Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Zeven vragen aan criminoloog Frederike Ambagtsheer

Door Redactie NierNieuws 

Frederike Ambagtsheer (1983) werkt sinds
2009 in het Erasmus MC, Afdeling Inwendige
Geneeskunde, binnen de Sector Transplantatie
en Nefrologie als wetenschappelijk onderzoeker.
Ze studeerde Criminologie aan de Erasmus
Universiteit Rotterdam en Internationaal Recht
aan de Universiteit Leiden. In 2009 ging ze aan
de slag als coördinator van ELPAT (Ethical, Legal
and Psychosocial Aspects of Transplantation.
Van 2010-2012 coördineerde ze het EU-project
naar Levende Orgaandonatie in Europa (EULOD).
Sinds 2012 coördineert ze het EU-project,
‘Combating Trafficking in Persons for Organ
Removal’ (The HOTT Project). Daarnaast
verricht ze promotieonderzoek naar
orgaanhandel.  

Waarom is uw werk als onderzoeker orgaanhandel zo’n mooi vak 
Omdat het vernieuwend is en bijdraagt aan ontbrekende kennis. Er wordt bijvoorbeeld veel over mensenhandel, drugshandel en wapenhandel geschreven, maar over orgaanhandel weten we eigenlijk nog maar weinig. Met ons onderzoek ontdekken we steeds meer nieuwe, interessante feitjes. En we ontdekken ook hoe complex orgaanhandel eigenlijk is.

Wat maakt u het meest en wat het minst gelukkig in uw werk
Samenwerken en met anderen mooie resultaten neerzetten maakt me gelukkig. Zo hebben we vorig jaar in Rotterdam het ELPAT congres georganiseerd. Dat is een groot internationaal congres over de ethische, juridische en psychosociale aspecten van transplantatie. Het congres liep gesmeerd en we hadden een grote opkomst. Weken later ontvingen we nog e-mails van deelnemers die schreven dat ze het één van de beste congressen vonden die ze ooit bezocht hadden. Ook hebben we zojuist binnen ons EU-project, ‘Combating Trafficking in Persons for Organ Removal’ (HOTT) een uniek rapport geschreven, gebaseerd op een literatuurstudie naar orgaanhandel. Het rapport kent 11 auteurs. Vaak gebeurt het dat 1 of 2 mensen in zo’n project de kar trekken en de rest lui meelift. In dit geval werkte een groot aantal partners hard mee, door met elkaar mee te lezen, mee te denken, en hoofdstukken te verbeteren. Ons enthousiasme was aanstekelijk en dat heeft tot een mooi resultaat geleid. En het minst? Ik ben geen grote fan van langdurige vergaderingen waarin veel wordt gepraat maar waar uiteindelijk weinig uitkomt. Ik word ook niet blij van ‘free-riders’. Tot slot moet ik voor onze binnengehaalde EU-subsidies voortgangsrapportages schrijven voor de Europese Commissie (zowel inhoudelijk als financieel) wat onnodig veel tijd in beslag neemt. Beslist geen leuke klus.   

Welke gebeurtenis heeft in uw loopbaan de meeste indruk op u gemaakt
Ik was nog geen twee jaar in dienst toen we een vergadering hadden, die ik had voorbereid, van ons EU-project naar levende orgaandonatie in Europa. Aan de vergadering namen zo’n 25 mensen deel uit diverse Europese landen. Mijn baas, prof.dr. Weimar, zou de vergadering leiden. Vlak voor aanvang liep hij naar me toe, gaf me een schouderklopje en zei, ‘succes hè!’. Ik begreep pas wat hij bedoelde toen hij ging zitten en me bemoedigend aankeek… en stil bleef. Ik had geen tijd om me druk te maken over wat van mij op dat moment verwacht werd. ‘Dit kan ik wel,’ dacht ik, en opende de vergadering. Het verliep vlekkeloos. Ik heb veel van dat moment geleerd. Een ander indrukwekkend moment was toen ik als VN-consultant mocht aanschuiven bij een expert meeting over orgaanhandel in Wenen. Ik moest daar een groot deel van de discussies leiden. Voor mij zaten zo’n 40 vertegenwoordigers uit allerlei landen, ieder met een eigen microfoontje en verhaal. Dat was een mooie ervaring. 

Op welke prestaties in uw werk bent u het meest trots
Op ons HOTT project, wat ik hierboven al noemde. Ik haalde de EU-subsidie hiervoor in 2012 binnen. Het schrijven van de aanvraag was een gok, en de hoeveelheid werk die we er voor moesten verzetten was een ware bevalling. Na 10 weken keihard werken dienden we de aanvraag in en dan heb je echt zo’n ‘alles of niets’ gevoel. Ik heb mijn adem een half jaar ingehouden totdat het verlossende telefoontje vanuit het Ministerie van Justitie kwam met de woorden, ‘jeetje, uw aanvraag heeft hoog gescoord hoor!’. Het is de eerste keer dat de Commissie een subsidie voor een dergelijk project verstrekt. Aan het project nemen zo’n tien organisaties deel, waaronder Lund University in Zweden, de Landelijke Eenheid, Europol, de VN en Eurotransplant. Zo’n project binnenhalen is één: het vervolgens succesvol uitvoeren is een tweede. Onze doelen zijn om meer kennis te vergaren, meer bewustwording te creëren en om de handhaving te verbeteren. We zien inmiddels dat het onderwerp steeds meer aandacht krijgt, we schrijven hard aan onze rapporten die we bij een breed publiek neerleggen, en geven veel presentaties in binnen– en buitenland. Er is veel interesse voor het onderwerp. Deze ontwikkelingen geven veel voldoening. En het minst; we maken allemaal wel eens fouten. Ik heb in het verleden wel eens e-mails verstuurd aan mensen waarvan de toon diplomatieker had mogen zijn. Ik bereikte er niets mee. Als ik iets doe of zeg waar ik achteraf van baal dan vergeet ik dat niet zo snel en probeer ik er een volgende keer beter op te letten. 

Waar zou meer of minder onderzoek naar gedaan moeten worden
Ik ben wel benieuwd hoeveel mensen in Nederland hun nier zouden afstaan als er een financiële beloning tegenover zou staan. Gezien de lange wachtlijst en de patiëntsterfte, zouden ze daar in Den Haag best eens serieus naar mogen kijken. Een trial zal kunnen aantonen of het werkt. In 2007 is er door het Centrum Ethiek en Gezondheid een uitstekend advies hierover geschreven aan toenmalig minister Klink. Naar mijn weten is daar niets mee gedaan. En minder? Er komen steeds meer studies naar de ernstige gevolgen die het verkopen van een nier met zich meebrengt. Deze studies komen uit India, Egypte, Pakistan, Colombia, noem maar op. Ze zeggen allemaal hetzelfde. Telkens als ik ze lees, hoe erg de verhalen ook zijn, dan denk ik, ‘ja dat weten we nu wel.’ Die studies worden gebruikt door mensen die zeggen, ‘zie je wel! Het verkopen van je nier is niet goed voor de mens. Het moet verboden blijven!’ Maar ze vergeten er altijd bij te melden dat deze landen orgaanhandel al verbieden. Wij verwachten te veel van het verbod; we denken dat het orgaanhandel bestrijdt maar het tegendeel lijkt (in sommige landen) waar te zijn. Het werkt handel juist in de hand. Criminele organisaties gaan steeds geraffineerder en dus ondergronds te werk met groter slachtofferschap tot gevolg. Laatst is er in Sri Lanka een netwerk opgerold maar ze hebben geen enkel slachtoffer kunnen vinden. Ze zorgen er gewoon voor dat deze verdwijnen. Niemand weet waar ze zijn. 

Als u minister van Volksgezondheid was, wat zou u dan als eerste veranderen
Ik zou het CEG advies lezen over het belonen van een nierdonatie, een groep van experts bijeenroepen en de mogelijkheden hiertoe serieus onderzoeken. Ik zou ook terughoudend zijn met ondertekening en ratificatie van EU-verdragen die beweren dat orgaanhandel verboden moet blijven. 

Ten slotte: waar bent u en wat doet u over tien jaar
Over 2 jaar hoop ik een mooi proefschrift te hebben en het HOTT project succesvol te hebben afgerond. Wat daarna gebeurt? Geen idee! We zien het wel, er komt vast wel iets op mijn pad. 


Dit is een artikel in een serie visies op het werkveld van professionals in de nierzorg. De artikelen verschijnen onregelmatig. Meewerken aan de serie? Mail naar redactie@niernieuws.nl

sterren Gepubliceerd: maandag 13-01-2014 | Reacties (4)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Diane
    22-08-2017 09:49

    Afgezien van het feit dat ik me nooit zal begeven in illegale orgaanhandel vraag ik me bij verhalen hierover altijd af hoe het zit met de in deze gevallen waarschijnlijk niet nauwkeurige matching.
    Als de donornier niet echt goed bij de ontvanger past, wordt er dan maar zeer rijkelijk met immunosuppressiva gewerkt? Dat is toch uiteindelijk geen oplossing?

  • Jan Mucha, Hoenbroek
    15-01-2014 14:26

    Op 17 oktober 2002 promoveerde Ardine de Wit met een proefschrift met als titel "Economische evaluatie van niervervangende behandelingen" aan de Erasmus universiteit. Een wetenschappelijke studie dus maar helaas staat die studie nu op dat bewuste schap naast als die andere wetenschappelijke studies. Leuke woordspeling wetenschap. Uit dat onderzoek bleek dat de kosten voor niervervangende behandelingen in 1994 ongeveer 584 miljoen gulden bedroegen. Inmiddels is het 2013 en ik zou wel eens willen weten hoeveel die kosten nu bedragen en dan in Euro's.
    Het betreffende onderzoek is besproken in Nier Nieuws van 14 augustus 2013

  • Jan mucha, Hoensboek
    15-01-2014 14:03

    Een bijzonder goed artikel over het werk van Frederike. Het idee om orgaandonatie te belonen is In Canada al toegepast maar eenvoudiger is het wanneer de donatiewetgeving in Nederland net zoals in België zou worden iedereen is automatisch donor. Er is jaren geleden in 2000als eens een zeer uitvoerig onderzoek gedaan naar de besparingen die een andere donatiewetgeving zou opleveren. Met dat onderzoek is door de overheid helemaal niets gedaan. Wanneer er een andere wetgeving zou komen voor donatie na overlijden en donatie tijdens leven beloond zou worden dan zou er een hele hoop ellende opgelost worden en enorm veel geld bespaard worden. NIerdialyse kost ongeveer 80.000 euro per patiënt. Op Europees nivo zou het een gigantische besparing kunnen opleveren en de handel in organen niet meer interessant maken. maar ik blijf er bij nierpatiënten blijven gewillige melkkoeien, ziekenhuizen verdienen er goed aan en geen enkele minister van gezondheid wil daar tegen strijden door een betere donatiewetgeving te realiseren en onze vertegenwoordigers in de tweede kamer steken hun kop ook liever in het zand. Ondertussen blijft ons nierdialysepatiënten niets anders over dan drie keer per week te dialyseren en hopen dat en voor ons ooit een nier gedoneerd wordt. Gemiddelde wachttijd 5 jaar, dat betekent voor mij 3120 uur dialyse want ik dialyseer 3 keer per week 4 uur .

  • Bart, Urmond
    13-01-2014 09:05

    Verrassend om iemand uit de criminologie aan het woord te laten.
    We staan er vast allemaal nooit bij stil dat ook dit soort mensen zich met het onderwerp donatie bezighouden.
    Ook ben ik blij dat ik eens lees dat iemand het eens is met mijn mening dat er eens serieus gekeken moet worden naar betaalde donatie.
    Vooral ook omdat tegenstanders altijd beren op de weg zien in de criminele hoek, in de vorm van dwang en misbruik.
    Bij uitstek onderwerpen waar mevr.Ambagtsheer vast over nagedacht heeft.
    Ik ben zeer benieuwd welke visie zij precies heeft op betaalde donatie.
    Wellicht een goed onderwerp voor een artikel Niernieuws?




Nieuwe donorwet: berichten van het Bootcongres

Nog vier maanden, dan gaat de nieuwe donorwet in. Dat is niet alleen voor de 'gewone Nederlander' een verandering. Voor zorgverleners verandert er net zo goed van alles. En voor sommige mensen, bijvoorbeeld mensen met een verstandelijke beperking, is het nog een extra uitdaging om de beslissing te kunnen nemen die de nieuwe wet van ze vraagt. Tijdens de eerste ochtend van het jaarlijkse Bootcongres van de Nederlandse Transplantatie Vereniging, kregen de deelnemers een toelichting op de veranderingen en op de drempels en uitdagingen die met de nieuwe wet samenhangen.

Op de achtergrond wordt een nieuwe ICT-systeem gebouwd, dat volgens Lili Guo van het ministerie van VWS op schema ligt. Vanaf 1 juli krijgt iedere Nederlander van 18 jaar of ouder, die nog niets heeft laten vastleggen over al dan niet donor willen zijn, een brief met het verzoek iets te registreren. Wie daar niet op reageert, krijgt een tweede brief met hetzelfde verzoek. Inwoners die niets laten vastleggen, worden geregistreerd als iemand die geen bezwaar heeft tegen donatie. Ook daarover krijgt de betrokkene weer een brief.

Lees meer »

Oproep: Doneer 1 minuut »

Op dinsdag 14 januari doen nier-, lever-, en hartpatiënten uit heel Nederland, die op de wachtlijst staan voor een nieuw orgaan, een persoonlijke oproep: Laat je dierbaren weten of je donor wilt zijn. Dit onder de tag 'Doneer 1 minuut'. 50% van de Nederlanders bespreekt zijn donorwensen niet met naasten, wat kan leiden tot twijfel bij nabestaanden of een keuze voor donatie daadwerkelijk bewust was. Bijna driekwart van de nabestaanden weigert bij twijfel dan ook in te stemmen met donatie.

Lees meer »

Donatie na euthanasie geeft waardevolle betekenis »

Orgaandonatie na euthanasie is een zeer waardevolle procedure voor mensen die na hun overlijden iets willen betekenen voor één of meerdere patiënten die op de wachtlijst staan voor een gezond orgaan. Dat concludeert promovendus, jurist en anesthesioloog (i.o.) Jan Bollen van het Maastricht UMC+. Tussen 2002 (het jaar dat euthanasie wettelijk mogelijk werd) en 2018 ondergingen 81.418 patiënten in Nederland en België euthanasie.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier