Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Kweeksysteem maakt grotere productie stamcellen mogelijk

Door Shanty Sterke 

Stamceltherapie zou in de toekomst wel eens een goed alternatief kunnen zijn voor dialyse en transplantatie. Met een Europese subsidie heeft een groep van Europese en Australische onderzoekers samen met kleine en middelgrote bedrijven zich de afgelopen vijf jaar gericht op de vraag, hoe stamcellen uit de nier de nierschade kunnen stoppen en het herstel op gang brengen. Als het werkt, dan zou stamceltherapie uiteindelijk moeten leiden tot herstel van de normale nierfunctie. Zover is het nog niet, maar op 11 september organiseerde het Leids Universitair Medisch Centrum een symposium waar de verschillende partijen hun vorderingen op het gebied van stamcelonderzoek aan elkaar toonden.

In Europa heeft naar schatting acht procent, dat is zo’n veertig miljoen Europeanen, een chronische nierziekte die uiteindelijk kan resulteren in nierfalen. Dit aantal neemt alleen maar toe en als er niets gebeurt, dan verdubbelt het aantal nierpatiënten de komende tien jaar, terwijl het aantal beschikbare donoren stabiel blijft.

Stamceltherapie is in de toekomst mogelijk een oplossing voor dit probleem. Als blijkt dat deze therapie succesvol is, dan moeten deze stamcellen snel, veilig en gecontroleerd kunnen groeien zodat het beschikbaar is voor alle patiënten. Het mag ook niet te duur zijn. De huidige manieren om cellen te kweken zijn erg arbeidsintensief en dus kostbaar.

Ruud Das, biomedisch ingenieur, werkt in het Nederlandse bedrijf Scinus Cell Expansion, een klein bedrijf met vijf fulltime werknemers, aan de productontwikkeling van een celkweeksysteem. Een rechthoekige doos met een raam ervoor, waarin stamcellen gekweekt kunnen worden. Stamcellen zijn cellen die verschillende andere typen cellen kunnen worden. Om aan stamcellen te komen heeft het bedrijf een wetenschappelijke samenwerking met twee ziekenhuizen. 'De stamcellen zijn altijd afkomstig van volwassen donoren, bijvoorbeeld uit beenmerg. Patiënten tekenen een formulier dat zij toestemming geven dat een klein deel van hun beenmerg gebruikt mag worden voor onderzoek. Dus we gebruiken geen stamcellen uit embryo's, zoals mensen weleens denken', benadrukt Das.

Goedkoper en minder arbeidsintensief
Het celkweeksysteem is veel goedkoper dan de oude manier van cellen kweken in bakjes. Dat kost heel veel mensenhandelingen. 'Je moet je voorstellen dat die cellen continu vers eten nodig hebben en dat ze de afvalstoffen weer uitscheiden. De vloeistof waarin ze gekweekt worden moet dus regelmatig vervangen worden. Dat gebeurt nu allemaal met de hand. Iedere keer als je zo'n bakje open maakt dan heb je weer het risico dat het besmet raakt. De lucht waarin al die handelingen moeten gebeuren moet ook heel strikt gecontroleerd worden. Je kan het vergelijken met de stofvrije clean rooms waarin elektronica gemaakt wordt. Maar in plaats van die cellen in plastic bakjes te kweken, doe je ze in ons systeem. Dan moet je natuurlijk wel zorgen dat ze genoeg te eten hebben en zich een beetje gelukkig voelen in de omgeving waarin je ze stopt. Als dat zo is dan gaan ze zich vermenigvuldigen. Het grote voordeel van ons systeem is dat het volledig dicht blijft gedurende het hele proces. Er zijn dus veel minder mensenhanden nodig om van een klein beetje cellen naar grote hoeveelheden cellen te komen.'

De testen, die het bedrijf met het celkweeksysteem doet, zien er goed uit. Als het goed blijft gaan dan kunnen gespecialiseerde ziekenhuizen in theorie in de tweede helft van volgend jaar daar klinische producten mee gaan maken. 'Maar', benadrukt Das, 'dat wil nog niet zeggen dat patiënten er al direct dan baat bij hebben. Ik ben er altijd wat huiverig voor dat er gouden bergen worden beloofd bij alle nieuwe toepassingen. De eerste toepassingen in de praktijk zullen in de gespecialiseerde ziekenhuizen zijn. Dus bijvoorbeeld het LUMC, waar ze heel veel onderzoek doen naar de ontwikkeling van stamceltherapieën voor verschillende aandoeningen waaronder chronische nierziekten.'

sterren Gepubliceerd: maandag 02-10-2017 | Nog geen reacties




Ontstaan vaatschade op moleculair niveau nader onderzocht

Glomerulosclerose en atherosclerose zijn vaataandoeningen waarvoor tot op heden geen afdoende behandelingen bestaan. In de nierfilters (glomeruli) zorgen kleine bloedvaatjes voor bloedfiltratie. Bij glomerulosclerose vormt zich littekenweefsel in de glomeruli en raken bloedfiltratie en nierfunctie verstoord. Bij atherosclerose treedt verdikking van de wand van een slagader op, waardoor deze vernauwt. Marloes Sol promoveerde op onderzoek naar de moleculaire factoren die een rol spelen in het ontstaan van deze vaatproblemen.

Atherosclerose is verantwoordelijk voor het ontstaan van onder andere een hart- of herseninfarct. Endotheelcellen, met daarop een beschermende gelei-achtige laag, glycocalyx genoemd, bekleden de binnenkant van bloedvaten en zijn essentieel voor een goed functionerend bloedvatstelsel. Disfunctie van endotheelcellen, door bijvoorbeeld diabetes, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van glomerulosclerose en atherosclerose. Welke moleculaire factoren betrokken zijn bij het ontstaan van endotheeldisfunctie in glomerulosclerose en atherosclerose is nog vrij onbekend.

Lees meer »

Op hol geslagen afweersysteem leidt vaak tot acuut nierfalen »

Een afweersysteem dat op hol slaat na een infectie kan leiden tot acuut nierfalen. Dat overkomt bijna de helft van de patiënten die na een ernstige infectie op een intensive care afdeling van een ziekenhuis belanden. Bij een deel van deze patiënten is dit tijdelijk. Maar bij het grootste gedeelte leidt dit tot aanhoudend nierfalen en zelfs dialyse.

Lees meer »

Achter de schermen: een nierbiopt beoordelen »

U ziet hen vrijwel nooit en toch zijn ze belangrijk voor nierpatiënten: pathologen. Een patholoog kan aan het weefsel van een nier(biopt) zien hoe groot nierschade is. En vaak ook wat de oorzaak van nierproblemen is. Neem een kijkje in het laboratorium van een patholoog in het nieuwste nummer van Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland. De pathologen Jesper Kers en Tri Nguyen geven in tekst en beeld uitleg over hun werk.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier