Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Niercellen maken littekenvorming zelf erger

Door Gastredacteur 

Door Koen Groeneweg – Een interview met onderzoeker Jenny Eymael uit het Radboudumc over haar onderzoek naar littekenvorming bij nierziektes. Dit onderzoek is in december 2017 gepubliceerd in Kidney International en is hier te vinden.

Jenny Eymael heeft Biomedische Wetenschappen gestudeerd en zij werkt nu sinds 2,5 jaar aan promotie-onderzoek op de afdelingen Pathologie en Nierziekten, onder leiding van hoofdonderzoekers Bart Smeets en Johan van der Vlag. Met haar onderzoek wil ze meer te weten komen over de oorzaak van littekenvorming in de nier en de rol daarin van een bepaald type cellen, genaamd Pariëtale Epitheelcellen.

Pariëtale epitheelcellen (PE-cellen)
Elke nier bevat ongeveer 1 miljoen nierfilters (glomeruli), waarin verschillende afvalstoffen uit het bloed worden gefilterd. In deze nierfilters bevinden zich onder andere pariëtale epitheelcellen (PE-cellen). Zolang deze cellen niet actief zijn ondersteunen ze de nier in het uitoefenen van de normale functies. Wanneer deze cellen echter actief worden, blijken ze één van de drijvende krachten te zijn achter littekenvorming (sclerose) in de nier. In het littekengebied is een deel van de gezonde nierfiltercellen verdwenen (zie afbeelding). 'Bij veel nierziektes speelt deze littekenvorming in de nierfilters een belangrijke rol en zorgt deze voor een verslechtering van de nierfunctie', legt Jenny uit.

Het eiwit CD44
Wanneer de PE-cellen in de nier actief worden gaan ze een bepaald eiwit, genaamd CD44, aanmaken. Dit eiwit heeft verschillende functies in het lichaam. Zo speelt het een rol in het afweersysteem en in de aanleg van nieuwe bloedvaten. Het komt op meerdere plaatsen voor in het lichaam, maar in de nier wordt dit eiwit normaal gesproken in een gezonde situatie niet geproduceerd. Of dit eiwit zelf ook één van de oorzaken is van de littekenvorming was eerder niet bekend. Dat is Jenny met haar onderzoek verder gaan uitzoeken.

Links: gezond nierfilter met PE-cellen (rood)
Rechts: litteken in nierfilter met actieve
PE-cellen (rood) en ontbreken van
gezonde filtercellen (groen)

Een muis zonder CD44
'Om erachter te komen of CD44 zelf ook de littekenvorming verergert hebben we verschillende groepen muizen met elkaar vergeleken; een groep muizen die geen CD44 kunnen aanmaken en een groep normale muizen. Door het toedienen van de stof NTS (nefrotoxisch serum) aan de muizen hebben we een bepaalde nierziekte (crescentische glomerulonefritis) nagebootst, waarbij littekenvorming een belangrijk probleem is en zorgt voor veel nierschade. De muizen die geen CD44 konden aanmaken bleken in de nieren minder schade te ontwikkelen en minder eiwit uit te plassen (eiwit in de urine kan een teken van nierschade zijn). Ook waren minder nierfilters in de nier beschadigd.'

In een tweede experiment werd bij andere muizen met dezelfde eigenschappen als bij het eerste experiment een antistof tegen Thy1.1 toegediend. Deze antistof zorgt normaal gesproken binnen een paar uur voor nierschade en het uitplassen van eiwit, dat ook kan worden gezien bij de nierziekte Focale en Segmentale Glomerulosclerose (FSGS). De muizen die geen CD44 konden aanmaken hadden minder eiwit in de urine en hadden minder van de nadelige geactiveerde PE-cellen in de zeeflichaampjes.

Muizen die niet het eiwit CD44 kunnen aanmaken blijken dus minder uitingen van nierschade te krijgen bij het nabootsen van een nierziekte waar littekenvorming een grote rol speelt. Deze uitkomsten maken het waarschijnlijk dat CD44 dus niet alleen aangemaakt wordt bij schade, maar dat deze stof ook zelf de littekenvorming verergert.

Minder nierschade door het ontbreken van een bepaald eiwit, dat klinkt veelbelovend
Jenny vertelt dat het nog veel te vroeg is om stappen te zetten naar een behandeling. 'Het eiwit CD44 is niet alleen werkzaam in de nier, maar heeft functies in het hele lichaam. Als je de stof zou kunnen uitschakelen veroorzaakt dit waarschijnlijk heel andere problemen elders in het lichaam. Het eiwit CD44 zal zelf dus vermoedelijk nooit het aangrijppunt worden van een behandeling tegen nierschade. Een behandeling die door het blokkeren van bepaalde eiwitten nierschade kan verminderen is daarom nog toekomstmuziek.'

Hoe ziet die toekomst er precies uit?
'De vervolgstappen die we willen zetten hebben met name te maken met andere eiwitten die samenwerken met CD44. Het is waarschijnlijk dat CD44 niet zelfstandig de verergering van de nierschade veroorzaakt, maar hier alleen toe in staat is wanneer andere eiwitten aangemaakt worden. Als we die andere eiwitten kunnen bestuderen, vinden we misschien een eiwit dat alleen in de nier werkt en minder verschillende functies heeft. Het zou heel mooi zijn als die stof dan een startpunt kan zijn om te zoeken naar manieren om de littekenvorming in de nier af te remmen.'

sterren Gepubliceerd: maandag 16-04-2018 | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • A van Gurp, Domburg
    16-04-2018 08:56

    Is dit n vernieuwd onderzoek of is dit t onderzoek wat ook al in 2014 bekend was ?




Beterschappen start Gecombineerde Leefstijlinterventie gericht op nierpatiënten

Dat een gezonde leefstijl (gezonde voeding, voldoende beweging, slaap en ontspanning, stoppen met roken en alcohol matigen) belangrijk is, weten we al een tijd. Maar juist nu, tijdens deze COVID pandemie, is een gezonde leefstijl belangrijker dan ooit. De boodschap is 'Zorg goed voor jezelf. Gezond leven houdt je weerstand op peil. Je wordt minder snel ziek en bent beter beschermd tegen ziekmakende bacteriën en virussen, zoals het coronavirus. En als je toch ziek wordt, herstel je meestal sneller.' Tal van wetenschappelijke onderzoeken laten dit ook zien.

Voor wie zelf dit jaar ook een start wil maken met een gezondere leefstijl start Beterschappen met een leefstijlprogramma, de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Speciaal voor nierpatiënten met een redelijke nierfunctie (30% of hoger) die een te hoog gewicht hebben (BMI van 25 of hoger) en graag willen afvallen. Het programma duurt twee jaar en je krijgt gedurende het gehele programma advies en begeleiding bij het aanleren van een gezonde leefstijl. Onder intensieve begeleiding van leefstijlcoach-diëtist Femke en fysiotherapeut Marieke werk je aan je gezondheid.

Lees meer »

Drijvende kracht achter donorwet publiceert boek: ‘Dat bepaal je zelf’ »

Vandaag, 5 februari 2021 verschijnt het boek ‘Dat bepaal je zelf’. Een onthullend boek over de tien jaar durende strijd voor een nieuwe Donorwet. ‘Dat bepaal je zelf' is geschreven door Ed van Eeden vanuit de ervaringen van Menno Loos. Van Eeden interviewde vele betrokkenen, onder wie Pia Dijkstra, Bruno Bruins, Frank de Grave en vele anderen.

Lees meer »

Verandering van symptomen belangrijk voor start dialyse »

Wat is het beste moment om te starten met dialyseren? Over deze vraag boog Cynthia Janmaat zich in haar promotie-onderzoek. Op 25 november j.l., verdedigde ze haar proefschrift waarin ze beschrijft hoe ze dichter bij een antwoord komt. In de praktijk blijkt regelmatig dat er patiënten zijn met een heel slechte nierfunctie, die daar nog nauwelijks last van hebben. Terwijl andere patiënten met een minder slechte nierfunctie juist meer symptomen ervaren.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier