Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Nieronderzoek wordt fundamenteel anders door nieuwe richtlijn

Door Merel Dercksen 

Goed verstopt in het programma zaten op de laatste dag van het ERA-EDTA-congres in Amsterdam twee lezingen in de sessie 'CKD Epidemiology', over een onderzoek dat wel eens een grote verandering in het nieronderzoek zou kunnen betekenen. Het is niet nodig om te registreren bij welke deelnemers aan een onderzoek een verdubbeling van het creatinine in hun bloed optreedt, om te voorspellen of ze een aanzienlijk risico op overlijden of eindstadium nierfalen lopen: een achteruitgang van 30% in de nierfunctie is genoeg. Omdat dat veel vaker voorkomt, betekent dat dat er meer studies zullen zijn waarbij resultaten behaald worden die bruikbaar zijn.

Dr. Ron Gansevoort

Wanneer in een onderzoek bij mensen twee middelen of ingrepen met elkaar vergeleken worden, willen de onderzoekers bijvoorbeeld weten: verkleint het ene middel het risico op overlijden of terminaal nierfalen, vergeleken met het andere middel? Daarbij kan dat andere middel ook een placebo zijn. Studies duren meestal niet zo lang dat afgewacht wordt of de deelnemers echt een van deze zogenoemde eindpunten bereiken. Daarom is er al tientallen jaren een alternatief eindpunt in gebruik: een verdubbeling van het creatinine. Dit houdt direct verband met overlijden of terminaal nierfalen. Treedt bij het gebruik van het geteste medicijn bij twee keer zo weinig patiënten een verdubbeling van het creatinine op als bij een placebo, dan kun je ervan uitgaan dat het het risico op overlijden ook halveert.

Verdubbeling creatinine zeldzaam
Maar een verdubbeling van het creatinine in het bloed treedt niet zo vaak op. In sommige studies vinden de onderzoekers dan ook geen significante verschillen tussen de twee groepen deelnemers, terwijl het onderzochte middel mogelijk wel werkt. Een internationale groep onderzoekers heeft een meta-analyse gedaan, om te achterhalen of er misschien een ander alternatief eindpunt aangehouden kan worden, dat vaker voorkomt dan een verdubbeling van het creatinine en dat ook betrouwbaar is als het gaat om het voorspellen van het risico op eindstadium nierfalen. Omdat de meeste nierpatiënten overlijden voor ze hun nierfunctie vrijwel volledig verloren hebben, hebben de onderzoekers ook naar het risico op sterfte gekeken.

Achterbank van een taxi
Nefroloog dr. Ron Gansevoort (UMCG), die bij het onderzoek betrokken was: 'dat eindpunt van een verdubbeling van het creatinine is jaren geleden bedacht op de achterbank van een taxi, door de eerste onderzoeker die een klinische trial in de nefrologie deed en op weg was naar de Amerikaanse FDA voor goedkeuring. Toen hadden ze nog niet de formules die we nu gebruiken om de nierfunctie te berekenen. Inmiddels weten we dat het overeenkomt met een achteruitgang in de nierfunctie van 57%, een enorme afname die niet vaak voorkomt binnen een onderzoek.'

Twee artikelen
De belangrijkste resultaten zijn verschenen in JAMA. Oorspronkelijk had de groep de resultaten opgesplitst: een artikel over sterfte, en een over eindstadium nierfalen. Onderzoeker Joe Coresh, die tijdens ERA-EDTA het onderdeel eindstadium nierfalen toelichtte: 'we hadden twee artikelen geschreven, en waren al blij geweest als ze een van beide geaccepteerd hadden. Maar ze wilden alles, en we hebben de stukken samengevoegd tot een lang artikel'.

Achteruitgang met 30%
Uit het onderzoek blijkt, dat een achteruitgang in de nierfunctie van 30% over een periode van twee jaar een goede voorspeller is voor zowel volledig verlies van nierfunctie als overlijden. Onderzoeksdeelnemers bij wie dit gebeurt, lopen een 5,4 tot 6,7 keer zo hoog risico op eindstadium nierfalen als deelnemers bij wie tijdens het onderzoek vrijwel geen achteruitgang van de nierfunctie optreedt. De exacte factor is afhankelijk van de nierfunctie aan het begin van het onderzoek. Voor sterfte vonden de onderzoekers een minder duidelijk, maar vergelijkbaar verband dat wel betrouwbaar genoeg is.

Voldoende voorspellende waarde
Hoewel het risico op eindstadium nierfalen of overlijden vele malen meer verhoogd is bij patiënten bij wie een verdubbeling van het creatinine optreedt dan bij patiënten met een achteruitgang in de nierfunctie van 30%, heeft de laatste verandering wel voldoende voorspellende waarde om in onderzoeken te gebruiken. En belangrijker: het komt ongeveer 10 keer zo vaak voor. Dat maakt de gevonden waarden robuuster en kan ervoor zorgen dat studies waaruit eerder geen goede conclusies getrokken konden worden omdat er te weinig patiënten waren die het eindpunt bereikten, toch bruikbaar blijken te zijn.

Gansevoort: 'Dat het zo zeldzaam is dat het huidige geaccepteerde eindpunt van een verdubbeling van het creatinine bereikt wordt, kan er een oorzaak van zijn dat er maar zo weinig klinische trials in de nefrologie uitgevoerd worden. Ik hoop dat daar, met het nieuwe eindpunt van 30% achteruitgang in de nierfunctie, verandering in komt.'

sterren Gepubliceerd: donderdag 05-06-2014 | Nog geen reacties




Kinderen met cystenieren hebben vaak hoge bloeddruk

Hoge bloeddruk blijkt vaak voor te komen bij kinderen met cystenieren, zowel overdag als 's nachts. Ook bij kinderen die verder geen klachten hebben. Wel lijkt er een verband tussen hoe snel de cysten zich op de kinderleeftijd ontwikkelen en het risico op te hoge bloeddruk.

Cystenieren, specifiek ADPKD, is de meest voorkomende erfelijke nierziekte. Meestal geeft deze aandoening pas klachten als patiënten volwassen zijn. Maar soms treden er op kinder- of tienerleeftijd al symptomen op, zoals een hoge bloeddruk. Hoe vaak dat voorkomt is nog maar beperkt vastgelegd, omdat veel ouders die de aandoening zelf hebben, hun kinderen niet laten testen zolang die geen klachten hebben. De kinderen hoeven dan ook niet op te groeien in de wetenschap dat ze een ziekte hebben waar op dat moment niets aan te doen is.

Andere ouders laten hun kinderen juist wel testen, zodat ze er op tijd bij kunnen zijn als het kind klachten begint te krijgen. Van deze kinderen zijn dan vaak ook wel bloeddrukgegevens bekend. Een internationaal team onderzoekers heeft in 22 voornamelijk Europese behandelcentra gegevens verzameld van kinderen bij wie bevestigd was dat ze ADPKD hadden.

Lees meer »

Onderzoeksdeelnemers met cystenieren vooraf indelen voor meer effect »

Amerikaanse onderzoekers hebben een methode ontwikkeld om patiënten met erfelijke cystenieren in te delen naar ernst, op basis van beeldvormend onderzoek. Ze hebben deze methode getest op een groep patiënten uit een ander onderzoek. De indeling blijkt het mogelijk te maken die patiënten te selecteren bij wie de aandoening het snelst verergert, en bij wie daardoor ook het grootste effect van de onderzochte ingreep te zien is.

Lees meer »

Grotere kans op trombose bij verwijderen cystenieren tijdens transplantatie »

Met het oog op afstoting kan het geen kwaad in dezelfde operatie cystenieren te verwijderen en een donornier te plaatsen, zo blijkt uit recent Amerikaans onderzoek. Wel is er een hoger risico op trombose in de niervaten. Bij patiënten met polycysteuze nierziekte (Polycystic Kidney Disease - PCKD of ook wel PKD) ontstaan cysten (vochtblazen) in de nieren, die daardoor steeds slechter gaan functioneren. De ziekte is erfelijk.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier