Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Nierfunctie ernstig zieke kinderen beter meten

Door Gastredacteur 

Door Anne Schijvens - Een interview met arts-onderzoeker Nori Smeets uit het Radboudumc in Nijmegen over haar onderzoek naar de nierfunctie bij kritisch zieke kinderen. Nori is, na haar studie geneeskunde aan de Radboud Universiteit, in april 2018 gestart met haar promotieonderzoek bij de afdeling Farmacologie & Toxicologie in het Radboudumc. Zij voert haar onderzoek uit onder begeleiding van prof. dr. Saskia de Wildt, kinderarts-intensivist & klinisch farmacoloog en dr. Michiel Schreuder, kindernefroloog.

Onderzoeker & klinisch farmacoloog
Nori begint: 'Als arts-onderzoeker houd ik me bezig met de HERO-studie. In deze studie onderzoeken we de werking van de nieren bij kritisch zieke kinderen.' Het onderzoek wordt uitgevoerd op de NICU (neonatale intensive care unit) en de kinder intensive care in het Radboudumc. 'We weten al dat bij kritisch zieke kinderen de nierfunctie snel kan veranderen en dat slecht werkende nieren vaker voorkomen dan er gedacht wordt', geeft Nori aan. Als de nieren slechter werken, kunnen medicijnen zich in het bloed ophopen, wat schadelijk kan zijn voor meerdere organen. Daarom is het belangrijk om de precieze nierfunctie te weten bij deze kinderen. Nori gaat verder: 'Als we de precieze nierfunctie van de kinderen weten, kunnen we voorkomen dat we te veel of juist te weinig van een medicijn geven.'

'Naast mijn werk als arts-onderzoeker, ben ik klinisch farmacoloog in opleiding', vervolgt Nori. Een klinisch farmacoloog weet veel van medicijnen. Ze vertelt: 'Enerzijds is het belangrijk om te weten wat het lichaam doet met medicijnen en anderzijds ook wat medicijnen doen met het lichaam. Op deze manier kun je voor elke patiënt goed in kaart brengen wat het juiste medicijn is, welke dosering je moet gebruiken en welke medicijnen je wel en niet bij elkaar kunt gebruiken.' Voor kinderen is kennis hierover van groot belang, omdat veel medicijnen alleen getest zijn bij volwassenen. We weten dat kinderen anders zijn dan volwassenen en er dus goed nagedacht moet worden over het gebruik en de dosering bij kinderen.

Wat is er mis met de huidige manier van nierfunctie meten?
Op dit moment wordt de nierfunctie gemeten door middel van een lichaamseigen stof, dit is meestal het creatinine. Heel soms wordt ook een andere lichaamseigen stof gebruikt: cystatine C. Nori vertelt: 'Het nadeel van het gebruik van creatinine als maat voor de nierfunctie is dat het enige tijd duurt voordat je hierin veranderingen in de werking van de nieren kunt zien. Verder weet je niet altijd hoeveel creatinine het lichaam aanmaakt en ook weer opneemt en hebben pasgeboren baby's nog creatinine van hun moeder in hun lichaam. Hierdoor is het moeilijk om iets te zeggen over de nierfunctie in deze kwetsbare groep gedurende de eerste dagen na de geboorte. Het nadeel van cystatine C is dat deze lichaamseigen stof beïnvloed kan worden door onder andere stoffen die vrijkomen bij een ontsteking en bij een behandeling met bijvoorbeeld prednison: twee zaken die vaak voorkomen bij kinderen op de intensive care.' Juist bij deze kwetsbare, kritisch zieke kinderen is het belangrijk om een goede maat te hebben voor de nierfunctie om de juiste hoeveelheid medicijnen te kunnen geven.

'Een stof die preciezer is voor het bepalen van de werking van de nieren, is iohexol, dit gebruiken we in de HERO-studie. Dit is een goed middel om de werking van de nier te meten, omdat je zelf bepaalt hoeveel je toedient en het volledig door glomerulaire filtratie wordt uitgescheiden', geeft Nori aan.

Is het stofje (iohexol) wat je gebruikt niet schadelijk?
'Nee, we gebruiken iohexol in extreem kleine hoeveelheden zodat het zeker niet schadelijk is voor het kind', vertelt Nori. In andere landen wordt iohexol al standaard gebruikt voor het meten van de nierfunctie bij kinderen en het is aangetoond dat het veilig is. Het middel wordt toegediend via een infuus, wat het kind al heeft voor de behandeling van zijn/haar ziekte. De kinderen hebben dus geen last van deelname aan dit onderzoek. Nori vervolgt: 'Daarna nemen we op drie opeenvolgende dagen een kleine hoeveelheid bloed af uit het infuus en verzamelen we urine. Voor het onderzoek hoeven patiënten dus niet extra geprikt te worden. Aan de hand van de hoeveelheid iohexol in het bloed en de urine kunnen we de nierfunctie heel precies meten.'

Het Platform Aio's Nefrologie (PLAN) verenigt jonge onderzoekers in de nefrologie. Speciaal voor NierNieuws schrijven de leden artikelen over het werk dat ze doen, en geven ons zo een kijkje in de keuken. Dit is de achtste bijdrage, door Anne Schijvens (Radboudumc).

Waarvoor kunnen de resultaten van jouw studie gebruikt worden?
Nori geeft aan: 'We weten dus dat er een aantal haken en ogen zitten aan het meten van de nierfunctie met de lichaamseigen stoffen, met name in de acute fase. Maar wanneer een patiënt in het ziekenhuis ligt opgenomen, is het fijn om de werking van de nieren te kunnen meten aan de hand van een lichaamseigen stof, zodat dit makkelijk en snel in het bloed getest kan worden', vertelt Nori. Momenteel wordt er dan ook veel onderzoek gedaan naar nieuwe stoffen (biomarkers) voor het meten van de nierfunctie. Alleen, je kunt nooit bewijzen dat een nieuwe stof beter is dan de huidige stoffen, omdat je niet weet wat de 'ware' nierfunctie is. Nori vertelt: 'Met dit onderzoek meten we de werkelijke nierfunctie van kritisch zieke kinderen. Op deze manier kunnen we zien in welke mate de schatting die we doen aan de hand van de lichaamseigen stoffen, afwijkt van deze 'ware' nierfunctie.' Dankzij dit onderzoek krijgen de onderzoekers een beter beeld van de betrouwbaarheid van een nieuwe biomarker. Nori gaat verder: 'We hopen dat de nieuwe biomarker goed overeenkomt met de iohexol-meting. Dan kunnen we deze gebruiken om betrouwbaar te meten hoe goed de nieren werken. Vervolgens kan ook de dosis van de medicijnen beter op de nierfunctie worden afgestemd.'

Wat zijn je verdere toekomstplannen?
Op dit moment zijn veel behandelingen bij kinderen gebaseerd op onderzoeken bij volwassen patiënten of ervaringen vanuit de kliniek. Het is echter heel duidelijk dat kinderen geen kleine volwassenen zijn. Nori geeft aan: 'Met deze studie hoop ik bij te dragen aan de kennisverbetering van medicatiegebruik bij kinderen.' Er zijn echter nog meer orgaansystemen dan alleen de nier betrokken bij het verwerken van medicatie bij kinderen. 'Als klinisch farmacoloog in opleiding verdiep ik me daarin en hoop ik over een aantal jaar als kinderarts mijn steentje bij te dragen aan een goede behandeling op maat voor zieke kinderen', besluit Nori.

sterren Gepubliceerd: dinsdag 15-10-2019 | Nog geen reacties




NN TV: De calciumpoortwachter TRPV5 in beeld

Onderzoekers van de Radboud Universiteit Nijmegen zijn erin geslaagd de structuur van het ionkanaal TRPV5 in beeld te brengen. Dit eiwit bevindt zich in niercellen en regelt hoeveel calcium de cellen in en uit gaat. Dr. Jenny van der Wijst en Mark van Goor MSc vertellen hoe ze tot deze doorbraak zijn gekomen.

Vrouwen- en mannennieren verschillen genetisch »

Amerikaanse onderzoekers hebben de nieren van muizen ontleed tot op cel-niveau, en de daaruit verkregen gegevens opgeslagen in een database, die online doorzoekbaar is. Deze database is een eerste stap op weg naar stamceltherapie om nierweefsel te genereren voor patiënten die dat weefsel als gevolg van een nierziekte zijn verloren.

Lees meer »

Promotie: Hoge bloeddruk tijdens zwangerschap »

Wereldwijd zijn er meer dan 200 miljoen zwangerschappen per jaar. In 10 procent hiervan treedt een verhoogde bloeddruk bij de moeder (HDP) op. Dit kan leiden tot pre-eclampsie en epileptische aanvallen en veroorzaakt 14 procent van de moedersterfte en 10 procent van de doodgeboortes. Thomas Pereira Bernardes heeft hier promotie-onderzoek naar gedaan. Hij richt zich in het eerste deel van zijn proefschrift op de vraag welke vrouwen waarschijnlijk kunnen profiteren van effectieve HDP-preventie.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier