Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Grote verschillen tussen Europese landen bij levende orgaandonatie

Door Merel Dercksen 

Dr. Frank J.M.F. Dor

Voor het eerst heeft een groep onderzoekers in kaart gebracht hoe het gesteld is met levende nier- en leverdonatie in Europa. Dat levert inzichten op in de verschillen tussen de landen, die groot zijn, vaak groter dan verwacht en soms zelfs, in de woorden van een van de onderzoekers, dr. Frank Dor, schokkend. De onderzoeksgroep doet een aantal aanbevelingen voor verbeteringen die deels door het werkveld, deels door de Europese Unie opgepakt zullen moeten worden.

In Europa is levende donatie steeds vaker een geaccepteerd alternatief voor een, schaars, orgaan van een overleden donor. Maar er zijn verschillen tussen de lidstaten, op meerdere aspecten, en er was tot nu geen inzicht in hoe het per land met de praktijk van de levende donatie gesteld is. Daarom is het coördinatieproject 'Living Organ Donation in Europe' (EULOD) in het leven geroepen. Het project, geïnitieerd vanuit het Erasmus MC door prof. Willem Weimar en gecoördineerd door Frederike Ambagtsheer, wordt gefinancierd door de Europese Unie en heeft als doel een overzicht te maken van de huidige stand van zaken van levende donatie in de hele Unie, levende donatie te promoten als een manier om de beschikbaarheid van donororganen te vergroten en hulpmiddelen en technieken te ontwikkelen die de kwaliteit en veiligheid van levende donaties helpen vergroten.

Het eerste deelonderzoek is nu gepubliceerd. Dat had een inventariserende functie: een overzicht maken van de verschillende donatiepraktijken, achterhalen welke barrières, wettelijk, ethisch en financieel, er in de verschillende landen zijn en dat alles met een volledige EU-dekking, op dit moment 27 landen. De onderzoekers richten zich op nier- en leverdonatie, omdat dat de organen zijn die het vaakst bij leven gedoneerd worden. Het is bijvoorbeeld wel mogelijk om een (deel van een) long te doneren, maar dat gebeurt zelden.

Er is soms sprake van schokkende verschillen tussen landen

De onderzoekers stuurden zorgverleners in 331 transplantatiecentra een uitnodiging om twee vergelijkbare online vragenlijsten over levende nier- en leverdonatie in te vullen. Hieronder waren ook centra in landen buiten de EU, die als vergelijking dienen maar verder niet in de aanbevelende conclusies meegenomen worden. Op de uitnodiging reageerden 113 niertransplantatiecentra en 39 levertransplantatiecentra. Vrijwel alle niertransplantatiecentra voeren transplantaties met een nier van een levende donor uit. Het aandeel levertransplantatiecentra dat met levende donoren werkt ligt lager, op iets minder dan driekwart. Voor de vergelijking van de deelnemende landen hebben de onderzoekers een indeling in drie regio's gemaakt: Noord-West, Mediterraan en Oost.

Het blijkt dat de inhoud van de screening van de donoren overal min of meer hetzelfde is, maar dat er verschillen zijn in de acceptatie- en uitsluitcriteria. Zo is obesitas, en zelfs morbide obesitas (een BMI van meer dan 40), in lang niet alle landen in de geografische antwoordregio 'Oost' een onoverkomelijk probleem bij levende donatie, terwijl dat in 'Noord-West' Europa veel vaker een reden is om een donor niet te accepteren. Voor een hoge, maar met medicijnen onder controle gebrachte, bloeddruk geldt juist weer dat geen enkel centrum in de regio 'Mediterraan' aangaf dat iemand dan per definitie niet kan doneren, iets wat in andere landen weer niet vanzelfsprekend lijkt. Deze verschillen waren groter dan de onderzoekers hadden verwacht.

De vragenlijst ging ook in op het aantal levende donaties dat per jaar per centrum verricht wordt, en de operatietechnieken die de chirurgen dan gebruiken. Verder waren vergoeding van onkosten van de donoren, opvolging van de donor en registratie onderwerp van interesse. 

Dr. Frank Dor, transplantatiechirurg in het Erasmus MC in Rotterdam en een van de onderzoekers, zegt geschokt te zijn door het feit dat lang niet alle levende donoren een vergoeding krijgen. 'Sommige landen zijn waarschijnlijk bang voor betaalde donatie, maar het gaat om een onkostenvergoeding. Vanuit de Europese Unie is vastgelegd dat iedere levende donor daar recht op heeft en ik vind ook dat ze dat allemaal zouden moeten krijgen.'

Het onderwijs moet zich vooral richten op die landen waar nog niet op de optimale, veiligste manier geopereerd wordt

Over het resultaat dat de operatietechnieken tussen de landen zo verschillen is Dor niet verbaasd. In het Oosten van Europa wordt nog vaak gebruik gemaakt van een open operatie, waarbij de donor een grote wond en een groot litteken overhoudt. In andere landen wordt veel vaker een laparoscopische operatie toegepast. Dor: 'Dit is een belangrijk aspect om ons op te richten, want het is in grote mate bepalend voor hoe de donor uit de operatie komt.' Hij is zelf vice-voorzitter van de educatiecommissie van de European Society for Organ Transplantation (ESOT) en ziet hierin een rol voor deze commissie weggelegd. 'Het onderwijs moet zich vooral richten op die landen waar nog niet op de optimale, veiligste manier geopereerd wordt. We hebben in Rotterdam bijvoorbeeld een internationale cursus, die we hiervoor zouden kunnen inzetten.'

De aanbevelingen die de onderzoekers doen, zullen op verschillende manieren geïmplementeerd moeten worden. Waar het gaat om vergoedingen ligt daar bijvoorbeeld een taak voor overkoepelende instellingen, zoals de ESOT. Frank Dor: 'De Europese Unie heeft dit onderzoek gefinancierd, mede met als doel directiever te kunnen optreden op het gebied van levende donatie. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de vergoeding. De EU heeft nu, met deze registratie, handvatten om gericht tegen de verschillende lidstaten te zeggen wat mag en wat moet.'

Over de medische aspecten, zoals contra-indicaties voor levende donoren, zullen de betrokken medici het eens moeten worden. 'Dat begint met registratie van de verschillende praktijken, dan zullen we door onderzoek steeds meer wetenschappelijk bewijs moeten verzamelen en uiteindelijk kan er overeenstemming bereikt worden over wie je wel en niet als levende donor kunt accepteren. Dat is een project van lange adem.'

sterren Gepubliceerd: maandag 17-12-2012
Bron: Transplant International | Nog geen reacties




Zeven vragen aan diëtist nierziekten Sophie Luderer

Waarom is uw werk zo’n mooi vak
Een dieet bij nierziekte is vaak complex. Het is een heel gepuzzel om nog een beetje met plezier te kunnen eten, áls je al eetlust hebt. Er moet rekening gehouden worden met veel verschillende voedingsstoffen. Soms zijn dit stoffen waar men nog nooit van gehoord heeft, die je niet proeft of herkent in je eten en die ook niet zijn terug te vinden op het etiket, maar die wèl levensbedreigend kunnen zijn. Goede dieetbegeleiding kan veel steun bieden en angst wegnemen. Het is erg mooi en dankbaar werk om iets te kunnen betekenen voor een ander op een moeilijk moment.

Wat maakt u het meest en het minst gelukkig in uw werk
Het meest: als ik merk dat patiënten zich prettiger gaan voelen en ik daaraan heb kunnen bijdragen. En het minst: op een dialyseafdeling vallen veel mensen weg door overlijden. Ik kan slecht omgaan met deze verliezen.

Lees meer »

Zeven vragen aan medewerker medische administratie Titia Mjambili »

Waarom is uw werk zo’n mooi vakIk werk graag met mensen en dat is het mooiste wat er is. Op de verpleegafdeling D4va zit ik bij de balie en ben dus eerste aanspreekpunt. Ik kan vragen beantwoorden, mensen wegwijs maken en alles rondom de opname van een patiënt regelen. Verder hebben wij een geweldig team van artsen, verpleegkundigen, voedingsassistenten en andere medewerkers.

Lees meer »

Zeven vragen aan internist-nefroloog Yvo Sijpkens »

Waarom is nefrologie zo’n mooi vakHet vak, inclusief nierziekten, hypertensie en elektrolytstoornissen, laat zich heel goed snappen vanuit de beschikbare kennis over (patho)fysiologie. Je hebt als nefroloog te maken met zowel jonge als oudere patiënten waarmee je als dokter een goede band kan opbouwen zonder een al te zware emotionele lading.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier