Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

NIGRAM: meer inzicht in fosfaathuishouding, dieet blijft beste oplossing voor verstoring

Door Tjalda de Schepper 

Prof.dr. Piet ter Wee van
het NIGRAM Consortium

Tijdens het ERA-EDTA congres kregen belangstellenden de meest recente resultaten van het NIGRAM-consortium gepresenteerd. NIGRAM is een in 2011 opgericht Nederlands consortium van biomedische onderzoekers die zich bezig houden met cutting edge onderzoek naar cardiovasculaire complicaties bij chronische nierziekten. NIGRAM is geïnitialiseerd en voor vier jaar bekostigd door de Nierstichting en bestaat uit drie universitaire medische centra, te weten Nijmegen, Groningen en Amsterdam. De naam is een acroniem voor NIerGerichte Research: van Arterie naar Mens, en ook voor NIjmegen, GRoningen en AMsterdam.

De nadruk van het onderzoeksprogramma van Nigram ligt op het systeem rond fibroblast growth factor-23 (FGF-23), klotho (een hormoon dat een belangrijke rol speelt in de calciumfosfaathuishouding) en vitamine D. De hypothese is dat verstoring hiervan te maken heeft met cardiovasculaire complicaties bij nierschade vanaf het eerste stadium: ook al wanneer de achteruitgang in de nierfunctie nog gering is.

Disbalans nierfunctie en fosfaat
Bij chronische nierschade ontstaat een disbalans tussen nierfunctie en de hoeveelheid fosfaat die de patiënt via zijn eten binnen krijgt: dat is meer dan de nieren nog kunnen verwerken. Dit triggert een vicieuze cirkel in het FGF-23-klotho-vitamine D-systeem. Bij het eerste begin van chronische nierschade stijgt FGF-23 in het bloedplasma en daalt de hoeveelheid klotho die de nieren produceren.

De stijging van FGF-23 (feitelijk een overproductie) zorgt ervoor dat de nieren ondanks hun functiebeperking toch fosfaat blijven uitscheiden, maar draagt tegelijk bij aan het ontstaan van een vitamine D-tekort. Dit zorgt voor reninesupressie -renine is een ander hormoon dat de nieren aanmaken-, wat op zijn beurt weer de productie van klotho door de nier aantast. Dit kan vervolgens leiden tot een systemisch klothotekort.

Vaatfunctie en –structuur verslechtert
Door deze combinatie van verhoogd FGF-23 en een klothotekort verslechteren de vaatfunctie en –structuur. Mogelijke oorzaken zijn de effecten op de vitamine D-stofwisseling of directe toxische effecten op de vaten. Door naar deze systemen onderzoek te doen hoopt het NIGRAM-consortium een nieuw behandelparadigma te kunnen ontwikkelen dat de uitkomsten voor nierpatiënten kan verbeteren.

Vier  voorlopige resultaten
Tijdens het ERA-EDTA congres is een aantal voorlopige resultaten gepresenteerd, waaronder de volgende:

  • Het is waarschijnlijk de protease (een soort enzym) ADAM10 die in de nier klotho afscheidt;
  • De beide modellen die in de studie gebruikt worden om chronische nierschade na te bootsen, te weten het gedeeltelijk verwijderen van de nier en het toedienen van een adenine-verrijkt dieet, verhouden zich vergelijkbaar tot verstoorde FGF-23-klotho-vitamine D-signalering en een verstoorde elektrolytenbalans;
  • Uit longitudinaal onderzoek naar FGF-23, klotho en vitamine D blijkt dat er sprake is van interactie tussen het systeem waarin deze drie stoffen figureren, en het Renine-Angiotensine-Aldosteron-Systeem (RAS), een belangrijke regulator van de bloeddruk. FGF-23 zou de nierbeschermende werking van RAS-blokkerings gebaseerde therapieën die gebruikt worden om de bloeddruk te verlagen en eiwitverlies via de nieren te verminderen, kunnen beïnvloeden. 
  • Uit een beoordeling van diverse manieren om FGF-23 te verlagen is gebleken dat een fosfaatbeperking in het dieet en fosfaatbinders waarschijnlijk het effectiefst zijn. Er worden nu patiënten gezocht voor een studie waarbij een protocol met in dosis oplopende fosfaatbinders gebruikt wordt om het FGF-23 te verlagen.

Binnenkort komen er resultaten over het gebruik van anti-oxidanttherapie bij chronische nierschade op de klothoconcentraties.

sterren Gepubliceerd: woensdag 11-06-2014 | Nog geen reacties




Verandering van symptomen belangrijk voor start dialyse

Wat is het beste moment om te starten met dialyseren? Over deze vraag boog Cynthia Janmaat zich in haar promotie-onderzoek. Op 25 november j.l., verdedigde ze haar proefschrift waarin ze beschrijft hoe ze dichter bij een antwoord komt.

In de praktijk blijkt regelmatig dat er patiënten zijn met een heel slechte nierfunctie, die daar nog nauwelijks last van hebben. Terwijl andere patiënten met een minder slechte nierfunctie juist meer symptomen ervaren. Er is dus een discrepantie tussen enerzijds de nierfunctie en anderzijds het aantal symptomen en de last die patiënten ervaren. Een groots opgezet onderzoek waaraan veel patiënten meedoen, met uiteenlopende nierfuncties en ook een hele range aan symptomenlast, willekeurig verdeeld over groepen die wel of niet starten met dialyse, zou antwoord kunnen geven op deze vraag.

Het wetenschappelijk bewijs uit een dergelijke goed opgezette zogeheten gerandomiseerde studie geldt als sterk. Maar met zo een verscheidenheid aan patiënten en symptomen is een gerandomiseerd onderzoek in dit geval eigenlijk niet te doen. Daarom gebruikte Janmaat gegevens uit observationele studies. Dat zijn onderzoeken waarbij gegevens van patiënten worden verzameld. De patiënten krijgen de gebruikelijke behandeling en er wordt geen behandeling toegewezen door de arts of onderzoeker.

Lees meer »

Jef Schaap overleden »

Jef Schaap, oprichter van stiching Burung Manyar en steun en toeverlaat van nierpatiënten in Indonesië, is overleden aan covid-19. Dat laat het bestuur van de stichting, namens de familie van Jef, weten. Jef was 77 jaar oud.  Het is op een maand na twintig jaar geleden dat Jef Schaap 'zijn' stichting oprichtte, nadat hij op persoonlijke titel benaderd was om een Indonesische patiënt te helpen die getransplanteerd was, maar de benodigde medicatie niet kon betalen.

Lees meer »

Ontstaan vaatschade op moleculair niveau nader onderzocht »

Glomerulosclerose en atherosclerose zijn vaataandoeningen waarvoor tot op heden geen afdoende behandelingen bestaan. In de nierfilters (glomeruli) zorgen kleine bloedvaatjes voor bloedfiltratie. Bij glomerulosclerose vormt zich littekenweefsel in de glomeruli en raken bloedfiltratie en nierfunctie verstoord. Bij atherosclerose treedt verdikking van de wand van een slagader op, waardoor deze vernauwt.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier