Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Thuis prikken voor medicijnspiegel

Door Shanty Sterke 

Een dried blood spot is niets anders dan een bloeddruppeltje uit een vingerprik op een kaartje. Thuis op de bank afgenomen en opgestuurd naar het lab. Herman Veenhof, ziekenhuisapotheker in opleiding en onderzoeker in het UMC Groningen, vraagt zich in zijn promotieonderzoek af of dit polibezoeken van transplantatiepatiënten kan vervangen. En als je toch naar de poli moet komen, kan het dan voor de artsen en voor de patiënten efficiënter? Op 24 februari zal hij zijn proefschrift hierover verdedigen.

'Uit zo'n dried blood spot, ik gebruik bewust de Engelse term want dat doet iedereen, kunnen we creatinine en de vijf meest gebruikte immunosuppressiva meten', legt Veenhof uit. Een patiënt kan zelf thuis bloed prikken en een enkel druppeltje opsturen naar het lab waar het geanalyseerd wordt. De vraag is echter of dit net zo goed en betrouwbaar is als de gewone methode, de buisjes bloed die al twintig jaar worden geprikt en geanalyseerd?

Om antwoord op die vraag te vinden heeft Veenhof transplantatiepatiënten op de prikpoli gevraagd om op hetzelfde tijdstip, tijdens de afname van het buisje bloed, ook een dried blood spot te prikken. Wat bleek? De labwaardes uit een buisje bloed en uit de dried blood spots die op hetzelfde tijdstip geprikt waren, kwamen goed overeen.

Minder vaak naar het ziekenhuis
'We hadden voor ogen dat dit de patiënt op twee manieren kan helpen. Ten eerste door een polibezoek te vervangen. Je stuurt het druppeltje naar ons op en wij meten vervolgens de tacrolimusspiegel en de creatinine. Daarna belt de nefroloog je voor de uitslag. Je hoeft dan niet naar het ziekenhuis voor controle te komen'.

'Het tweede wat we ermee voor ogen hadden was dat we hiermee de efficiency op de poli kunnen verbeteren. Als op de prikpoli buisjes bloed worden afgenomen, dan zijn de uitslagen van de standaard labwaarden als natrium en creatinine er heel snel. Tegen de tijd dat je bij de nefroloog in de spreekkamer zit, zijn die meestal wel bekend'. De uitslag van de tacrolimusspiegels, de meest gebruikte afweeronderdrukker, laat echter langer op zich wachten. Die uitslag is er, als er 's morgens geprikt is, tegen het eind van de dag. De patiënt hoeft daar niet in het ziekenhuis op te blijven wachten. Die wordt 's avonds door de nefroloog gebeld om de tacrolimusspiegel te bespreken. Als de dosering moet worden aangepast, moeten daarna de recepten nog naar de apotheek. Dat is onhandig. 'Wij dachten dat als je een dried blood spotje een week van tevoren opstuurt, dan heb je tegen de tijd dat je bij de nefroloog bent de uitslag. Je hoeft dan niet nog eens te bellen'.

Het klinkt allemaal veelbelovend, maar er zitten wel wat haken en ogen aan de techniek. 'De patiënt moet het dried blood spotje goed volgens de instructie afnemen. Dat is het belangrijkste. Alleen dan is het resultaat betrouwbaar'. Daarnaast zijn er artsen die terughoudend zijn. 'Zij vertrouwen al twintig jaar op de buisjes bloed. Het is moeilijk voor ze om iets anders te accepteren'.

Logistieke problemen
Er zijn ook de nodige logistieke problemen geweest. Maar dat zijn allemaal kinderziektes, volgens Veenhof. Om te onderzoeken of de dried blood spot analyse goedkoper is dan de buisjes bloed verdeelde Veenhof 50 patiënten over twee groepen van 25. Bij de ene helft werd op de gebruikelijke manier bloed geprikt en de andere helft stuurde in een half jaar tijd bij elkaar opgeteld 250 keer een dried blood spot op. In slechts twintig procent van de gevallen is het gelukt om een dried blood spot op tijd te analyseren. 'Patiënten waren het vergeten of hadden het niet goed volgens de instructie afgenomen. Thuis zelf bloed prikken en opsturen is niet heel gebruikelijk. Je geeft de patiënt de volledige verantwoordelijkheid. Normaal gesproken doen mensen die daarin geschoold zijn dat'. Vaak liep het in de opstartfase ook door banale dingen mis. De blood spot kwam te laat binnen of het was op het lab ergens blijven liggen. Door deze kinderziektes heeft Veenhof nog niet kunnen aantonen dat de methode kosteneffectief is. Maar inmiddels is de logistiek al een stuk verbeterd.

Gebruik in de praktijk
'In de praktijk, in ons ziekenhuis zijn er patiënten die gebruik maken van de mogelijkheid. Ook in andere centra, als ik mijn collega's mag geloven, nemen patiënten in principe thuis zelf bloedspotjes af, tenzij er redenen zijn om dat niet te doen'.

Elk academisch centrum in Nederland houdt zich in meer of mindere mate met dried blood spot prikken bezig. Sommige bieden het zelfs routinematig aan. 'Als je als transplantatiepatiënt onder behandeling staat van een academisch centrum, kun je aan je nefroloog vragen of het voor jou wat is. Ik kan niet beloven dat het bij elke patiënt kan en mag, maar ik zou zeker patiënten willen oproepen om dat te vragen’' aldus Veenhof.

sterren Gepubliceerd: dinsdag 18-02-2020 | Nog geen reacties




Het kan altijd erger

'Wat gaan we doen?' De ochtendzon gluurt langs de zijkant van de gordijnen en verlicht de slaapkamer een beetje. Mijn man zucht. 'Tja' begint hij: 'anderhalve meter afstand houden lukt niet in de auto. Dat betekent dat ik moet stoppen met de traumabegeleidingen.' Ik draai mijn hoofd terug en staar naar de vensterbank. 'Dat heeft nogal wat consequenties' zeg ik somber. Hij knikt. 'Ik krijg nu al afmeldingen en verzoeken om begeleidingen tijdelijk te stoppen.' Ik zucht. Snappen doe ik het wel, maar leuk is anders. Als eigen ondernemer ondervinden we meteen gevolgen van de corona-pandemie die net door de WHO is onderkend. 'Bovendien wil ik ook voorzichtig zijn voor jou. Je behoort per slot van rekening tot de risicogroep.'

Lees meer »

Advies voor afweeronderdrukkers tijdens corona »

De richtlijncommissie van de Nederlandse Federatie voor Nefrologie (NFN) heeft een advies opgesteld voor de behandeilng met medicijnen van nier(transplantatie)patiënten tijdens de coronacrisis. De titel van het advies is 'Starten en aanpassen van immuunsuppressie voor nefrologische aandoeningen tijdens SARS-CoV2-epidemie'.

Lees meer »

Nieuwe apps helpen bij corona-management »

Nu besmettingen met Covid-19 (corona) serieuze sociale gevolgen hebben en tot een zware belasting van de zorgsector hebben geleid, duiken er verschillende apps op die hier een beetje verlichting in proberen te brengen. Het doel is steeds in grote lijnen: zorgen dat mensen met verdachte symptomen tijdig contact opnemen met een zorgverlener, maar ook dat mensen met een gewone verkoudheid, dat niet onnodig doen.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier