Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Beeldvorming van nieren zonder jodium of gadolinium

Door Merel Dercksen 

NN Achtergrond

Beeldvormende technieken die gebruik maken van contrastmiddelen als jodium of gadolinium kunnen schadelijk zijn voor de nieren en zijn daarom niet erg geschikt voor mensen met een (chronische) nierfunctiestoornis. Toch kan het juist bij mensen met nierproblemen nodig zijn, zulk soort onderzoek aan de nieren te doen. Menno Pruijm beschreef samen met enkele andere Zwitserse nefrologen en een radioloog een aantal, grotendeels vrij nieuwe, methoden die een stuk minder belastend zijn in een artikel dat verscheen in de Revue Médicale Suisse.

Kleurendoppler echo

De gewone echografie is al lang bekend. Hiermee kan het formaat en de ligging van de nieren bepaald worden, maar het beeld is vrij grof. Gecombineerd met een kleurendoppler kan er een beeld op het scherm getoverd worden waarbij de bloedstroom in de verschillende grote vaten te zien is. Hierbij wordt gebruik gemaakt van ultrageluid dat weerkaatst wordt door de rode bloedcellen in het door de nieren stromende bloed. Hierbij kan in een moeite door de 'weerstandsindex' berekend worden, die gebaseerd is op het verschil en de verhouding tussen de stroomsnelheid van het bloed in de slagaders en in de aderen. Op deze manier is het mogelijk een vernauwing of andere obstructie in de niervaten op te sporen die de doorstroming van het bloed verhindert.

De doorbloeding van het nierweefsel, dus in kleinere vaten, kan in beeld gebracht worden door een contrastmiddel in te spuiten bij gebruik van een echo. Dat is dan alleen geen contrastmiddel zoals gebruikt bij een MRI of CT-scan. In dit geval bestaat het uit heel kleine bolletjes gas, die ingepakt zijn in albumine of vetten. Deze microdeeltjes hebben het formaat van rode bloedcellen. Ze kunnen niet door de halfdoorlaatbare wand van de bloedvaten heen, en blijven dus in het vaatstelsel. De stof verdeelt zich na inspuiting in een vat volgens een vast patroon door de nier en op die manier is dus goed te zien of alle delen van de nier goed doorbloed zijn. Is er een deel waar geen bloed doorheen stroomt, omdat er een afsluiting is, een deel is afgestorven of bijvoorbeeld omdat er een cyste gevormd is, dan is dat op deze manier in beeld te brengen.

MRI met 'micorbolletjes'

Zoals alle stoffen die ingebracht worden kunnen deze gasbolletjes ook bijwerkingen hebben, maar die zijn gering. De patiënt kan er hoofdpijn van krijgen, wat vervelend is, maar ze zijn in elk geval niet giftig voor de nieren. Ze reageren ook niet met andere stoffen in het lichaam en worden uiteindelijk via de longen uitgescheiden.

Ten slotte is het nog mogelijk om een laag zuurstofgehalte van het nierweefsel te meten. Traditionele methodes daarvoor worden merendeels niet bij mensen gebruikt, omdat ze invasief en te belastend zijn. Denk daarbij aan het inbrengen van micro-elektrodes om de zuurstofdruk te meten. Een nieuwe methode is gebruik te maken van een MRI maar met een heel ander soort contrastmiddel dan gebruikelijk. In plaats van een lichaamsvreemde stof in te spuiten, dient 'desoxyhemoglobine' als lichaamseigen contrastmiddel. Hemoglobine is in het bloed de stof waaraan zuurstof bindt zodat het getransporteerd ka worden.

Desoxyhemoglobine bevat een vrij ijzeratoom in het heemmolecuul. Hierdoor is de reactie in het bij een MRI aangebrachte magnetisch veld anders dan van met zuurstof verzadigd hemoglobine. De concentratie desoxyhemoglobine in de verschillende soorten nierweefsel is op deze manier te bepalen, waarna te zien is of deze afwijkend zijn van een normale verdeling.

BOLD MRI

Deze methode is zeer geschikt om door de tijd heen de invloed te bepalen van bijvoorbeeld medicatie op de zuurstofvoorziening in de nieren. Er is immers geen contrastmiddel nodig, en daarom kan een dergelijk onderzoek ook vaker uitgevoerd worden zonder het risico op stapeling van een schadelijke stof.

Wetenschappers van de Mayo Clinic hebben uitgebreid onderzoek gedaan naar deze techniek (BOLD-MRI, Blood oxygenation level-dependent MRI) en hebben bijvoorbeeld laten zien dat een nier met een stenose in de nierslagader een vermindering van het zuurstofgehalte vertoont dat zichtbaar wordt bij een BOLD-MRI.

Hoewel nog minder bekend, en vaak ook duurder of niet in alle ziekenhuizen uitvoerbaar, zijn er tegenwoordig interessante alternatieven voor nierpatiënten bij wie een beeld gevormd moet worden van de nieren, die minder schadelijk zijn dan de gebruikelijke technieken.

Vertaling en samenvatting: Merel Dercksen

sterren Gepubliceerd: dinsdag 14-06-2011
Bron: Revue Médicale Suisse | Nog geen reacties




Beterschappen start Gecombineerde Leefstijlinterventie gericht op nierpatiënten

Dat een gezonde leefstijl (gezonde voeding, voldoende beweging, slaap en ontspanning, stoppen met roken en alcohol matigen) belangrijk is, weten we al een tijd. Maar juist nu, tijdens deze COVID pandemie, is een gezonde leefstijl belangrijker dan ooit. De boodschap is 'Zorg goed voor jezelf. Gezond leven houdt je weerstand op peil. Je wordt minder snel ziek en bent beter beschermd tegen ziekmakende bacteriën en virussen, zoals het coronavirus. En als je toch ziek wordt, herstel je meestal sneller.' Tal van wetenschappelijke onderzoeken laten dit ook zien.

Voor wie zelf dit jaar ook een start wil maken met een gezondere leefstijl start Beterschappen met een leefstijlprogramma, de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Speciaal voor nierpatiënten met een redelijke nierfunctie (30% of hoger) die een te hoog gewicht hebben (BMI van 25 of hoger) en graag willen afvallen. Het programma duurt twee jaar en je krijgt gedurende het gehele programma advies en begeleiding bij het aanleren van een gezonde leefstijl. Onder intensieve begeleiding van leefstijlcoach-diëtist Femke en fysiotherapeut Marieke werk je aan je gezondheid.

Lees meer »

Drijvende kracht achter donorwet publiceert boek: ‘Dat bepaal je zelf’ »

Vandaag, 5 februari 2021 verschijnt het boek ‘Dat bepaal je zelf’. Een onthullend boek over de tien jaar durende strijd voor een nieuwe Donorwet. ‘Dat bepaal je zelf' is geschreven door Ed van Eeden vanuit de ervaringen van Menno Loos. Van Eeden interviewde vele betrokkenen, onder wie Pia Dijkstra, Bruno Bruins, Frank de Grave en vele anderen.

Lees meer »

Verandering van symptomen belangrijk voor start dialyse »

Wat is het beste moment om te starten met dialyseren? Over deze vraag boog Cynthia Janmaat zich in haar promotie-onderzoek. Op 25 november j.l., verdedigde ze haar proefschrift waarin ze beschrijft hoe ze dichter bij een antwoord komt. In de praktijk blijkt regelmatig dat er patiënten zijn met een heel slechte nierfunctie, die daar nog nauwelijks last van hebben. Terwijl andere patiënten met een minder slechte nierfunctie juist meer symptomen ervaren.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier