Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Risico op nierproblemen bij lupus genetisch bepaald

Door Merel Dercksen 

Een internationaal team onderzoekers heeft, door dieronderzoek te vertalen naar mensen, een gen ontdekt dat een rol speelt in het ontstaan van nierproblemen bij systemische lupus erythematodes. Kleine wijzigingen in dit gen lijken al te leiden tot een veranderde regulatie van een stof die het afweersysteem 'aan' kan zetten, maar tot ziekte leidt wanneer hij niet bijtijds geremd wordt.

Niet alle patiënten met systemische lupus erythematodes (SLE) krijgen daar nierproblemen bij. De onderliggende genetische factoren zijn nog grotendeels onontgonnen terrein, waardoor het niet eenvoudig te voorspellen is bij welke SLE-patiënten de nieren aangetast zullen worden. Dat is in zoverre van belang, dat nierproblemen bij deze aandoening op een slechtere algehele prognose wijzen.

Een team Amerikaanse wetenschappers, aangevuld met enkele internationale collega's, heeft onderzoek gedaan onder muizen. Uit ander dieronderzoek was al bekend dat de nucleaire factor kappa B waarschijnlijk een rol speelt bij lupus nefritis. Dit eiwit is een zogenaamde transcriptiefactor, een 'schakelaar', die cellen uit het immuunsysteem aanzet om hun verdedigingsmechanisme in te zetten tegen (vermeende) indringers. Maar NF kappa B kan ook overactief zijn en leiden tot onnodige ontstekingen. In veel ziektes, uiteenlopend van auto-immuunziekten tot kanker, blijkt NF kappa B een rol te spelen.

Onder natuurlijke omstandigheden wordt NF kappa B afgeremd door de molecuul A20, ook wel ABIN1 genoemd. In een al eerder gepubliceerd onderzoek lieten de onderzoekers zien dat muizen waarbij ABIN1 inactief is een auto-immuunziekte ontwikkelen die lijkt op lupus, en dat NF kappa B bij deze muizen extra geactiveerd is na een gerichte prikkel. In de huidige studie tonen ze aan dat deze muizen verergerende nierproblemen krijgen die vergelijkbaar zijn met klasse III en IV lupus nefritis bij mensen.

Om na te gaan of slecht functionerend ABIN1 bij mensen met SLE in de praktijk van belang is, onderzochten ze DNA-monsters van deelnemers aan de Large Lupus Association Study 2. Daarbij vergeleken ze patiënten met en zonder nefritis, en keken gericht naar kleine veranderingen (SNPs) in het gen dat codeert voor ABIN1: TNIP1. Zowel bij Amerikanen van Europese als van oorspronkelijk Afrikaanse afkomst vonden de onderzoekers een verband tussen een bepaalde SNP en lupus nefritis.

Kleine veranderingen in het TNIP1-gen lijken verband te houden met het risico op lupus nefritis bij SLE; dit verband ontstaat waarschijnlijk doordat de regulatie van nucleaire factor kappa B verstoord raakt bij wijzigingen in het betreffende gen.

sterren Gepubliceerd: vrijdag 13-09-2013
Bron: Journal of the American Society of Nephrology | Nog geen reacties




Wisselingen in Maastricht

Twee grote veranderingen bij de afdeling nefrologie in Maastricht: prof.dr. Karel Leunissen is met emeritaat gegaan en prof.dr. Jeroen Kooman is benoemd tot nieuwe directeur van EDLAB, het UM-instituut voor onderwijsinnovatie.

Bij zijn afscheid van het Maastricht UMC+ is internist-nefroloog prof.dr. Karel Leunissen benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. Tevens is hij onderscheiden met de Maastricht UMC+ penning. Leunissen is sinds 1984 tot aan zijn emeritaat in juni 2020 in dienst geweest van het academisch ziekenhuis Maastricht en de Universiteit van Maastricht. Hij is begonnen als jonge internist-nefroloog, waarbij hij nog nauw betrokken is geweest bij het opzetten van het niertransplantatieprogramma in Maastricht. Vervolgens is hij bevorderd tot universitair hoofddocent en later tot vakhoogleraar en opleider Nefrologie. Vanaf 1998 was hij, binnen de afdeling Interne geneeskunde van het Maastricht UMC+, hoofd van de onderafdeling Nefrologie.

Naast zijn vakinhoudelijk werk heeft Leunissen zich uitgebreid bezig gehouden met onderwijs. Zo was hij bijvoorbeeld vice-decaan en portefeuillehouder onderwijs van de (toenmalige) Faculteit der Geneeskunde, en directeur van het Stafdirectoraat Zorg en Leren. Een andere nefroloog met onderwijsbloed is prof.dr. Jeroen Kooman. Hij is per 1 september benoemd tot nieuwe directeur van EDLAB, het UM-instituut voor onderwijsinnovatie.

Lees meer »

Wiskundig model maakt schatting van druk in nierfilters »

Door Rosa Wouda - Een interview met arts-onderzoeker Didier Collard over het onderzoek naar het meten van druk in de nierfilters in het Amsterdam UMC. Didier heeft een bachelor wiskunde en natuurkunde gedaan, gevolgd door een master mathematische fysica aan de Universiteit van Amsterdam. Via de zij-instroom is hij daarna geneeskunde gaan studeren en hij heeft inmiddels zijn opleiding tot arts afgerond.

Lees meer »

Weer grote prijs voor Martin de Borst »

De Groningse nefroloog Martin de Borst, ontving zaterdag 6 juni de Stanley Shaldon Award for Young Investigators van de ERA-EDTA, de European Renal Association-European Dialysis and Transplant Association. De prijs, die bestaat uit onder andere een bedrag van 10.000 euro, werd uitgereikt tijdens het jaarlijkse ERA-EDTA congres dat dit jaar, vanwege de corona-pandemie, online plaatsvond in plaats van in Milaan.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier