Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Worden oudere nierpatiŽnten het kind van de rekening?

Door Yvette van der Schaaf 

Het gat tussen vraag en aanbod van geschikte donornieren wordt steeds groter. Vooral voor oudere nierpatiënten verslechteren de vooruitzichten op een optimale behandeling.  

Het begin van de ‘baby-boom’ generatie passeert inmiddels de 65-jaar grens. Onder meer daardoor verandert de bevolkingsopbouw. Het percentage 65-plussers neemt naar verwachting toe van 16 nu tot 20 in 2020. Om vervolgens door te groeien naar ruim 25 procent in 2040.

In 2040 is een kwart van de bevolking ouder dan 65 jaar

Dit heeft ingrijpende gevolgen voor de gezondheidszorg. Wachtkamers en ziekenhuisbedden zullen in toenemende mate gevuld zijn met oudere patiënten. De NRC signaleerde onlangs dat ouderdomsgeneeskunde onderbelicht blijft op de gezondheidsopleidingen. De animo van studenten om zich in die richting te specialiseren houdt vooralsnog niet over.

Specifiek voor nierpatiënten is ook sprake van ingrijpende gevolgen. Oudere nierpatiënten maken inmiddels bijna 40% uit van het totaal, een derde meer dan tien jaar geleden. Doorgroei naar 50% in 2020 is verre van denkbeeldig.

Onderzoek in diverse landen (onder meer de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen) heeft inmiddels aangetoond dat transplantatie, ook voor oudere nierpatiënten, in beginsel de beste therapie is. Daardoor verdubbelt grofweg hun verwachte resterende levensduur. Gecombineerd met een betere kwaliteit van leven.

Vier van de tien nierpatiënten is een 65+er, een derde meer dan tien jaar geleden

Knelpunt is het aantal beschikbare organen. Het postmortale donorpotentieel vertoont een dalende trend door preventie en ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Het aantal jongeren zal bovendien (ook absoluut gezien) dalen. Waardoor het donorpotentieel in de leeftijdsklasse jonger dan 65 nog sterker zal verminderen.

Wel worden inmiddels in toenemende mate organen van oudere donoren geïmplanteerd (Old for Old van Eurotransplant, Expanded Criteria Donors in de Verenigde Staten). Het aantal bruikbare organen en de kwaliteit daarvan is dan echter duidelijk minder. Ook worden bijvoorbeeld gelijktijdig twee nieren van dezelfde donor bij één ontvanger geïmplanteerd.

Kortom, een verdergaande groei van het gat tussen vraag en aanbod van geschikte postmortale organen lijkt onvermijdelijk. En toewijzing daarvan aan patiënten op de wachtlijst gaat een steeds klemmender dilemma vormen.

Vier procent van de 65+ dialysepatiënten staat op de wachtlijst, tegen meer dan een kwart van de jongeren  

Voor plaatsing op de wachtlijst worden gezondheidseisen gesteld. Bij ouderen is vaker sprake van  samenloop van meerdere kwalen (co-morbiditeit). Een lager dan gemiddeld percentage oudere nierpatiënten komt dan ook medisch gezien in aanmerking voor transplantatie. Maar het is geenszins uitgesloten dat bij initiële plaatsing op de wachtlijst al een verdergaande  leeftijdsgebonden voorselectie plaatsvindt. In Nederland staat slechts 4% van de 65+ dialysepatiënten op de wachtlijst, tegen grofweg 27% van de dialyserenden jonger dan 65 jaar.   

Bij toewijzing van organen aan wachtlijstpatiënten bestaat de tendens om in toenemende mate rekening te houden met ‘leeftijdsmatching’. Dit teneinde de beperkte beschikbare capaciteit optimaal te benutten. Tenslotte zal bij transplantatie van een nier van een 25-jarige donor bij een 65-jarige ontvanger het transplantaat in veel gevallen de patiënt ‘overleven’. In de Verenigde Staten ligt bijvoorbeeld een voorstel tot wijziging van het toewijzings-systeem, waar ook dit aspect aan de orde komt. Vergelijkende voorspellingen duiden erop dat er dan (nog) minder organen voor ouderen beschikbaar zullen komen.

Alles bij elkaar genomen bestaat  er reden tot zorg. Het lijkt onwaarschijnlijk dat in de toekomst elk van de oudere nierpatiënten toegang heeft tot de voor hem vanuit medisch oogpunt optimale behandeling. De rekening voor dit probleem kan wellicht alleen worden voldaan door solidariteit. Met name ook tussen ouderen onderling. Bijvoorbeeld door het optimaliseren van de postmortale donorregistratie door ouderen. En door vergroting van de bijdrage van (oudere) levende donoren.

sterren Gepubliceerd: zaterdag 03-03-2012
Bron: NRC maandag 13 februari, Rudi Westendorp, Liever kinderen dan ouderen verzorgen, CBS, NTS, Stichting Renine, diverse artikelen | Nog geen reacties




Verandering van symptomen belangrijk voor start dialyse

Wat is het beste moment om te starten met dialyseren? Over deze vraag boog Cynthia Janmaat zich in haar promotie-onderzoek. Op 25 november j.l., verdedigde ze haar proefschrift waarin ze beschrijft hoe ze dichter bij een antwoord komt.

In de praktijk blijkt regelmatig dat er patiënten zijn met een heel slechte nierfunctie, die daar nog nauwelijks last van hebben. Terwijl andere patiënten met een minder slechte nierfunctie juist meer symptomen ervaren. Er is dus een discrepantie tussen enerzijds de nierfunctie en anderzijds het aantal symptomen en de last die patiënten ervaren. Een groots opgezet onderzoek waaraan veel patiënten meedoen, met uiteenlopende nierfuncties en ook een hele range aan symptomenlast, willekeurig verdeeld over groepen die wel of niet starten met dialyse, zou antwoord kunnen geven op deze vraag.

Het wetenschappelijk bewijs uit een dergelijke goed opgezette zogeheten gerandomiseerde studie geldt als sterk. Maar met zo een verscheidenheid aan patiënten en symptomen is een gerandomiseerd onderzoek in dit geval eigenlijk niet te doen. Daarom gebruikte Janmaat gegevens uit observationele studies. Dat zijn onderzoeken waarbij gegevens van patiënten worden verzameld. De patiënten krijgen de gebruikelijke behandeling en er wordt geen behandeling toegewezen door de arts of onderzoeker.

Lees meer »

Jef Schaap overleden »

Jef Schaap, oprichter van stiching Burung Manyar en steun en toeverlaat van nierpatiënten in Indonesië, is overleden aan covid-19. Dat laat het bestuur van de stichting, namens de familie van Jef, weten. Jef was 77 jaar oud.  Het is op een maand na twintig jaar geleden dat Jef Schaap 'zijn' stichting oprichtte, nadat hij op persoonlijke titel benaderd was om een Indonesische patiënt te helpen die getransplanteerd was, maar de benodigde medicatie niet kon betalen.

Lees meer »

Ontstaan vaatschade op moleculair niveau nader onderzocht »

Glomerulosclerose en atherosclerose zijn vaataandoeningen waarvoor tot op heden geen afdoende behandelingen bestaan. In de nierfilters (glomeruli) zorgen kleine bloedvaatjes voor bloedfiltratie. Bij glomerulosclerose vormt zich littekenweefsel in de glomeruli en raken bloedfiltratie en nierfunctie verstoord. Bij atherosclerose treedt verdikking van de wand van een slagader op, waardoor deze vernauwt.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier