Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Kweeksysteem maakt grotere productie stamcellen mogelijk

Door Shanty Sterke 

Stamceltherapie zou in de toekomst wel eens een goed alternatief kunnen zijn voor dialyse en transplantatie. Met een Europese subsidie heeft een groep van Europese en Australische onderzoekers samen met kleine en middelgrote bedrijven zich de afgelopen vijf jaar gericht op de vraag, hoe stamcellen uit de nier de nierschade kunnen stoppen en het herstel op gang brengen. Als het werkt, dan zou stamceltherapie uiteindelijk moeten leiden tot herstel van de normale nierfunctie. Zover is het nog niet, maar op 11 september organiseerde het Leids Universitair Medisch Centrum een symposium waar de verschillende partijen hun vorderingen op het gebied van stamcelonderzoek aan elkaar toonden.

In Europa heeft naar schatting acht procent, dat is zo’n veertig miljoen Europeanen, een chronische nierziekte die uiteindelijk kan resulteren in nierfalen. Dit aantal neemt alleen maar toe en als er niets gebeurt, dan verdubbelt het aantal nierpatiënten de komende tien jaar, terwijl het aantal beschikbare donoren stabiel blijft.

Stamceltherapie is in de toekomst mogelijk een oplossing voor dit probleem. Als blijkt dat deze therapie succesvol is, dan moeten deze stamcellen snel, veilig en gecontroleerd kunnen groeien zodat het beschikbaar is voor alle patiënten. Het mag ook niet te duur zijn. De huidige manieren om cellen te kweken zijn erg arbeidsintensief en dus kostbaar.

Ruud Das, biomedisch ingenieur, werkt in het Nederlandse bedrijf Scinus Cell Expansion, een klein bedrijf met vijf fulltime werknemers, aan de productontwikkeling van een celkweeksysteem. Een rechthoekige doos met een raam ervoor, waarin stamcellen gekweekt kunnen worden. Stamcellen zijn cellen die verschillende andere typen cellen kunnen worden. Om aan stamcellen te komen heeft het bedrijf een wetenschappelijke samenwerking met twee ziekenhuizen. 'De stamcellen zijn altijd afkomstig van volwassen donoren, bijvoorbeeld uit beenmerg. Patiënten tekenen een formulier dat zij toestemming geven dat een klein deel van hun beenmerg gebruikt mag worden voor onderzoek. Dus we gebruiken geen stamcellen uit embryo's, zoals mensen weleens denken', benadrukt Das.

Goedkoper en minder arbeidsintensief
Het celkweeksysteem is veel goedkoper dan de oude manier van cellen kweken in bakjes. Dat kost heel veel mensenhandelingen. 'Je moet je voorstellen dat die cellen continu vers eten nodig hebben en dat ze de afvalstoffen weer uitscheiden. De vloeistof waarin ze gekweekt worden moet dus regelmatig vervangen worden. Dat gebeurt nu allemaal met de hand. Iedere keer als je zo'n bakje open maakt dan heb je weer het risico dat het besmet raakt. De lucht waarin al die handelingen moeten gebeuren moet ook heel strikt gecontroleerd worden. Je kan het vergelijken met de stofvrije clean rooms waarin elektronica gemaakt wordt. Maar in plaats van die cellen in plastic bakjes te kweken, doe je ze in ons systeem. Dan moet je natuurlijk wel zorgen dat ze genoeg te eten hebben en zich een beetje gelukkig voelen in de omgeving waarin je ze stopt. Als dat zo is dan gaan ze zich vermenigvuldigen. Het grote voordeel van ons systeem is dat het volledig dicht blijft gedurende het hele proces. Er zijn dus veel minder mensenhanden nodig om van een klein beetje cellen naar grote hoeveelheden cellen te komen.'

De testen, die het bedrijf met het celkweeksysteem doet, zien er goed uit. Als het goed blijft gaan dan kunnen gespecialiseerde ziekenhuizen in theorie in de tweede helft van volgend jaar daar klinische producten mee gaan maken. 'Maar', benadrukt Das, 'dat wil nog niet zeggen dat patiënten er al direct dan baat bij hebben. Ik ben er altijd wat huiverig voor dat er gouden bergen worden beloofd bij alle nieuwe toepassingen. De eerste toepassingen in de praktijk zullen in de gespecialiseerde ziekenhuizen zijn. Dus bijvoorbeeld het LUMC, waar ze heel veel onderzoek doen naar de ontwikkeling van stamceltherapieën voor verschillende aandoeningen waaronder chronische nierziekten.'

sterren Gepubliceerd: maandag 02-10-2017 | Nog geen reacties




VENI 2019: kleinste bloedvaatjes en acute nierschade

NWO heeft 166 veelbelovende jonge wetenschappers een Veni-financiering van maximaal 250.000 euro toegekend. Hiermee kunnen de laureaten gedurende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen. Twee van deze onderzoeken richten zich direct op de nieren, een aantal andere zijn algemener maar kunnen een resultaat opleveren dat ook in de nefrologie van toegevoegde waarde kan zijn.

De Veni wordt jaarlijks door NWO toegekend. In totaal dienden in deze Veni-ronde 1151 onderzoekers een ontvankelijk onderzoeksvoorstel in voor financiering. Daarvan zijn er nu 166 gehonoreerd. De eerste onderzoeker binnen het nierveld die met een VENI-subsidie aan de slag kan is dr.ing. Charissa van den Brom (Amsterdam UMC, Locatie VUmc, afdeling Anesthesiologie). Haar onderzoek richt zich op slechte doorbloeding van de allerkleinste bloedvaten in ernstig zieke patiënten, omdat dit de nieren kan beschadigen door zuurstoftekort. Van den Brom gaat de rol van de beschadigde binnenbekleding van deze haarvaten bestuderen om behandelingen gericht tegen het lekken van haarvaten te ontwikkelen en schade aan de nieren te voorkomen.

Lees meer »

Rituximab net zo goed als ciclosporine bij membraneuze nefropathie »

B-cellen (een bepaald type witte bloedcel) spelen een rol bij het ontstaan van de nierziekte membraneuze nefropathie (MN). Omdat het medicijn rituximab specifiek op B-cellen aangrijpt, leek het Amerikaanse onderzoekers niet onvoorstelbaar dat dit net zo goed werkt voor patiënten met MN als ciclosporine. Ze hebben dit onderzocht in de MENTOR-studie.

Lees meer »

Mantelzorgers zwaarder belast bij oudere dialysepatiënten »

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat starten met dialyseren op hogere leeftijd niet per se leidt tot een langer leven. Daarentegen kan het wel problemen met zich meebrengen, zowel voor de patiënt als voor de mantelzorger. Ouderen moeten een weloverwogen keuze kunnen maken tussen wel of niet starten met dialyse op basis van hun persoonlijke voorkeur, vindt Namiko Goto. Zij is geriater in opleiding en doet onderzoek naar de geriatrische problemen bij oudere patiënten met nierfalen.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier