Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

DOMESTICO zet thuisdialyse op de kaart

Door Merel Dercksen 

De afgelopen vijftien jaar is het percentage patiënten dat thuis dialyseert gehalveerd. Hoog tijd om uit te zoeken waar dat door komt, en er iets aan te doen, vinden veel partijen in het veld. De recent gestarte DOMESTICO studie omvat beide aspecten. Dr. Brigit van Jaarsveld, nefroloog in het VUmc, vertelt wat DOMESTICO inhoudt.

Onder thuisdialyse vallen alle vormen van dialyse die mensen thuis kunnen doen. Dus peritoneale dialyse, maar ook thuishemodialyse, zowel overdag als 's nachts. 'Sinds 2002 is het percentage nierpatiënten dat behandeld wordt met een vorm van thuisdialyse, gehalveerd. In 2002 dialyseerde 33% van de patiënten thuis, nu is dat nog maar 17%. Er zijn wel ideeën over wat de oorzaak daarvan is, maar zeker weten doen we het niet.'

'Een van de genoemde oorzaken is bijvoorbeeld dat vóór het jaar 2000 vooral jonge patiënten thuis dialyseerden, met peritoneale dialyse. Tegenwoordig worden jonge patiënten vaak snel getransplanteerd. Maar anderen vinden weer dat ouderen ook prima thuis kunnen dialyseren, dus dat dit geen verklaring is voor de afname. Wat dan wel? Doen we als nefrologen niet genoeg moeite? Willen patiënten het niet? Speelt er een financiële prikkel mee?'

'Samen met Alferso Abrahams (UMCU) ga ik dit uitzoeken binnen de DOMESTICO-studie (Dutch nOcturnal and hoME dialysis Study To Improve Clinical Outcomes). We gebruiken het project niet alleen om de oorzaak van de afname te achterhalen, maar ook om thuisdialyse weer op de kaart te zetten.'

Brigit van Jaarsveld

Drie pijlers
DOMESTICO is gebaseerd op drie pijlers: data van de afgelopen vijf jaar analyseren, patiënten die starten met thuisdialyse volgen en vergelijken met patiënten die starten met centrumdialyse en tot slot best practices verzamelen en delen.

'Bij 1200 patiënten die tussen 2012 en 2017 gestart zijn met thuisdialyse, gaan we na wie van hen gestopt zijn en om welke reden. Had het een sociale oorzaak, bijvoorbeeld dat het te belastend was voor de omgeving, of dat de patiënt het contact met anderen miste? Of waren de patiënten te ziek, kregen ze bijvoorbeeld last van buikvliesontsteking? We vergelijken deze patiënten ook met 1200 anderen die in dezelfde periode gestart zijn met centrumdialyse, om te zien waarin deze patiënten van elkaar verschilden.'

Kwaliteit van leven
Het tweede deel van de studie, waarvoor ZonMW een subsidie heeft verleend, start 1 december van dit jaar. 'Hierin vergelijken we 800 patiënten die starten met thuisdialyse met 800 anderen die starten met centrumdialyse en kijken we naar de PROMs (Patient Reported Outcome Measures). Deze vragen zijn ontwikkeld door de Nierpatiënten Vereniging Nederland en Nefrovisie en hiermee meten we de kwaliteit van leven. Daarnaast kijken we naar de klinische uitkomsten. Worden patiënten die thuis dialyseren minder vaak opgenomen in het ziekenhuis, hebben ze minder vaak last van infecties, en mogelijk ook minder last van hart- en vaatproblemen? Ik vind het waarschijnlijk dat het antwoord op de eerste twee vragen 'ja' is, omdat patiënten die thuis dialyseren meer getraind zijn in ziekte-inzicht en waarschijnlijk eerder in de gaten hebben of iets ernstig is of niet. Maar het is natuurlijk de vraag of dat echt klopt.'

Thuisdialyse stimuleren
De laatste pijler van DOMESTICO is activerender van aard. 'Wij willen 800 patiënten includeren in vier jaar. Dat lukt niet als de huidige afname van thuisdialyse zich voortzet. Daarom starten we ook met de implementatie van best practices, als manier om het aantal patiënten dat thuis dialyseert te verhogen. We vragen centra die heel veel patiënten hebben die een vorm van thuisdialyse doen, hoe ze dat doen. Inmiddels hebben we al wat voorbeelden, zoals dat nieuwe patiënten bij thuisdialysepatiënten gaan kijken hoe zij het doen, of dat een nefroloog die veel van peritoneale dialyse af weet extra instructie geeft. Veel nefrologen hebben hierover verarmde kennis, doordat ze maar weinig PD-patiënten hebben. De best practices gaan we uitwerken en implementeren in vijf tot tien ziekenhuizen die hun percentage thuisdialyse willen verhogen. Op basis van de ervaringen die daaruit komen maken we een werkplan om uit te rollen over heel Nederland.'

Alle drempels weg
'De zorgverzekeraars willen dat zoveel mogelijk patiënten thuis dialyseren, misschien wel 30% van hen. Zij denken dat de afname deels te wijten is aan het feit dat nefrologen hun hemodialysecentra vol willen krijgen. Vanwege een mogelijke financiële prikkel, of omdat het makkelijker is. Sommige nefrologen denken dat patiënten ouder en zieker zijn en daardoor niet meer zo makkelijk thuis kunnen dialyseren. De Nierpatiënten Vereniging Nederland wil dat patiënten 100% keuzevrijheid hebben. Wij bekijken: wat kiezen patiënten bij optimale voorlichting? Is de kwaliteit van leven beter als er meer patiënten thuis dialyseren, zijn de klinische uitkomsten beter en wat betekent het voor de kosten?'

'Als we alle barrières om te kiezen voor thuisdialyse wegnemen en het lukt toch niet om aan 30% te komen, kan dat ook een helder signaal zijn. Als thuisdialyse mogelijk is, is het fijn als je het aankunt. Maar niet iedere patiënt kan of wil dat.'

 


Op 23 november vindt in Utrecht een symposium plaats over DOMESTICO, dat voor iedereen toegankelijk is.

sterren Gepubliceerd: vrijdag 03-11-2017 | Nog geen reacties




Oproep: Deelnemers voor kaliumstudie gezocht

Onderzoekers in het Amsterdam UMC onderzoeken wat het effect is van een acute kaliumtoediening (via capsules) op de kalium- en natriumconcentratie bij gezonde proefpersonen en patiënten met chronische nierschade. Het onderzoek vindt vanaf begin juni plaats op de afdeling nefrologie, locatie AMC, en wordt uitgevoerd in samenwerking met de Nierstichting. Geïnteresseerde nierpatiënten die aan de criteria voldoen worden van harte uitgenodigd zich aan te melden. Ook patiënten uit andere centra in Nederland kunnen meedoen aan dit onderzoek.

Patiënten met een chronische nierschade lopen meer risico op het ontwikkelen van een te hoog kaliumgehalte in het bloed (hyperkaliëmie). Onderzoeken laten echter zien dat nierpatiënten hyperkaliëmie kunnen ontwikkelen, maar dat het totale lichaam vaak ook een tekort aan kalium heeft. Hoe dit komt, is onduidelijk.

Verminderde opslag van kalium?
Het kan zijn dat nierpatiënten het kalium dat via het dieet wordt opgenomen niet goed in het lichaam kunnen opslaan. Direct bewijs hiervoor ontbreekt echter nog. Tevens zijn er sterke aanwijzingen zijn dat juist hoge kaliumconsumptie beschermend voor de nieren kan werken, mede door verlaging van de bloeddruk. Dit is de reden dat de onderzoekers willen uitzoeken wat het effect is van kaliumsuppletie op de kalium- en natriumconcentratie in patiënten met chronische nierschade.

Lees meer »

Syfilis komt vaker voor onder dialysepatiënten »

Patiënten met nierfalen lopen een drie keer zo grote kans op syfilis als gezonde medemensen, althans in de Verenigde Staten. Het is belangrijk dat artsen hier alert op zijn, omdat syfilis in een vroeg stadium goed te behandelen is, maar onbehandeld ernstige gevolgen kan hebben. Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa), die veroorzaakt wordt door de bacterie Treponema pallidum.

Lees meer »

Afweerweb uit witte bloedcel speelt belangrijke rol in auto-immuunziekten »

Door Rosa Wouda - Een interview met arts-onderzoeker Laura van Dam uit het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) over haar onderzoek naar de rol van NETs (neutrofiel extracellulaire traps) in de pathofysiologie van ANCA-geassocieerde vasculitis (AAV) en Systemische Lupus Erythematosus (SLE). Laura heeft biomedische wetenschappen gestudeerd aan de Universiteit van Amsterdam en heeft daarna via het SUMMA traject in Utrecht haar opleiding tot arts afgerond.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier