Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Dialyseren levert weinig winst op voor 80-plusser

Door Merel Dercksen 

Een patiënt van 80 jaar of ouder die een langzaam achteruitgaande, en inmiddels zeer slechte nierfunctie heeft, overleeft met dialyse gemiddeld niet langer dan zonder. Voor deze patiënten levert een conservatieve therapie net zoveel winst in jaren op, en vaak minder belasting. Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

Een groot deel van de dialysepatiënten is ouder dan 65 jaar, zowel in Nederland als in de rest van de wereld. Bij hen is vaker dan bij jongeren sprake van een langzame achteruitgang van de nierfunctie en van bijkomende gezondheidsproblemen. Het is daarom minder vanzelfsprekend dat dialyse veel toevoegt aan de levensverwachting. Bij hoogbejaarden met een zeer zwakke algemene gezondheid wordt bijvoorbeeld wel eens besloten niet met dialyse te starten, omdat dat mogelijk meer kwaad dan goed doet. Maar onderzoek om dergelijke beslissingen te onderbouwen was tot nu toe niet voorhanden. Nu wel, in de vorm van een eerste observationele studie. Het onderzoek is uitgevoerd door internist in opleiding dr. Wouter Verberne en collega's, onder leiding van Willem Jan Bos, internist-nefroloog van het St. Antonius Ziekenhuis. 

De onderzoekers hebben patiënten van 70 jaar en ouder in hun studie opgenomen bij wie de nierfunctie langzaam verslechterde en die tussen 2004 en 2014 toe waren aan de keuze: starten met dialyse? Patiënten bij wie de nierfunctie ineens verslechterde en die acuut moesten starten met dialyse, zijn buiten beschouwing gelaten. De deelnemers kregen na uitgebreide voorlichting de keus: starten met dialyse, of een medicamenteuze behandeling. Die is erop gericht met plasmiddelen zo goed mogelijk te zorgen dat de patiënt niet te veel vocht vasthoudt, met EPO te zorgen dat zijn Hb op peil blijft en uiteindelijk hoort hier ook palliatieve zorg bij. 

In totaal kozen 204 patiënten voor dialyse en 107 voor de conservatieve behandeling, bijvoorbeeld omdat ze geen zin hadden in het gedoe dat dialyse met zich meebrengt. Aan het eind van de onderzoeksperiode bleek in eerste instantie dat degenen die voor dialyse hadden gekozen, wat langer geleefd hadden. Maar toen de onderzoekers hun patiëntengroep opsplitsen bij een leeftijdsgrens van 80 jaar, lag het net iets genuanceerder. 

Onderzoeksresultaten, met dank aan Willem Jan Bos. 

Voor patiënten tussen de 70 en 80 levert dialyse inderdaad een overlevingsvoordeel op, al is dat wat kleiner bij patiënten die bijvoorbeeld ook hart- en vaatklachten hebben. Maar voor patiënten van 80 jaar en ouder maakt het voor de levensduur niet uit of ze starten met dialyse of niet. Uiteraard zijn dit gemiddelden, en moet een dergelijke beslissing per patiënt worden afgewogen. Er kunnen bovendien ook andere redenen zijn om wel of niet met dialyse te starten dan alleen de overleving.

Wouter Verberne zegt daarover: 'We willen met deze studie niet concluderen dat er geen dialysebehandeling moet worden gegeven aan patiënten van 80 jaar en ouder. We tonen met deze studie aan dat de behandeling gemiddeld genomen weinig voordeel biedt wat betreft levensverwachting. Onze volgende taak is te voorspellen wie wel baat heeft bij dialyse en wie niet. Totdat we in staat zijn om de resultaten van dialyse op hoge leeftijd beter te voorspellen, kunnen we alleen opperen dat conservatieve behandeling een optie is die eerlijk moet worden besproken wanneer eindstadium nierfalen geleidelijk nadert.' Verberne voegt hieraan toe dat er meer onderzoek nodig is om te bepalen hoe de verschillende behandelmogelijkheden van invloed zijn op andere resultaten, zoals de levenskwaliteit en de ernst van de symptomen.

Willem Jan Bos, die niet alleen het onderzoek heeft geleid maar ook regelmatig oudere patiënten in zijn spreekkamer heeft bij wie de vraag over al dan niet starten speelt, benadrukt daarbij nog: 'Het is voor patiënten heel belangrijk om te weten dat het een keuze is tussen twee behandelvormen. Als een van mijn patiënten kiest voor niet dialyseren, betekent dat niet dat wij hem niet meer behandelen en begeleiden. Dat doen we nog steeds, alleen op een andere manier.'

Het onderzoek is gepubliceerd in the Clinical Journal of the ASN.

sterren Gepubliceerd: maandag 21-03-2016
Bron: St. Antonius Ziekenhuis | Reacties (3)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • 4J. van Meel , Tilburg
    14-05-2019 10:17

    Ook voor 80 plussers kan dialyse nog veel extra goede jaren geven. Ik moest enkele maanden voor mijn 80e verjaardag gaan dialyseren. Inmiddels ben ik 87 jaar en heb ruim 8jaar dialyse gehad. Ik geniet nog dagelijks van de dagen die de dialyse mij gegeven heeft.ga nog op vakantie, ook naar het buitenland. Heb het vorige jaar ons 50 jarig huwelijksfeest kunnen vieren. Heb een drukke agenda met liefhebberijen en sociale contacten. De idee dat conserverende behandeling gelijke levenskansen biedt is eenvoudig onjuist.
    Ik denk terug aan de jaren 40. Hoe zou Dr Kollf gereageerd hebben op het plan 80 plussers dialyse te onthouden?. In die jaren leed Nederland onder een bewind,dat niet productieven elimineerde. Zo gaan wij toch niet terug?

  • Frank Dor, Londen
    22-03-2016 11:29

    Wat ik zou aanraden, ook aan ouderen, is om tijdig de mogelijkheden van niertransplantatie met een levende donor te overwegen voordat dialyse nodig is. Wordt in toenemende mate gedaan, vaak met partner als donor (vaak ook op leeftijd), mits natuurlijk gezond en goed gescreend! Ook voor 80+ers goede behandeling als "fit genoeg" en voor oudere donoren ander risicoprofiel als voor jonge donoren...!

  • Hans , Den Haag
    21-03-2016 16:54

    Zolang vezekeringsmaatschappijen zich maar ver van deze beslissing houden.




Risico op hoge bloeddruk stijgt na nierdonatie

Donoren van een nier lopen een hoger risico hypertensie te ontwikkelen dan vergelijkbare, gezonde niet-donoren. Dit blijkt uit een recent onderzoek, uitgevoerd aan de Johns Hopkins universiteit (Baltimore, VS, iets ten noordoosten van Washington DC).

De onderzoekers bekeken de gegevens van 1295 levende donoren, gemiddeld 6 jaar na hun nierdonatie, en zetten die af tegen de gegevens van 8233 gezonde niet-donoren. Uit deze gegevens bleek dat donoren over het geheel genomen 19% meer kans liepen hypertensie (hoge bloeddruk) te krijgen. Voor zwarte donoren was dit getal zelfs 27%. Daarnaast ging de eGFR (filtratiesnelheid, maat voor de nierfunctie) van donoren niet meer omhoog nadat was vastgesteld dat ze hypertensie hadden ontwikkeld.

Normaal gaat de GFR van een donor onmiddellijk na de donatie omlaag (want er is minder nierweefsel om de nierfunctie te vervullen), om daarna langzaam maar zeker weer te stijgen; hoewel ik ook bronnen kan vinden die claimen dat de eGFR van donoren langzaam daalt als gevolg van het normale verouderingsproces (na de initiële daling na de donatie). Maar volgens deze onderzoekers hoort de eGFR van donoren langzaam maar gestaag weer te stijgen, en vlakte deze stijging af bij donoren die hoge bloeddruk kregen.

Lees meer »

Nierfunctie ernstig zieke kinderen beter meten »

Door Anne Schijvens - Een interview met arts-onderzoeker Nori Smeets uit het Radboudumc in Nijmegen over haar onderzoek naar de nierfunctie bij kritisch zieke kinderen. Nori is, na haar studie geneeskunde aan de Radboud Universiteit, in april 2018 gestart met haar promotieonderzoek bij de afdeling Farmacologie & Toxicologie in het Radboudumc. Zij voert haar onderzoek uit onder begeleiding van prof. dr. Saskia de Wildt, kinderarts-intensivist & klinisch farmacoloog en dr.

Lees meer »

Hiv-donornieren functioneren boven verwachting »

Relatief veel Zuid-Afrikaanse Hiv-patiënten die een donornier hadden ontvangen van een overleden Hiv-patiënt waren vijf jaar na de transplantatie nog in leven, en ook hun donornier was niet afgestoten. Dit blijkt uit onderzoek uitgevoerd in Zuid-Afrika, waar men ongeveer tien jaar geleden begon met het transplanteren van nieren van Hiv-patiënten naar andere Hiv-patiënten.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier