Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Meer bruikbare donornieren door nieuwe Nederlandse test

Door Merel Dercksen 

Voorspellen of een donornier het direct na transplantatie gaat doen, of dat het even duurt voor de nier op gang is. Er zijn wel methodes om daar iets over te zeggen, maar de bewijskracht daarvan is niet sterk. Onderzoekers van het UMC Utrecht en het Erasmus MC hebben twee biomarkers gevonden, die wel een adequate voorspelling geven. En het mooie is: voor de test hoeft de nier niet beschadigd te worden.

Sommige donornieren werken direct als ze aangesloten zijn, terwijl de patiënt nog op de operatietafel ligt. Maar bij andere nieren kan het uren tot soms wel dagen duren. Dat is niet alleen op dat moment vervelend voor de patiënt, die in onzekerheid leeft of de zware ingreep die een transplantatie is, wel geslaagd is - en met een beetje pech zelfs nog tijdelijk moet blijven dialyseren. Ook op de lange termijn blijkt de kwaliteit van nieren die moeite hadden om op gang te komen, vaak minder goed dan die van nieren die wel meteen werkten.

Dr. Bas van Balkom (UMC Utrecht) is een van de onderzoekers en eerste auteur van het artikel dat vanavond verschenen is in het Clinical Journal of the American Society of Nephrology. Hij vertelt: 'in nieren die uitgenomen zijn voor transplantatie vinden nog allerlei processen plaats. Daarbij worden eiwitten gevormd, die de nier uitscheidt in de bewaarvloeistof. Deze stoffen kunnen daarom iets zeggen over wat er in de nier gebeurt. Wij hebben onderzocht of we onder alle signaalstoffen die een nier produceert tijdens de periode tussen uitname en transplantatie, markers kunnen vinden die voorspellen hoe de nier zal functioneren. We hebben daarvoor 158 eiwitten bekeken waarvan bekend is dat ze een signaleringsrol vervullen. Bijvoorbeeld groei- en stresshormonen en ontstekingsfactoren. Die 158 zijn misschien niet alle denkbare stoffen die je zou kunnen meten, maar wel een heleboel.'

De studie is uitgevoerd in de bewaarvloeistof van nieren die afkomstig waren van donoren van wie het hart had stilgestaan. De uitkomst is dat een combinatie van twee markers een goede voorspelling geeft over hoe lang de nier nodig zal hebben om aan te slaan. Van Balkom: 'Het mooie aan deze methode is dat je geen stukje weefsel uit de nier hoeft te halen en dat je voor transplantatie al weet waar je aan toe bent. Andere criteria, die nu vaak gebruikt worden, bleken geen significante invloed te hebben, behalve, beperkt, de BMI van de ontvanger. Onze methode heeft dan ook een veel sterkere voorspellende waarde.'

'We zullen onze resultaten nog in veel grotere aantallen donornieren moeten valideren, voordat de test in de praktijk gebruikt kan worden. Wat we nu eerst willen onderzoeken, is hoe het zit bij nieren waarbij perfusie wordt toegepast: het doorspoelen van de nier met een speciale vloeistof. Het wordt nog een uitdaging om daarbij goed te meten, maar als het werkt kun je real time volgen hoe de nier eraan toe is. Als we nog beter weten welke processen er plaatsvinden in nieren die wel of juist niet snel beginnen te werken, zou je in de toekomst zelfs de nier aan de pomp kunnen behandelen, tot de uitslag goed is, en dan pas transplanteren. Dan is de nier in de best mogelijke conditie als hij in de patiënt ingebracht wordt.'

'Het is niet de bedoeling om nieren die op basis van de gebruikelijke criteria worden goedgekeurd voor transplantatie, vanwege de uitslag van onze test af te keuren. Maar je zou wel nieren die anders afgekeurd zouden worden, alsnog kunnen gebruiken als je ziet dat ze goed scoren op onze test. Per jaar worden er zo'n 50 nieren die wel het traject in zijn gegaan, alsnog afgekeurd. Stel nou dat tien daarvan toch bruikbaar blijken te zijn; dat lijkt niet veel maar het zijn toch weer tien mensen die je geholpen hebt.'

sterren Gepubliceerd: vrijdag 05-05-2017 | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Tony de Ronde, Amsterdam
    11-05-2017 12:38

    Geweldig dat dit type, niet invasief, onderzoek wordt gedaan. En dat de eerste resultaten er zijn. Het is zo nodig dat de postmortale nieren een betere kwaliteit krijgen, en dit onderzoek zou een stap in die richting kunnen zijn. Hoewel het nu nog niet kan om met deze techniek donornieren af te keuren, zou dat, naast het goedkeuren van meer nieren, in de toekomst wellicht kunnen. Om zo te voorkomen dat nieren na transplantatie helemaal niet gaan werken, wat niet bepaald goed is voor de gezondheid van de ontvanger en ook een persoonlijk drama is.




Maagverkleining verlaagt risico nierproblemen

Ernstig overgewicht brengt allerlei gezondheidsrisico's met zich mee. Onder die risico's is ook een verhoogd risico om nierinsufficiëntie te ontwikkelen. Om het overgewicht te verminderen kan bariatrische chirurgie worden ingezet, maar zou dit ook positieve gevolgen hebben voor het risico op nierproblemen? Recent Amerikaans onderzoek suggereert van wel.

Patiënten met ernstig overgewicht lopen een hoger risico op nierproblemen dan hun gezonde leeftijdsgenoten, naast de wellicht bekendere risico's als hart- en vaatziekten, diabetes en slaapapneu. Al deze risico's verlagen de levensverwachting van deze patiënten aanzienlijk, en ook sociaal en psychisch brengt ernstig overgewicht de nodige problemen met zich mee. Een belangrijk doel in de behandeling van deze ziekte is daarom om het overgewicht te verlagen.

In eerste instantie wordt daarbij gekozen voor een behandeling waarbij niet wordt geopereerd, dus bijvoorbeeld met behulp van een diëtist, om een gezonder eetpatroon aan te leren, of een personal coach om meer te bewegen. Als zo'n behandeling niet werkt, kan worden gekozen voor een 'bariatrische operatie', zoals bijvoorbeeld het aanbrengen van een maagband, die de maag kunstmatig verkleint. Omdat dit geheel eigen risico's met zich meebrengt is dit doorgaans alleen een optie als eerdere behandelingen niet zijn aangeslagen.

Lees meer »

Duitse donatiebereidheid zakt onder kritische grens  »

Duitsland heeft weinig donoren. Dat is al jaren zo, en geen nieuws. Maar nu begint het toch een beetje ongemakkelijk te worden. Het aantal donoren per miljoen inwoners is namelijk onder een kritieke grens gezakt. Sinds 2012 daalt het aantal postmortale donoren in Duitsland. Dat is iets waar wel over gediscussieerd wordt en wat ook de politiek bezighoudt, maar wat nog niet veel gevolgen heeft gehad.

Lees meer »

Thema-avond Orgaandonatie met Pia Dijkstra »

Op maandagavond 22 januari organiseert D66 een thema-avond over orgaandonatie, waar het verhaal van patiënten centraal staat. Wat doet het met je wanneer je op de wachtlijst staat voor orgaandonatie, en alleen met een nieuw orgaan beter kan worden? Wat voor effect heeft dat op je omgeving? Hoe ziet je dagelijks leven eruit? Over dit thema heeft D66 een documentaire gemaakt.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.