Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Persberichten medisch onderzoek onbetrouwbaar

Door Redactie NierNieuws 

Meer dan een op de vijf artikelen over gezondheidszorgnieuws bevat overdrijving en die vindt vaak zijn oorsprong in de persberichten waar de artikelen op gebaseerd zijn, concluderen onderzoekers uit Leiden.

Gezondheidsclaims in serieuze media, we komen ze allemaal wel eens tegen. Met enige regelmaat lijkt het alsof er een nieuw wondermiddel ontdekt is. Dat viel onderzoekers van de Universiteit Leiden en het LUMC ook op, daarom besloten ze uit te zoeken hoe vaak nieuwsberichten overdrijvingen bevatten en waar deze overdrijvingen ontstaan. Is dat al in het persbericht dat een universiteit uitstuurt, of zijn het de journalisten die zo'n verhaal vervolgens lekker aandikken?

De onderzoekers hebben 129 Nederlandse persberichten van universiteiten en academische ziekenhuizen over gezondheidsonderzoek uit 2015 bekeken, net als de 185 artikelen in de media die deze persberichten opleverden. Hun conclusie is dat 20% van de persberichten en 29% van de nieuwsberichten overdrijving bevat. Het gaat dan bijvoorbeeld om een gevonden effect dat groter wordt voorgesteld dan het in werkelijkheid is, of een gelijktijdig optreden van twee verschijnselen waarbij ten onrechte wordt geschreven dat er een oorzakelijk verband tussen is.

In dit onderzoek is geen oorzakelijk verband aangetoond tussen overdrijving in het persbericht en in de daarop gebaseerde artikelen, maar er is wel een nauwe samenhang. De overdrijving in persberichten wordt bijna altijd overgenomen door journalisten. Terwijl niet-overdreven persberichten bijna nooit een overdreven nieuwsbericht opleveren.

Het monitoren en zo nodig verbeteren van de nauwkeurigheid en juistheid van academische persberichten lijken een belangrijke stap om de kwaliteit van gezondheidsnieuws te verhogen. Maar er ligt ook een taak voor journalisten, zegt Piet Bakker, lector journalistiek aan de Hogeschool Utrecht, in de Volkskrant. 'Als journalist wéét je dat je bespeeld wordt en dat je daarom het nieuws moet checken.'

Als anekdotisch bewijs kunnen wij als redactie daar nog onze eigen ervaringen aan toevoegen. Die zijn ten eerste dat het, zeker bij tijdgebrek, erg makkelijk is om een persbericht een op een over te nemen - met uitzondering van die ene taalfout die er altijd in zit natuurlijk. Maar ook, dat persberichten vaak te mooi lijken om waar te zijn. En dat als je de moeite neemt om zelf het wetenschappelijk onderzoek te lezen wat eraan ten grondslag ligt, dat vaak ook zo is. Het is meer dan eens gebeurd dat wij contact opnamen met de onderzoeker die contactpersoon was en diegene een beetje ongelukkig bleek te zijn met het persbericht, omdat de oorspronkelijke conclusie veel genuanceerder was.

Tot slot nog een bevinding die enig licht werpt op waarom communicatieafdelingen zo graag overdrijven: overdreven persberichten leveren aanzienlijk vaker een nieuwsbericht op. En zeg nu zelf: u werd toch ook veel meer geprikkeld door onze kop 'Persberichten medisch onderzoek onbetrouwbaar' dan wanneer er had gestaan 'Minder dan de helft van persberichten gezondheidsonderzoek bevat zekere mate van overdrijving'?

sterren Gepubliceerd: woensdag 03-01-2018
Bron: NTvG | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • T.Vogels, Veldhoven
    03-01-2018 08:24

    Dag redactie,
    Inderdaad is het een kunst en kunde om onderzoeken op hun merites te beschouwen. In die zin acht ik het bewijs dat 1/5e van de berichtgeving over medische zaken overdreven is geloofwaardig. Dat medisch onderzoek onbetrouwbaar is zoals de header aangeeft is daarmee wel weer "fake news" ..... Hoe prikkelend de zin ook is hoop ik toch dat we in 2018 voor het positiever in het nieuws komen.

    Met hartelijke groeten,

    Theodôr




Maagverkleining verlaagt risico nierproblemen

Ernstig overgewicht brengt allerlei gezondheidsrisico's met zich mee. Onder die risico's is ook een verhoogd risico om nierinsufficiëntie te ontwikkelen. Om het overgewicht te verminderen kan bariatrische chirurgie worden ingezet, maar zou dit ook positieve gevolgen hebben voor het risico op nierproblemen? Recent Amerikaans onderzoek suggereert van wel.

Patiënten met ernstig overgewicht lopen een hoger risico op nierproblemen dan hun gezonde leeftijdsgenoten, naast de wellicht bekendere risico's als hart- en vaatziekten, diabetes en slaapapneu. Al deze risico's verlagen de levensverwachting van deze patiënten aanzienlijk, en ook sociaal en psychisch brengt ernstig overgewicht de nodige problemen met zich mee. Een belangrijk doel in de behandeling van deze ziekte is daarom om het overgewicht te verlagen.

In eerste instantie wordt daarbij gekozen voor een behandeling waarbij niet wordt geopereerd, dus bijvoorbeeld met behulp van een diëtist, om een gezonder eetpatroon aan te leren, of een personal coach om meer te bewegen. Als zo'n behandeling niet werkt, kan worden gekozen voor een 'bariatrische operatie', zoals bijvoorbeeld het aanbrengen van een maagband, die de maag kunstmatig verkleint. Omdat dit geheel eigen risico's met zich meebrengt is dit doorgaans alleen een optie als eerdere behandelingen niet zijn aangeslagen.

Lees meer »

Duitse donatiebereidheid zakt onder kritische grens  »

Duitsland heeft weinig donoren. Dat is al jaren zo, en geen nieuws. Maar nu begint het toch een beetje ongemakkelijk te worden. Het aantal donoren per miljoen inwoners is namelijk onder een kritieke grens gezakt. Sinds 2012 daalt het aantal postmortale donoren in Duitsland. Dat is iets waar wel over gediscussieerd wordt en wat ook de politiek bezighoudt, maar wat nog niet veel gevolgen heeft gehad.

Lees meer »

Thema-avond Orgaandonatie met Pia Dijkstra »

Op maandagavond 22 januari organiseert D66 een thema-avond over orgaandonatie, waar het verhaal van patiënten centraal staat. Wat doet het met je wanneer je op de wachtlijst staat voor orgaandonatie, en alleen met een nieuw orgaan beter kan worden? Wat voor effect heeft dat op je omgeving? Hoe ziet je dagelijks leven eruit? Over dit thema heeft D66 een documentaire gemaakt.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.