De kant waar het bloed stroomt is bekleed met endotheelcellen van de bloedvatwand. De andere kant van de holle vezel is bedekt met niercellen, die de gifstoffen uit het bloed moeten trekken en afvoeren. 'Dit project met de levende cellen is nog in een vroeg stadium', benadrukt Stamatialis. 'Maar we hebben heel goede resultaten in het laboratorium. Het duurt nog wel even voor patiënten daar profijt van hebben. We willen mensen geen valse hoop geven'. Als het systeem goed werkt in het laboratorium dan zal daarna uit dierproeven moeten blijken dat het ook daar goed werkt en dat het goed blijft werken. Het kan nog zeker tien jaar duren voordat dit bij mensen getest kan worden.

sterren Gepubliceerd: maandag 31-07-2017 | Reacties (3)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Edward, Gennep
    02-08-2017 08:33

    Lijkt erop dat in Leiden en San Francisco soortgelijk onderzoek plaats vindt. Ik hoop dat deze onderzoekers contact met elkaar hebben zodat ze het wiel niet twee keer hoeven uit te vinden!

  • Richard, Hoogeveen
    02-08-2017 01:41

    Laat er eens een keer echt iets werkends op de markt komen ipv jarenlang science fiction verhalen, weg met die middeleeuwse methode dialyse. Gewoon nieren klonen uit eigen menselijk weefsel en dna, is er ook geen afstoten, zal wel weer kwestie van geld zijn dat ze dat nog niet doen.

  • Marianne, Venlo
    01-08-2017 10:18

    Laat de geleerden met zn alle aan een project werken zodat er snel een oplossing komt voor dialyse.




Het kan altijd erger

'Wat gaan we doen?' De ochtendzon gluurt langs de zijkant van de gordijnen en verlicht de slaapkamer een beetje. Mijn man zucht. 'Tja' begint hij: 'anderhalve meter afstand houden lukt niet in de auto. Dat betekent dat ik moet stoppen met de traumabegeleidingen.' Ik draai mijn hoofd terug en staar naar de vensterbank. 'Dat heeft nogal wat consequenties' zeg ik somber. Hij knikt. 'Ik krijg nu al afmeldingen en verzoeken om begeleidingen tijdelijk te stoppen.' Ik zucht. Snappen doe ik het wel, maar leuk is anders. Als eigen ondernemer ondervinden we meteen gevolgen van de corona-pandemie die net door de WHO is onderkend. 'Bovendien wil ik ook voorzichtig zijn voor jou. Je behoort per slot van rekening tot de risicogroep.'

Lees meer »

Advies voor afweeronderdrukkers tijdens corona »

De richtlijncommissie van de Nederlandse Federatie voor Nefrologie (NFN) heeft een advies opgesteld voor de behandeilng met medicijnen van nier(transplantatie)patiënten tijdens de coronacrisis. De titel van het advies is 'Starten en aanpassen van immuunsuppressie voor nefrologische aandoeningen tijdens SARS-CoV2-epidemie'.

Lees meer »

Nieuwe apps helpen bij corona-management »

Nu besmettingen met Covid-19 (corona) serieuze sociale gevolgen hebben en tot een zware belasting van de zorgsector hebben geleid, duiken er verschillende apps op die hier een beetje verlichting in proberen te brengen. Het doel is steeds in grote lijnen: zorgen dat mensen met verdachte symptomen tijdig contact opnemen met een zorgverlener, maar ook dat mensen met een gewone verkoudheid, dat niet onnodig doen.

Lees meer »


Nier-op-een-chip gaat grote toekomst tegemoet





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier