Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Dialyseren levert weinig winst op voor 80-plusser

Door Merel Dercksen 

Een patiënt van 80 jaar of ouder die een langzaam achteruitgaande, en inmiddels zeer slechte nierfunctie heeft, overleeft met dialyse gemiddeld niet langer dan zonder. Voor deze patiënten levert een conservatieve therapie net zoveel winst in jaren op, en vaak minder belasting. Dat blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

Een groot deel van de dialysepatiënten is ouder dan 65 jaar, zowel in Nederland als in de rest van de wereld. Bij hen is vaker dan bij jongeren sprake van een langzame achteruitgang van de nierfunctie en van bijkomende gezondheidsproblemen. Het is daarom minder vanzelfsprekend dat dialyse veel toevoegt aan de levensverwachting. Bij hoogbejaarden met een zeer zwakke algemene gezondheid wordt bijvoorbeeld wel eens besloten niet met dialyse te starten, omdat dat mogelijk meer kwaad dan goed doet. Maar onderzoek om dergelijke beslissingen te onderbouwen was tot nu toe niet voorhanden. Nu wel, in de vorm van een eerste observationele studie. Het onderzoek is uitgevoerd door internist in opleiding dr. Wouter Verberne en collega's, onder leiding van Willem Jan Bos, internist-nefroloog van het St. Antonius Ziekenhuis. 

De onderzoekers hebben patiënten van 70 jaar en ouder in hun studie opgenomen bij wie de nierfunctie langzaam verslechterde en die tussen 2004 en 2014 toe waren aan de keuze: starten met dialyse? Patiënten bij wie de nierfunctie ineens verslechterde en die acuut moesten starten met dialyse, zijn buiten beschouwing gelaten. De deelnemers kregen na uitgebreide voorlichting de keus: starten met dialyse, of een medicamenteuze behandeling. Die is erop gericht met plasmiddelen zo goed mogelijk te zorgen dat de patiënt niet te veel vocht vasthoudt, met EPO te zorgen dat zijn Hb op peil blijft en uiteindelijk hoort hier ook palliatieve zorg bij. 

In totaal kozen 204 patiënten voor dialyse en 107 voor de conservatieve behandeling, bijvoorbeeld omdat ze geen zin hadden in het gedoe dat dialyse met zich meebrengt. Aan het eind van de onderzoeksperiode bleek in eerste instantie dat degenen die voor dialyse hadden gekozen, wat langer geleefd hadden. Maar toen de onderzoekers hun patiëntengroep opsplitsen bij een leeftijdsgrens van 80 jaar, lag het net iets genuanceerder. 

Onderzoeksresultaten, met dank aan Willem Jan Bos. 

Voor patiënten tussen de 70 en 80 levert dialyse inderdaad een overlevingsvoordeel op, al is dat wat kleiner bij patiënten die bijvoorbeeld ook hart- en vaatklachten hebben. Maar voor patiënten van 80 jaar en ouder maakt het voor de levensduur niet uit of ze starten met dialyse of niet. Uiteraard zijn dit gemiddelden, en moet een dergelijke beslissing per patiënt worden afgewogen. Er kunnen bovendien ook andere redenen zijn om wel of niet met dialyse te starten dan alleen de overleving.

Wouter Verberne zegt daarover: 'We willen met deze studie niet concluderen dat er geen dialysebehandeling moet worden gegeven aan patiënten van 80 jaar en ouder. We tonen met deze studie aan dat de behandeling gemiddeld genomen weinig voordeel biedt wat betreft levensverwachting. Onze volgende taak is te voorspellen wie wel baat heeft bij dialyse en wie niet. Totdat we in staat zijn om de resultaten van dialyse op hoge leeftijd beter te voorspellen, kunnen we alleen opperen dat conservatieve behandeling een optie is die eerlijk moet worden besproken wanneer eindstadium nierfalen geleidelijk nadert.' Verberne voegt hieraan toe dat er meer onderzoek nodig is om te bepalen hoe de verschillende behandelmogelijkheden van invloed zijn op andere resultaten, zoals de levenskwaliteit en de ernst van de symptomen.

Willem Jan Bos, die niet alleen het onderzoek heeft geleid maar ook regelmatig oudere patiënten in zijn spreekkamer heeft bij wie de vraag over al dan niet starten speelt, benadrukt daarbij nog: 'Het is voor patiënten heel belangrijk om te weten dat het een keuze is tussen twee behandelvormen. Als een van mijn patiënten kiest voor niet dialyseren, betekent dat niet dat wij hem niet meer behandelen en begeleiden. Dat doen we nog steeds, alleen op een andere manier.'

Het onderzoek is gepubliceerd in the Clinical Journal of the ASN.

sterren Gepubliceerd: maandag 21-03-2016
Bron: St. Antonius Ziekenhuis | Reacties (3)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • 4J. van Meel , Tilburg
    14-05-2019 10:17

    Ook voor 80 plussers kan dialyse nog veel extra goede jaren geven. Ik moest enkele maanden voor mijn 80e verjaardag gaan dialyseren. Inmiddels ben ik 87 jaar en heb ruim 8jaar dialyse gehad. Ik geniet nog dagelijks van de dagen die de dialyse mij gegeven heeft.ga nog op vakantie, ook naar het buitenland. Heb het vorige jaar ons 50 jarig huwelijksfeest kunnen vieren. Heb een drukke agenda met liefhebberijen en sociale contacten. De idee dat conserverende behandeling gelijke levenskansen biedt is eenvoudig onjuist.
    Ik denk terug aan de jaren 40. Hoe zou Dr Kollf gereageerd hebben op het plan 80 plussers dialyse te onthouden?. In die jaren leed Nederland onder een bewind,dat niet productieven elimineerde. Zo gaan wij toch niet terug?

  • Frank Dor, Londen
    22-03-2016 11:29

    Wat ik zou aanraden, ook aan ouderen, is om tijdig de mogelijkheden van niertransplantatie met een levende donor te overwegen voordat dialyse nodig is. Wordt in toenemende mate gedaan, vaak met partner als donor (vaak ook op leeftijd), mits natuurlijk gezond en goed gescreend! Ook voor 80+ers goede behandeling als "fit genoeg" en voor oudere donoren ander risicoprofiel als voor jonge donoren...!

  • Hans , Den Haag
    21-03-2016 16:54

    Zolang vezekeringsmaatschappijen zich maar ver van deze beslissing houden.




Enzym beschermt diabetespatiŽnten tegen nierschade

Een groot deel van de patiënten met diabetes type 1 krijgt na verloop van tijd te maken met complicaties, zoals oogproblemen, of nierschade. Een ander deel van de diabetes type 1 patiënten gaat echter complicatieloos door het leven, ook hun nieren worden niet aangetast. Volgens onderzoekers van het Joslin Diabetes Center uit Boston komt dat wellicht omdat het bloed van die laatste groep beschermende enzymen bevat.

Bij diabetes (suikerziekte) zijn de bloedglucosewaarden te hoog. Normaliter nemen cellen de suiker uit het bloed op, maar hiervoor zijn wel insuline en werkende insulinereceptoren nodig. Als ofwel de insuline niet aanwezig is, of de receptoren niet goed werken, stijgt de bloedsuikerspiegel. Bij diabetes type 1 is er sprake van te weinig insuline, het lichaam van de patiënt maakt zelf te weinig insuline aan, en de patiënt zal dat (vaak dagelijks) moeten aanvullen door 'insuline te spuiten'. Bij type 2 werken de receptoren niet goed meer. Het verslechteren van de werking van deze receptoren is een proces van jaren, waardoor type 2 doorgaans niet voorkomt bij jonge mensen. Vroeger werd het daarom ook wel 'ouderdomssuiker' genoemd.

Lees meer »

'Voor operatie nier koelen heeft geen zin' »

Bij een operatie waarbij een gedeelte van een nier wordt verwijderd, is het goed gebruik om die nier vooraf een aantal minuten te koelen, om weefselschade tegen te gaan. Uit Canadees onderzoek, gepresenteerd tijdens AUA Annual Meeting 2019, blijkt nu echter dat koelen geen effect heeft op het resultaat van de operatie. Een operatie waarbij een gedeelte van een nier wordt verwijderd heet een partiële nefrectomie.

Lees meer »

Beurs voor onderzoek naar dialyse bij ouderen »

Hebben patiënten van 70 jaar of ouder baat bij dialyse? Dit gaan dr. Marjolijn van Buren, prof. dr. Willem Jan Bos en dr. Simon Mooijaart van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) samen met collega’s van onder andere het HagaZiekenhuis en UMC Utrecht onderzoeken. Het Leading the Change (LtC)-programma maakt 600.000 euro vrij voor het onderzoek. Bos sprak zich al jaren geleden uit tegen dialyse na het tachtigste levensjaar.

Lees meer »







NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.
Ons Pricaystatement vindt u hier