Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Stof die waterresorptie in nieren remt geïdentificeerd

Door Merel Dercksen 

Onderzoekers van het Max-Delbrück-Centrum (MDC) in Berlijn en het Leibniz-Institut für Molekulare Pharmakologie (FMP) hebben een stof ontdekt die het vasthouden van water in lichaamsweefsel kan verhinderen, en daarmee ook het ontstaan van oedeem. De onderzoeksresultaten kunnen van belang zijn voor de behandeling van patiënten die vocht vasthouden, bijvoorbeeld bij een zwak hart. Maar, zeggen de onderzoekers, ze hebben hiermee ook een nieuw moleculair regelmechanisme voor de waterhuishouding in de nieren ontdekt.

De nieren produceren tot wel 180 liter voorurine per dag, die ze vervolgens weer concentreren tot de hoeveelheid die uitgeplast wordt. Een belangrijke rol hierin speelt het hormoon (arginine-)vasopressine, antidiuretisch hormoon (ADH). De hypofyse scheidt dit hormoon uit, en zet de nieren daarmee aan om water uit de voorurine te resorberen. Dit gaat via waterkanalen, aquaporines. Waterresorbtie onder invloed van ADH verloopt vooral via aquaporine-2. Aquaporine-2 bevindt zich in de niercellen, en bindt zich aan de membraan van deze cellen zodra het nodig is.

Onderzoeker dr. Enno Klußmann van het MDC: 'De waterkanalen spelen een sleutelrol bij de regulatie van de waterhuishouding. Via een andere groep van waterkanalen, aquaporine 3 en 4, wordt het water terug naar het bloed en naar de weefsels geleid. Bij mensen met een te hoge ADH-spiegel, bijvoorbeeld patiënten met hartinsufficiëntie, is aquaporine-2 steeds actief, in de celmembraan aanwezig, en stroomt er te veel water uit de voorurine de nieren in. De niercellen scheiden dat overtollige water in de weefsels uit. Dit proces draagt bij aan de vorming van oedeem'.

De Duitse wetenschappers hebben zeer kleine moleculen ingezet, die vanwege hun formaat goed in cellen kunnen binnendringen. Op niercellen hebben ze 17.700 stoffen getest, waarvan er uiteindelijk een overbleef die de verplaatsing van aquaporine-2 vanuit de cel naar de membraan blokkeert. Dat is 4-acetyldiphylline. Deze stof blijkt de fosforylering van aquaporine-2 te verhinderen: er kan geen fosfaatgroep aan gehangen worden. Die stap is essentieel voor aquaporine-2 om aan de celmembraan te kunnen binden.

4-Acetyldiphylline kan niet direct ingezet worden om bij mensen aquaporine-2 te remmen, maar de ontdekking biedt wel weer meer zicht op de waterhuishouding in de nieren. Mogelijk geeft dat ideeën voor een praktisch werkzame oedeemtherapie. Het basale onderzoek zoals dat nu gedaan is, is gepubliceerd in de Journal of the American Society of Nephrology.

sterren Gepubliceerd: maandag 22-04-2013 | Nog geen reacties




Ontstaan vaatschade op moleculair niveau nader onderzocht

Glomerulosclerose en atherosclerose zijn vaataandoeningen waarvoor tot op heden geen afdoende behandelingen bestaan. In de nierfilters (glomeruli) zorgen kleine bloedvaatjes voor bloedfiltratie. Bij glomerulosclerose vormt zich littekenweefsel in de glomeruli en raken bloedfiltratie en nierfunctie verstoord. Bij atherosclerose treedt verdikking van de wand van een slagader op, waardoor deze vernauwt. Marloes Sol promoveerde op onderzoek naar de moleculaire factoren die een rol spelen in het ontstaan van deze vaatproblemen.

Atherosclerose is verantwoordelijk voor het ontstaan van onder andere een hart- of herseninfarct. Endotheelcellen, met daarop een beschermende gelei-achtige laag, glycocalyx genoemd, bekleden de binnenkant van bloedvaten en zijn essentieel voor een goed functionerend bloedvatstelsel. Disfunctie van endotheelcellen, door bijvoorbeeld diabetes, speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling van glomerulosclerose en atherosclerose. Welke moleculaire factoren betrokken zijn bij het ontstaan van endotheeldisfunctie in glomerulosclerose en atherosclerose is nog vrij onbekend.

Lees meer »

Op hol geslagen afweersysteem leidt vaak tot acuut nierfalen »

Een afweersysteem dat op hol slaat na een infectie kan leiden tot acuut nierfalen. Dat overkomt bijna de helft van de patiënten die na een ernstige infectie op een intensive care afdeling van een ziekenhuis belanden. Bij een deel van deze patiënten is dit tijdelijk. Maar bij het grootste gedeelte leidt dit tot aanhoudend nierfalen en zelfs dialyse.

Lees meer »

Achter de schermen: een nierbiopt beoordelen »

U ziet hen vrijwel nooit en toch zijn ze belangrijk voor nierpatiënten: pathologen. Een patholoog kan aan het weefsel van een nier(biopt) zien hoe groot nierschade is. En vaak ook wat de oorzaak van nierproblemen is. Neem een kijkje in het laboratorium van een patholoog in het nieuwste nummer van Wisselwerking, het tijdschrift van de Nierpatiënten Vereniging Nederland. De pathologen Jesper Kers en Tri Nguyen geven in tekst en beeld uitleg over hun werk.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier