Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Zonlicht beÔnvloedt werking medicijnen tegen afstoting

Door Merel Dercksen 

Veelvoorgeschreven medicijnen tegen afstoting na een orgaantransplantatie blijken in de zomer sneller afgebroken te worden door het lichaam dan in de winter. Zweedse onderzoekers denken dat dit verschil komt doordat mensen in de zomer, onder invloed van zonlicht, meer vitamine D aanmaken. Deze vitamine lijkt de aanmaak van het enzym dat de medicijnen afbreekt, te stimuleren. Extra zonlicht kan ertoe leiden dat de spiegel in het bloed van afweeronderdrukkende medicijnen, duidelijk daalt, wat negatieve gevolgen kan hebben voor de getransplanteerde patiŽnt.

Voor veel medicijnen geldt dat het leverenzym CYP3A4 betrokken is bij de afbraak ervan in het menselijk lichaam. Dat is de reden dat deze medicijnen niet tegelijkertijd met grapefruitsap mogen worden ingenomen, dit sap heeft namelijk invloed op de hoeveelheid van het enzym dat beschikbaar is om de medicijnen af te breken. PatiŽnten die dergelijke medicijnen met grapefruitsap innemen, hebben meer van de werkzame stof in hun bloed dan wanneer zij dezelfde dosis met water nemen.

Uit laboratoriumonderzoek is gebleken dat vitamine D invloed heeft op het enzym CYP3A4. En wel zo, dat het gen hiervoor sterker tot expressie komt bij meer vitamine D. Onderzoekers van het Zweedse Karolinska Instituut redeneerden dat meer vitamine D in het bloed er dan ook wel eens toe zou kunnen leiden dat bepaalde medicijnen sneller worden afgebroken.

Voor mensen in noordelijke streken geldt dat zij in de winter veel minder vitamine D in hun bloed hebben dan in de zomer, onder invloed van een veranderde hoeveelheid zonlicht waaraan zij blootstaan. In de tropen is dat verschil niet relevant. Als de invloed van vitamine D op het afbraakenzym bij mensen net zo groot is als in het laboratorium, zou dat betekenen dat de biologische beschikbaarheid van de werkzame stof in veel medicijnen in de zomer lager ligt dan in de winter.

De onderzoekers hebben drie medicijnen genomen die voor hun afbraak afhankelijk zijn van CYP3A4, om te onderzoeken of dit verschil tussen zomer en winter inderdaad bestaat en of het zo groot is, dat het relevant is voor patiŽnten. Ze kozen voor de immunosuppressiva tacrolimus, sirolimus en ciclosporine, drie medicijnen die worden gebruikt om afstoting van getransplanteerde organen te voorkomen. Voor alle drie geldt dat een goede plasmaspiegel nauw luistert en dus regelmatig gecontroleerd wordt, en dat patiŽnten de middelen meestal langere tijd gebruiken. Als controlemiddel kozen ze voor mycofenolzuur, de werkzame stof in CellCept. Ook dit medicijn wordt gebruikt tegen afstoting, maar de afbraak verloopt op een andere manier.

Van alle medicijnen haalden de onderzoekers de verhouding tussen geslikte dosis en plasmaspiegel uit een database van hun instituut. Ze vergeleken vervolgens die verhouding in de drie maanden waarin Zweden het minste vitamine D aanmaken, januari tot en met maart, met de zomerperiode.

Voor sirolimus en tacrolimus vonden ze inderdaad verschillen tussen de seizoenen die overeenkwamen met de veranderingen in de hoeveelheid vitamine D in het bloed van de patiŽnten: in de zomer waren de concentraties van de werkzame stoffen in het bloed significant lager dan in de winter. Bij mycofenolzuur, dat op een andere manier wordt afgebroken en waarschijnlijk dus ook niet beÔnvloed wordt door de hoeveelheid vitamine D in het bloed, vonden ze inderdaad geen verschillen tussen zomer en winter. Ook bij ciclosporine zagen ze geen verschil, terwijl ze daar verwachtten dat vitamine D wel invloed zou hebben. Maar de onderzoekers denken dat dat misschien komt doordat de test die ze gebruikt hebben, bij ciclosporine ook de afbraakproducten meet en niet alleen de werkzame stof zelf.

sterren Gepubliceerd: donderdag 10-03-2011
Bron: Drug Metabolism & Disposition | Nog geen reacties




Wisselwerking over training tegen prikangst

Je zult maar last van angst voor naalden en injecties hebben en dan een paar keer per week moeten dialyseren. Voor veel patiënten een heel serieus probleem. Zo erg dat sommigen zelfs van dialyse af willen zien.

Hoe is dit voor verpleegkundigen? Het probleem heeft twee kanten. Het aanprikken is nodig om de dialysemachine op de bloedbaan van een patiënt aan te sluiten: dit kan stress bij patiënten veroorzaken. Daarbij kan hun angst voor naalden en pijn invloed hebben op de verpleegkundige, waardoor deze misprikt.

In de nieuwste Wisselwerking, het ledenblad van de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN), staat een artikel over een nieuw project in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) dat prikangst aanpakt. Jacqueline Oosthoek, medisch maatschappelijk werker in het LUMC, ontwikkelde twee modules om met prikangst om te gaan: een voor de verpleegkundigen en een voor de patiënten. Ze zet daarbij verschillende technieken in, zoals ontspanningsoefeningen, pijnbestrijding, mindfulness en technieken van de pijnpoli. Daarnaast werkt Jacqueline met vragenlijsten om goed in kaart te brengen welke problemen zoal bij prikangst (mee)spelen. De Nierstichting bood financiële ondersteuning bij de verdere uitwerking van haar aanpak (NierstichtingChallenge).

Lees meer »

Promotie: Betere voorspellingen bij cystenieren »

Er zijn goedkopere en eenvoudigere methoden om de ontwikkeling van nierfalen bij patiënten met cystenieren te voorspellen. Dat concludeert Lianne Messchendorp in haar proefschrift. Zij onderzocht deze methoden, om tijdige start van behandeling met nierfunctiesparende middelen te bevorderen en zo nierfalen te uit te stellen of te voorkomen. Autosomaal dominant polycysteuze nierziekte (ADPKD), ook wel cystenieren genoemd, is de meest voorkomende erfelijke nierziekte.

Lees meer »

NN-TV: De Kolff Battle lange versie »

NierNieuws volgde het Radboudumc Nijmegen tijdens de Kolff Battle van de Nierstichting op de voet. Bekijk hier een samenvatting van de wedstrijd waarin de Nijmegenaren bepaald niet voor niets meededen. Deze video duurt ongeveer 20 minuten en geeft een uitgebreid beeld van alles wat erbij de Battle is komen kijken. Via deze link kunt u ook nog een korte video van 5 minuten bekijken met meer achtergrondinformatie over de wedstrijd.







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier