Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

De maatschappelijk werker is er voor iedereen

Door Shanty Sterke 

In de eerste gesprekken die medisch maatschappelijk werker Laura Haasdijk met patiŽnten voert vragen mensen zich af waarom ze naar de maatschappelijk werker moeten. Het voelt alsof er iets met ze aan de hand is. Terwijl het maatschappelijk werk tot het standaard aanbod hoort bij een nierziekte, net zoals de diŽtiste, verpleegkundige en de dokter. Onlangs hebben de maatschappelijk werkers die werkzaam zijn in de nefrologie hun visie op wat zij doen en hoe ze willen werken vastgelegd in de zogeheten kwaliteitsstandaarden. Deze zijn voor iedereen gratis te downloaden.

'Het kost altijd eventjes, misschien wel een paar gesprekjes, voordat mensen gaan ervaren wat maatschappelijk werk kan betekenen. Je hebt heel vaak een klein stukje weerstand te overwinnen,' vertelt Haasdijk. Zij werkt in het HagaZiekenhuis in Den Haag en is voorzitter van de Vereniging Maatschappelijk Werk Nefrologie. Haar werk is eigenlijk tweeledig, zo legt ze dat aan patiŽnten uit. Een nierziekte heeft heel veel invloed op je gewone leven. Een maatschappelijk werker kan je op weg helpen met praktische dingen, en ook psychosociale ondersteuning bieden.

Hulp bij voorzieningen
Om een voorbeeld te noemen, ťťn van die praktische zaken is het regelen van aanpassingen thuis. De maatschappelijk werker kan helpen uitzoeken hoe dat via de verzekering geregeld moet worden. Bij alles staat voorop: dat wat mensen zelf kunnen, moeten ze zelf doen. Dat is niet omdat we het niet willen doen. Maar wij zijn faciliterend en ons standpunt is dat eigen regie gewoon heel belangrijk is. We kijken daarbij met een brede blik. Als ik iemand tref die slecht ter been is, ga ik natuurlijk wel vragen of die gebruik maakt van het taxibusje of een scootmobiel heeft. Als dat niet zo is, kijk ik of het nodig is dat ik ergens ondersteun'.

'Dus ťťn gedeelte is het hele praktische werk. Maar het andere gedeelte is de psychosociale ondersteuning en dat is minstens zo belangrijk. Zeker als mensen nog in de nierfalenfase zitten, dus voorafgaand aan de dialysebehandeling. Juist dan komt er zoveel op mensen af en verandert er zoveel. Wij kijken niet alleen naar de patiŽnt, maar ook naar zijn naasten. In hoeverre is de mantelzorger belast en wat zou er aan ondersteuning mogelijk zijn. Mijn ervaring is dat mensen in eerste instantie bij psychosociale ondersteuning denken: dat lossen we zelf wel op. Maar heel vaak later vertellen dat ze het heel fijn hebben gevonden en dat ze zich gesteund hebben gevoeld'.

Thuis zijn mensen meer zichzelf
Wanneer de nierfunctie daalt dan wordt een patiŽnt doorverwezen naar de nierfalenpoli. Daar is het de bedoeling dat hij of zij ook kennis maakt met maatschappelijk werk. Bij voorkeur bezoekt de maatschappelijk werker de patiŽnt in het begin van het traject thuis. 'Aan de ene kant om meteen te zien of het huis geschikt is, of geschikt te maken is, voor thuisdialyse. Want het is toch wel het uitgangspunt dat het goed is dat mensen thuis gaan dialyseren. Aan de andere kant is het goed om mensen in hun eigen omgeving en hun normale doen te zien. In plaats van in het ziekenhuis. Als iemand bij ons de drempel van het ziekenhuis overkomt, dan stijgt de bloeddruk al. Wanneer je te gast bij iemand bent krijg je heel andere gesprekken dan wanneer iemand te gast bij jou is. Dus een huisbezoek is eigenlijk wel een heel belangrijk begin van de relatie. Ik moet wel zeggen dat in de praktijk daar echt wel wat vanaf wordt geknibbeld in sommige centra. Het kost natuurlijk veel tijd. Soms wordt het bijvoorbeeld alleen gedaan als iemand echt thuis wil gaan dialyseren'.

Bemiddelen
In de kwaliteitsstandaarden is te lezen dat maatschappelijk werk op kan treden als bemiddelaar tussen de behandelaar en de patiŽnt wanneer de patiŽnt niet alle informatie krijgt die hij verlangt. Het komt voor dat mensen niet alles durven vragen bij de arts. 'Zeker de oudere doelgroep is toch vaak niet zo mondig bij de dokter. Als ze bij de arts zitten en de arts zegt: "je nierfunctie is achteruit gegaan", horen ze eigenlijk niet meer wat er wordt besproken. Daarna komen ze bij ons. Dan komen eerst vaak de emoties en dan blijkt ook dat ze toch sommige dingen niet hebben begrepen of niet hebben gevraagd. Wij proberen mensen toe te rusten om de volgende keer die vragen wťl te stellen. Of als er dringende vragen zijn, dan proberen tussendoor nog iets te regelen. Soms zeggen we even tegen de arts: "joh die mevrouw vindt dit of dat een beetje lastig, zou je daar de volgende keer wat aandacht aan willen geven?" Zo werkt het toch een beetje als smeerolie.'

Het komt ook wel voor dat er sprake is van tegengestelde belangen bij patiŽnt en ziekenhuisorganisatie. Dan kan de maatschappelijk werker de gewoontes en procedures van het ziekenhuis vertalen voor de patiŽnt. Andersom bespreekt de maatschappelijk werker de wensen van de patiŽnt met het medisch team. 'Soms hebben mensen een zekere argwaan richting de dokter. Of ze zeggen: "ja, dat is alleen maar voor het geld en waarom moet dat?" Dan probeer ik ook een beetje als smeerolie te fungeren om zowel de patiŽnt tot zijn recht te laten komen, maar ook de organisatie. Het komt ook wel voor dat er in een patiŽntenbespreking iets gezegd wordt waar die patiŽnt het helemaal niet mee eens is. Dan probeer ik ook de kant van de patiŽnt te vertegenwoordigen binnen zo'n bespreking. Soms wordt er een beetje kort door de bocht gegaan. En dan proberen we eigenlijk wel altijd de nuance aan te brengen. Dat geldt ook andersom, richting patiŽnt. Als een patiŽnt bijvoorbeeld een klacht heeft over de verpleegkundige of over de arts dan proberen we altijd bij de patiŽnt te achterhalen wat er nou precies dwars zit. Ook om te kijken of de patiŽnt in staat is de kwestie van een andere kant te bekijken. Door ook de andere kant te benoemen. Zoals het voor de arts of voor de verpleegkundige zou kunnen zijn.'

Kwaliteitsstandaarden
De kwaliteitsstandaarden zijn openbaar en inzichtelijk voor iedereen. Haasdijk denkt niet dat patiŽnten dit achtentwintig pagina's tellende document gaan doorworstelen. Zij geeft mensen de korte eenvoudige brochure van het ziekenhuis mee waarin staat wat mensen kunnen verwachten van maatschappelijk werk. 'Ik zou vooral willen dat ze weten dat maatschappelijk werk gewoon echt standaard bij het behandelteam hoort en dat mensen ook echt durven aankloppen bij maatschappelijk werkers. Natuurlijk is het zo dat als je echt een relatie met iemand hebt, dan gaat dat makkelijker. In mijn eigen praktijk hebben wij gelukkig de gelegenheid om op huisbezoek te gaan en tijdens de polibezoeken zien we patiŽnten vaak. Dan hou je echt vinger aan de pols waardoor ook de hulpvraag veel makkelijker boven komt. Jammer genoeg is dat niet in elk centrum zo. Maar mensen moeten wel weten dat maatschappelijk werk er is en dat ze daar altijd een beroep op mogen doen. Daarnaast hoop ik ook dat het voor professionals, de artsen of andere zorgprofessionals, als ze dit zouden lezen, duidelijker wordt wat maatschappelijk werk echt kan betekenen binnen de dialyse-afdeling.'

De kwaliteitsstandaarden zijn voor iedereen die daarin geÔnteresseerd is gratis te downloaden van de website van de vereniging

sterren Gepubliceerd: woensdag 12-12-2018 | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Cor van haaften, Gouda
    13-12-2018 08:36

    Mooi en helder artikel. Laura geeft duidelijk weer wat de functie van maatschappelijk werker inhoud.




De regie over je leven krijgen kan je leren

De regie over je leven met een chronische ziekte krijgen, dat kan je leren. Zelfmanagement is het toverwoord. Is dit een modeverschijnsel, een hype die weer overwaait, of een zinvolle aanvulling op de huidige gezondheidszorg? Google eens op zelfmanagement en je vindt de DISCO-cursus voor COPD-patiënten, de Prisma-cursus voor diabetespatiënten en nu ook voor nierpatiënten de cursus PPEP4ALL-NIER, aangeboden door de Nierpatiënten Vereniging Nederland (NVN) en vergoed door zorgverzekeraar VGZ.

PPEP4ALL geeft nierpatiënten en hun mantelzorgers/partners handvatten om de neerwaartse spiraal van lichamelijke klachten en emotionele en sociale problemen te keren en daarmee hun kwaliteit van leven te verbeteren. Daarnaast hebben nierpatiënten in een aantal ziekenhuizen ook de mogelijkheid om de cursus STERK te volgen. Deze cursus helpt patiënten met een chronische nierziekte de eigen regie over de behandeling te nemen en zo de achteruitgang van de nierfunctie te vertragen en het moment van dialyse uit te stellen. Maar wat is het verschil tussen deze twee cursussen? Komt het niet allebei op hetzelfde neer? Hoe maak je als patiënt een keuze?

Lees meer »

Andreas Vesalius en zijn fascinatie voor de nier »

In de 16e eeuw was de medische wetenschap nog steeds gebaseerd op de wijsheid van de klassieke oudheid. Wetenschappers uit dit verre verleden bepaalden nog altijd hoe er over het menselijk lichaam werd gedacht. Ruim 2000 jaar lang waren de bevindingen van Aristoteles over de medische wetenschap onbetwist. Hoewel Aristoteles en later zijn volgeling Galenus (Grieks/Romeins arts 129-199 n.Chr.

Lees meer »

Wetenschapsdag 2017: schrijf u in! »

Het programma voor de wetenschapsdag 2017 is bekend en vanaf vanmiddag 5 september kunt u zich inschrijven. Laat u bijpraten over de laatste stand van zaken in het nieronderzoek, verwerf meer inzicht in hoe wetenschap werkt en discussieer mee over maatschappelijke vraagstukken. De wetenschapsdag wordt, na een geslaagde editie in 2016, dit jaar georganiseerd door de Nederlandse federatie voor Nefrologie, NierNieuws, Nierpatiënten Vereniging Nederland en de Nierstichting.

Lees meer »


De maatschappelijk werker is er voor iedereen





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier