Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

'Zorg bij levenseinde dialysepatiënt moet beter worden gepland'

Door Merel Dercksen 

Dr. Sara N. Davison

Zorgverleners die dialysepatiënten behandelen moeten veel meer aandacht hebben voor levenseindezorg, vindt dr. Sara Davison van de universiteit van Edmonton, Canada. Ze poneerde haar stelling tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van de Canadian Society of Nephrology. Davison heeft onderzoek gedaan naar 'advanced care planning', is voorzitter van een werkgroep die richtlijnen voor levenseindezorg aan nierpatiënten ontwikkelt en heeft leiding gegeven aan een team dat de eerste groep ondersteuners in 'advanced care planning' in Noord-Amerika trainde.

'Nefrologie is zoveel meer dan dialyse. De patiënten zijn zeer complex en hun behoeftes zijn groot,' aldus Davison. Voor de meeste hemodialysepatiënten ligt geen individueel zorgplan klaar voor als hun levenseinde nabij is. En als dat er wel is, hebben deze patiënten vaak niet serieus nagedacht over stoppen met dialyseren, constateerde Davison. En dat terwijl elk jaar grofweg een op de vijf patiënten overlijdt. Van de overledenen is in Noord-Amerika 20 tot 25% gestopt met dialyseren. Het grootste deel van de dialysepatiënten overlijdt in een centrum voor acute zorg, zonder dat er naar het levenseinde toe sprake is geweest van palliatieve zorg.

In een onderzoek onder dialysepatiënten dat Davison uitvoerde, gaf 61% aan er spijt van te hebben ooit met dialyse begonnen te zijn. Ruim de helft wilde het liefst thuis of in een hospice overlijden en nog geen 10% had in het voorafgaande jaar met zijn nefroloog overlegd over de zorg bij levenseinde. Dit onderzoek is in 2010 gepubliceerd in het Clinical Journal of the ASN. Uit Japans onderzoek (American Journal of Kidney Diseases) is verder gebleken dat familieleden vaker denken dat patiënten door willen gaan met dialyseren wanneer ze er ernstige dementie of terminale kanker bij krijgen, dan in werkelijkheid het geval is.

Davison omschrijft advanced care planning als 'een proces dat begrip, reflectie, overleg en communicatie tussen de patiënt, zijn familie en zorgverleners omvat, waarbij de focus niet vooral ligt op de dood en het recht verdere behandeling te weigeren, maar ook op kwaliteit van leven en het formuleren van de zorg die de patiënt daar in zijn levenseinde bij nodig heeft'. Hoe dat nu in te passen in de zorg voor dialysepatiënten? De eerste stap is volgens Davison het, beter vroeg dan te laat, identificeren van de patiënten die er waarschijnlijk het meeste baat bij hebben. Dat zijn patiënten die een hoog risico op overlijden lopen en veel last van hun ziekte en de behandeling hebben. Deze patiënten hebben mogelijk ook al aangegeven dat ze zelf bezig zijn met hun overlijden.

Daarna moet gepeild worden of de patiënt en zijn familie klaar zijn om over de zorg bij het levenseinde te praten, en zo ja, dan starten de gesprekken en worden de uitkomsten hiervan gedocumenteerd. Deze stappen lijken eenvoudig, maar volgens Davison hebben zorgverleners training nodig om het proces goed in gang te zetten en te begeleiden. Haar constatering is dat nefrologen onervaren zijn met en zich ongemakkelijk voelen bij ondersteunende zorg, levenseindebesprekingen en advanced care planning. Artsen hebben vaak het idee dat patiënten en hun familie hier niet mee bezig willen zijn, en denken dat gesprekken over de dood hoop teniet zullen doen, aldus Davison.

Davison is voorzitter van de KDIGO (Kidney Disease - Improving Global Outcomes) groep die internationale richtlijnen ontwikkelt voor palliatieve zorg aan nierpatiënten. Advanced care planning is een van de vijf kernelementen van deze richtlijnen. De eerste 'consensus conference' hierover zal in december van dit jaar plaatsvinden.

In Nederland is de laatste jaren onder zorgverleners een toename te zien in de interesse in het stoppen met dialyse. Steeds meer dialysecentra stellen een protocol op voor deze vorm van voorbereid overlijden van dialysepatiënten. In 2011 scheef Janoek Brouwers er nog een artikel over in het tijdschrift van de V&VN Dialyse en Nefrologie, dat later verkozen werd tot het beste artikel van dat jaar in het blad. In 2013 was het tijdens de Nederlandse Nefrologiedagen onderwerp van een ronde-tafelgesprek.

sterren Gepubliceerd: woensdag 08-05-2013
Bron: Renal and Urology News | Nog geen reacties




Drijvende kracht achter donorwet publiceert boek: ‘Dat bepaal je zelf’

Vandaag, 5 februari 2021 verschijnt het boek ‘Dat bepaal je zelf’. Een onthullend boek over de tien jaar durende strijd voor een nieuwe Donorwet.

‘Dat bepaal je zelf' is geschreven door Ed van Eeden vanuit de ervaringen van Menno Loos. Van Eeden interviewde vele betrokkenen, onder wie Pia Dijkstra, Bruno Bruins, Frank de Grave en vele anderen.

Het verhaal geeft de impact weer van een volhardende burger die achter allerlei schermen vele touwtjes in handen had en wiens strakke regie uiteindelijk leidde tot een wetswijzing.

Menno Loos en Ed van Eeden, Dat bepaal je zelf – Tien jaar strijden voor een nieuwe Donorwet. Uitgeverij LoosBD, 356 pp, hardcover, prijs € 25.

Bestellen kan via deze link https://datbepaaljezelf.nl/

Achter de schermen: een nierbiopt beoordelen »

U ziet hen vrijwel nooit en toch zijn ze belangrijk voor nierpatiënten: pathologen. Een patholoog kan aan het weefsel van een nier(biopt) zien hoe groot nierschade is. En vaak ook wat de oorzaak van nierproblemen is. Neem een kijkje in het laboratorium van een patholoog in het nieuwste nummer van Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland. De pathologen Jesper Kers en Tri Nguyen geven in tekst en beeld uitleg over hun werk.

Lees meer »

Huisdieren mogelijk bron van hepatitis E »

Huisdieren zijn veel vaker dan gedacht besmet (geweest) met het virus dat hepatitis E veroorzaakt, en zouden daarmee wel eens een bron van besmetting voor mensen kunnen zijn. Dit is voor gezonde mensen over het algemeen niet gevaarlijk, maar kan dat wel zijn voor mensen die een verminderde afweer hebben, bijvoorbeeld getransplanteerden. Vrij veel mensen hebben op enig moment in hun leven een infectie met het hepatitis E-virus, meestal niet ernstig.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier