Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Dialyseren levert weinig winst op voor 80-plusser

Door Merel Dercksen 

Een patiënt van 80 jaar of ouder die een langzaam achteruitgaande, en inmiddels zeer slechte nierfunctie heeft, overleeft met dialyse gemiddeld niet langer dan zonder. Voor deze patiënten levert een conservatieve therapie net zoveel winst in jaren op, en vaak minder belasting. Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

Een groot deel van de dialysepatiënten is ouder dan 65 jaar, zowel in Nederland als in de rest van de wereld. Bij hen is vaker dan bij jongeren sprake van een langzame achteruitgang van de nierfunctie en van bijkomende gezondheidsproblemen. Het is daarom minder vanzelfsprekend dat dialyse veel toevoegt aan de levensverwachting. Bij hoogbejaarden met een zeer zwakke algemene gezondheid wordt bijvoorbeeld wel eens besloten niet met dialyse te starten, omdat dat mogelijk meer kwaad dan goed doet. Maar onderzoek om dergelijke beslissingen te onderbouwen was tot nu toe niet voorhanden. Nu wel, in de vorm van een eerste observationele studie. Het onderzoek is uitgevoerd door internist in opleiding dr. Wouter Verberne en collega's, onder leiding van Willem Jan Bos, internist-nefroloog van het St. Antonius Ziekenhuis. 

De onderzoekers hebben patiënten van 70 jaar en ouder in hun studie opgenomen bij wie de nierfunctie langzaam verslechterde en die tussen 2004 en 2014 toe waren aan de keuze: starten met dialyse? Patiënten bij wie de nierfunctie ineens verslechterde en die acuut moesten starten met dialyse, zijn buiten beschouwing gelaten. De deelnemers kregen na uitgebreide voorlichting de keus: starten met dialyse, of een medicamenteuze behandeling. Die is erop gericht met plasmiddelen zo goed mogelijk te zorgen dat de patiënt niet te veel vocht vasthoudt, met EPO te zorgen dat zijn Hb op peil blijft en uiteindelijk hoort hier ook palliatieve zorg bij. 

In totaal kozen 204 patiënten voor dialyse en 107 voor de conservatieve behandeling, bijvoorbeeld omdat ze geen zin hadden in het gedoe dat dialyse met zich meebrengt. Aan het eind van de onderzoeksperiode bleek in eerste instantie dat degenen die voor dialyse hadden gekozen, wat langer geleefd hadden. Maar toen de onderzoekers hun patiëntengroep opsplitsen bij een leeftijdsgrens van 80 jaar, lag het net iets genuanceerder. 

Onderzoeksresultaten, met dank aan Willem Jan Bos. 

Voor patiënten tussen de 70 en 80 levert dialyse inderdaad een overlevingsvoordeel op, al is dat wat kleiner bij patiënten die bijvoorbeeld ook hart- en vaatklachten hebben. Maar voor patiënten van 80 jaar en ouder maakt het voor de levensduur niet uit of ze starten met dialyse of niet. Uiteraard zijn dit gemiddelden, en moet een dergelijke beslissing per patiënt worden afgewogen. Er kunnen bovendien ook andere redenen zijn om wel of niet met dialyse te starten dan alleen de overleving.

Wouter Verberne zegt daarover: 'We willen met deze studie niet concluderen dat er geen dialysebehandeling moet worden gegeven aan patiënten van 80 jaar en ouder. We tonen met deze studie aan dat de behandeling gemiddeld genomen weinig voordeel biedt wat betreft levensverwachting. Onze volgende taak is te voorspellen wie wel baat heeft bij dialyse en wie niet. Totdat we in staat zijn om de resultaten van dialyse op hoge leeftijd beter te voorspellen, kunnen we alleen opperen dat conservatieve behandeling een optie is die eerlijk moet worden besproken wanneer eindstadium nierfalen geleidelijk nadert.' Verberne voegt hieraan toe dat er meer onderzoek nodig is om te bepalen hoe de verschillende behandelmogelijkheden van invloed zijn op andere resultaten, zoals de levenskwaliteit en de ernst van de symptomen.

Willem Jan Bos, die niet alleen het onderzoek heeft geleid maar ook regelmatig oudere patiënten in zijn spreekkamer heeft bij wie de vraag over al dan niet starten speelt, benadrukt daarbij nog: 'Het is voor patiënten heel belangrijk om te weten dat het een keuze is tussen twee behandelvormen. Als een van mijn patiënten kiest voor niet dialyseren, betekent dat niet dat wij hem niet meer behandelen en begeleiden. Dat doen we nog steeds, alleen op een andere manier.'

Het onderzoek is gepubliceerd in the Clinical Journal of the ASN.

sterren Gepubliceerd: maandag 21-03-2016
Bron: St. Antonius Ziekenhuis | Reacties (3)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • 4J. van Meel , Tilburg
    14-05-2019 10:17

    Ook voor 80 plussers kan dialyse nog veel extra goede jaren geven. Ik moest enkele maanden voor mijn 80e verjaardag gaan dialyseren. Inmiddels ben ik 87 jaar en heb ruim 8jaar dialyse gehad. Ik geniet nog dagelijks van de dagen die de dialyse mij gegeven heeft.ga nog op vakantie, ook naar het buitenland. Heb het vorige jaar ons 50 jarig huwelijksfeest kunnen vieren. Heb een drukke agenda met liefhebberijen en sociale contacten. De idee dat conserverende behandeling gelijke levenskansen biedt is eenvoudig onjuist.
    Ik denk terug aan de jaren 40. Hoe zou Dr Kollf gereageerd hebben op het plan 80 plussers dialyse te onthouden?. In die jaren leed Nederland onder een bewind,dat niet productieven elimineerde. Zo gaan wij toch niet terug?

  • Frank Dor, Londen
    22-03-2016 11:29

    Wat ik zou aanraden, ook aan ouderen, is om tijdig de mogelijkheden van niertransplantatie met een levende donor te overwegen voordat dialyse nodig is. Wordt in toenemende mate gedaan, vaak met partner als donor (vaak ook op leeftijd), mits natuurlijk gezond en goed gescreend! Ook voor 80+ers goede behandeling als "fit genoeg" en voor oudere donoren ander risicoprofiel als voor jonge donoren...!

  • Hans , Den Haag
    21-03-2016 16:54

    Zolang vezekeringsmaatschappijen zich maar ver van deze beslissing houden.




VENI 2019: kleinste bloedvaatjes en acute nierschade

NWO heeft 166 veelbelovende jonge wetenschappers een Veni-financiering van maximaal 250.000 euro toegekend. Hiermee kunnen de laureaten gedurende drie jaar hun eigen onderzoeksideeën verder ontwikkelen. Twee van deze onderzoeken richten zich direct op de nieren, een aantal andere zijn algemener maar kunnen een resultaat opleveren dat ook in de nefrologie van toegevoegde waarde kan zijn.

De Veni wordt jaarlijks door NWO toegekend. In totaal dienden in deze Veni-ronde 1151 onderzoekers een ontvankelijk onderzoeksvoorstel in voor financiering. Daarvan zijn er nu 166 gehonoreerd. De eerste onderzoeker binnen het nierveld die met een VENI-subsidie aan de slag kan is dr.ing. Charissa van den Brom (Amsterdam UMC, Locatie VUmc, afdeling Anesthesiologie). Haar onderzoek richt zich op slechte doorbloeding van de allerkleinste bloedvaten in ernstig zieke patiënten, omdat dit de nieren kan beschadigen door zuurstoftekort. Van den Brom gaat de rol van de beschadigde binnenbekleding van deze haarvaten bestuderen om behandelingen gericht tegen het lekken van haarvaten te ontwikkelen en schade aan de nieren te voorkomen.

Lees meer »

Rituximab net zo goed als ciclosporine bij membraneuze nefropathie »

B-cellen (een bepaald type witte bloedcel) spelen een rol bij het ontstaan van de nierziekte membraneuze nefropathie (MN). Omdat het medicijn rituximab specifiek op B-cellen aangrijpt, leek het Amerikaanse onderzoekers niet onvoorstelbaar dat dit net zo goed werkt voor patiënten met MN als ciclosporine. Ze hebben dit onderzocht in de MENTOR-studie.

Lees meer »

Mantelzorgers zwaarder belast bij oudere dialysepatiënten »

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat starten met dialyseren op hogere leeftijd niet per se leidt tot een langer leven. Daarentegen kan het wel problemen met zich meebrengen, zowel voor de patiënt als voor de mantelzorger. Ouderen moeten een weloverwogen keuze kunnen maken tussen wel of niet starten met dialyse op basis van hun persoonlijke voorkeur, vindt Namiko Goto. Zij is geriater in opleiding en doet onderzoek naar de geriatrische problemen bij oudere patiënten met nierfalen.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier