Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Oplossing voor BK-virus in getransplanteerd orgaan kan op mensen getest gaan worden

Door Brenda de Coninck 

Het bedrijf Hybridize Pharma, door de oprichters in het gesprek ingekort to Hybridize, is een farmaceutische spin-off van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) die in september van 2019 is gestart. De missie van Hybridize is het ontwikkelen van innovatieve op RNA (= eiwit) gebaseerde therapieën die specifiek gericht zijn op virussen die worden gereactiveerd bij personen met een verzwakt immuunsysteem.

Hybridize heeft een nieuw, kosteneffectief gepatenteerd therapeutisch molecuul ontwikkeld dat intraveneus toegediend kan worden om de nier te beschermen tegen BK-virus-gemedieerde schade met behoud van volledige immunosuppressie. Deze therapie bevindt zich momenteel in de zogenaamd 'pre-klinische fase'; dat wil zeggen dat het bewezen effectief is in een petrischaaltje, maar nog uitvoerig getest moet worden in de komende jaren in klinische trials voordat het eventueel als standaard onderdeel van een niertransplantatie gebruikt zou kunnen worden. Dit kan medio 2027 het geval zijn.

Eric van der Veer, PhD, Canadees van oorsprong en oprichter/CEO van Hybridize, verhuisde elf jaar geleden naar Nederland, om te gaan werken in het LUMC als onderzoeker. Daar hield hij zich bezig met alternative splicing. Dit is een techniek die kan leiden tot een gewijzigde expressie van een gen, waardoor je ongezonde cellen weer gezond kunt maken. Binnen zijn onderzoeksteam stuitten ze op de werkzame therapeutische verbinding die nu gepatenteerd is.

Immuunsuppressie na een (nier)transplantatie kan leiden tot BK-virus reactivatie (uit een soort sluimerstand). Het produceren van het BK-virus in cellen leidt tot het opzwellen van de kernen en het uitscheiden van nieuwe viruspartikels die ervoor zorgen dat buurcellen ook geïnfecteerd raken. De tubulaire epitheelcellen in de nieren gaan dood, waardoor de nierfunctie en levensduur van de getransplanteerde nier achteruitgaat.

Ongeveer 95% van alle mensen draagt het virus bij zich. Een gezond persoon kan daar goed weerstand tegen bieden, maar iemand met een onderdrukt immuunsysteem niet. Bij ongeveer 40% van de wereldwijd jaarlijks 84.000 getransplanteerde nieren wordt het BK-virus na transplantatie aangetroffen en kan het de nierfunctie en levensduur ernstig verminderen. Zo'n 10% van deze patiënten zal ernstige schade oplopen aan hun nier (BK-virus-geassocieerde nefropathie) en bij 5% kan dit zelfs direct of indirect leiden tot verlies van de nieuwe nier.

Innovatieve BK-specifieke antisense oligonucleotide is volgens mede-oprichters van Hybridize prof. Anton Jan van Zonneveld en post-doc Jurriën Prins het antwoord om dat proces te stoppen. 'Ons geneesmiddel grijpt in op het RNA van het sleuteleiwit van het BK-virus. Hoe we weten dat het goed werkt? Dan zien we reductie van RNA in het sleuteleiwit, reductie van RNA dat nodig is om het virus te voorzien van een beschermlaag, reductie van de beschermlaag van het eiwit en reductie van de virusproductie, dan wel de capaciteit om zijn buurcellen ook te infecteren. Ons geneesmiddel vermindert de productie van BK-virus RNA's en eiwitten die het nodig heeft om zijn buurcellen te infecteren.'

Door het nieuwe medicijn kan de verspreiding van het BK-virus met 90% worden vertraagd. De schade die het virus kan aanrichten neemt zo aanzienlijk af. Hierdoor zijn er minder vervolgbehandelingen, dialyses en nieuwe transplantaties nodig. 'Met dit medicijn kunnen we daarom echt iets voor de patiënt betekenen.'

De effectiviteit van het geneesmiddel is getest in menselijk niercellen en dit gaf zeer hoopvolle resultaten. 'Op dit moment wordt het geneesmiddel getest in niercellen van menselijk weefsel met dezelfde hoopvolle resultaten, en het werkt ook tegen BK-virus dat afkomstig is van niertransplantatiepatiënten. Het geneesmiddel kan weken tot maanden in de nier blijven en is niet-toxisch. De overstap van het petrischaaltje naar de mens is nu een volgende stap, en met een beetje geluk zal het geneesmiddel in 2027 voor alle niertransplantatiepatiënten beschikbaar kunnen zijn.'

Na het winnen van de Venture Challenge in juli 2018, waar een prijs aan verbonden was van € 25.000, is het nu zoeken naar investeerders om testen bij patiënten te kunnen financieren. Volgens de jury van de Venture Challenge sluit het Leidse medicijn goed aan op de medische behoefte in het vakgebied en kan het een grote bijdrage leveren aan de kostenreductie in de zorg.

sterren Gepubliceerd: dinsdag 07-01-2020 | Nog geen reacties




Thuis prikken voor medicijnspiegel

Een dried blood spot is niets anders dan een bloeddruppeltje uit een vingerprik op een kaartje. Thuis op de bank afgenomen en opgestuurd naar het lab. Herman Veenhof, ziekenhuisapotheker in opleiding en onderzoeker in het UMC Groningen, vraagt zich in zijn promotieonderzoek af of dit polibezoeken van transplantatiepatiënten kan vervangen. En als je toch naar de poli moet komen, kan het dan voor de artsen en voor de patiënten efficiënter? Op 24 februari zal hij zijn proefschrift hierover verdedigen.

'Uit zo'n dried blood spot, ik gebruik bewust de Engelse term want dat doet iedereen, kunnen we creatinine en de vijf meest gebruikte immunosuppressiva meten', legt Veenhof uit. Een patiënt kan zelf thuis bloed prikken en een enkel druppeltje opsturen naar het lab waar het geanalyseerd wordt. De vraag is echter of dit net zo goed en betrouwbaar is als de gewone methode, de buisjes bloed die al twintig jaar worden geprikt en geanalyseerd?

Om antwoord op die vraag te vinden heeft Veenhof transplantatiepatiënten op de prikpoli gevraagd om op hetzelfde tijdstip, tijdens de afname van het buisje bloed, ook een dried blood spot te prikken. Wat bleek? De labwaardes uit een buisje bloed en uit de dried blood spots die op hetzelfde tijdstip geprikt waren, kwamen goed overeen.

Lees meer »

World Kidney Day 2020 »

Traditiegetrouw vindt World Kidney Day plaats op de tweede donderdag van maart; in 2020 is dat op de 12e. Het wereldwijde thema, vastgesteld door de International Society of Nephrology, is Kidney Health for Everyone Everywhere – from Prevention to Detection and Equitable Access to Care. Ofwel: van preventie tot opsporing en gelijke toegang tot zorg. Dit thema lijkt een beetje op dat van 2019, ook toen was het uitgangspunt 'Niergezondheid voor iedereen, overal'.

Lees meer »

NierstichtingChallenge: 25 ideeën gehonoreerd »

De projecten van de NierstichtingChallenge 2020 zijn bekend. Na advies van vertegenwoordigers van patiënten en professionals is aan 25 projecten subsidie toegekend. Inmiddels heeft de eerste kennisuitwisseling tussen alle projectleiders plaatsgevonden. De Challenge projecten hebben een looptijd van een jaar en focussen op praktische toepassingen. Het thema van de Challenge 2020 is 'Zorg dichtbij de patiënt'.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier