Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Persberichten medisch onderzoek onbetrouwbaar

Door Redactie NierNieuws 

Meer dan een op de vijf artikelen over gezondheidszorgnieuws bevat overdrijving en die vindt vaak zijn oorsprong in de persberichten waar de artikelen op gebaseerd zijn, concluderen onderzoekers uit Leiden.

Gezondheidsclaims in serieuze media, we komen ze allemaal wel eens tegen. Met enige regelmaat lijkt het alsof er een nieuw wondermiddel ontdekt is. Dat viel onderzoekers van de Universiteit Leiden en het LUMC ook op, daarom besloten ze uit te zoeken hoe vaak nieuwsberichten overdrijvingen bevatten en waar deze overdrijvingen ontstaan. Is dat al in het persbericht dat een universiteit uitstuurt, of zijn het de journalisten die zo'n verhaal vervolgens lekker aandikken?

De onderzoekers hebben 129 Nederlandse persberichten van universiteiten en academische ziekenhuizen over gezondheidsonderzoek uit 2015 bekeken, net als de 185 artikelen in de media die deze persberichten opleverden. Hun conclusie is dat 20% van de persberichten en 29% van de nieuwsberichten overdrijving bevat. Het gaat dan bijvoorbeeld om een gevonden effect dat groter wordt voorgesteld dan het in werkelijkheid is, of een gelijktijdig optreden van twee verschijnselen waarbij ten onrechte wordt geschreven dat er een oorzakelijk verband tussen is.

In dit onderzoek is geen oorzakelijk verband aangetoond tussen overdrijving in het persbericht en in de daarop gebaseerde artikelen, maar er is wel een nauwe samenhang. De overdrijving in persberichten wordt bijna altijd overgenomen door journalisten. Terwijl niet-overdreven persberichten bijna nooit een overdreven nieuwsbericht opleveren.

Het monitoren en zo nodig verbeteren van de nauwkeurigheid en juistheid van academische persberichten lijken een belangrijke stap om de kwaliteit van gezondheidsnieuws te verhogen. Maar er ligt ook een taak voor journalisten, zegt Piet Bakker, lector journalistiek aan de Hogeschool Utrecht, in de Volkskrant. 'Als journalist wéét je dat je bespeeld wordt en dat je daarom het nieuws moet checken.'

Als anekdotisch bewijs kunnen wij als redactie daar nog onze eigen ervaringen aan toevoegen. Die zijn ten eerste dat het, zeker bij tijdgebrek, erg makkelijk is om een persbericht een op een over te nemen - met uitzondering van die ene taalfout die er altijd in zit natuurlijk. Maar ook, dat persberichten vaak te mooi lijken om waar te zijn. En dat als je de moeite neemt om zelf het wetenschappelijk onderzoek te lezen wat eraan ten grondslag ligt, dat vaak ook zo is. Het is meer dan eens gebeurd dat wij contact opnamen met de onderzoeker die contactpersoon was en diegene een beetje ongelukkig bleek te zijn met het persbericht, omdat de oorspronkelijke conclusie veel genuanceerder was.

Tot slot nog een bevinding die enig licht werpt op waarom communicatieafdelingen zo graag overdrijven: overdreven persberichten leveren aanzienlijk vaker een nieuwsbericht op. En zeg nu zelf: u werd toch ook veel meer geprikkeld door onze kop 'Persberichten medisch onderzoek onbetrouwbaar' dan wanneer er had gestaan 'Minder dan de helft van persberichten gezondheidsonderzoek bevat zekere mate van overdrijving'?

sterren Gepubliceerd: woensdag 03-01-2018
Bron: NTvG | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • T.Vogels, Veldhoven
    03-01-2018 08:24

    Dag redactie,
    Inderdaad is het een kunst en kunde om onderzoeken op hun merites te beschouwen. In die zin acht ik het bewijs dat 1/5e van de berichtgeving over medische zaken overdreven is geloofwaardig. Dat medisch onderzoek onbetrouwbaar is zoals de header aangeeft is daarmee wel weer "fake news" ..... Hoe prikkelend de zin ook is hoop ik toch dat we in 2018 voor het positiever in het nieuws komen.

    Met hartelijke groeten,

    Theodôr




Amerikaanse wetenschappers maken podocyten uit gekweekte stamcellen

Onderzoekers van het Amerikaanse Wyss Institute hebben recent aangetoond dat hun methode om podocyten te produceren uit iPS-cellen, inderdaad podocyten oplevert die zich gedragen als 'echte', volgroeide podocyten in een nier. Dat betekent dat deze geproduceerde podocyten goed gebruikt kunnen worden in nefrologisch onderzoek.

De onderzoekers van het Wyss Institute, onderdeel van Harvard University, hadden enige tijd geleden al een manier gevonden om iPS-cellen door te ontwikkelen tot podocyten. Podocyten zijn voetvormige cellen die in de glomeruli in de nier regelen welke stoffen naar de voorurine gaan, en welke niet.

De iPS-cellen zijn 'induced pluripotent stem cells', 'gewone' cellen die zijn 'gereset' tot stamcellen. Deze stamcellen zijn eenvoudiger te verkrijgen dan 'echte' stamcellen, omdat die laatste maar op een paar plekken in het lichaam voorkomen, en dus lastiger te vinden zijn. Het onderzoeksteam maakte van deze iPS-cellen eerst nefron-progenitor-achtige cellen, die ze vervolgens blootstelden aan een mix van vijf soorten moleculen waarvan bekend was dat ze cruciaal zijn voor de ontwikkeling van podocyten. De procedure leek zo op het oog volwassen podocyten op te leveren, hoewel het ook de onderzoekers niet duidelijk was hoe het nou precies werkte.

Lees meer »

Gemaskeerde hypertensie niet gelijk verdeeld over de wereld »

Het lijkt er steeds meer op dat ambulante bloeddrukmeting een beter beeld van de bloeddruk van een patiënt geeft dan een meting bij de dokter. Maar de verschillen tussen beide methodes zijn wereldwijd niet hetzelfde, blijkt uit Amerikaans onderzoek. Het is al langer bekend dat een bloeddrukmeting bij de dokter vaak niet je 'normale' bloeddruk als uitkomst heeft.

Lees meer »

De regie over je leven krijgen kan je leren »

De regie over je leven met een chronische ziekte krijgen, dat kan je leren. Zelfmanagement is het toverwoord.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier