Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Meer bruikbare donornieren door nieuwe Nederlandse test

Door Merel Dercksen 

Voorspellen of een donornier het direct na transplantatie gaat doen, of dat het even duurt voor de nier op gang is. Er zijn wel methodes om daar iets over te zeggen, maar de bewijskracht daarvan is niet sterk. Onderzoekers van het UMC Utrecht en het Erasmus MC hebben twee biomarkers gevonden, die wel een adequate voorspelling geven. En het mooie is: voor de test hoeft de nier niet beschadigd te worden.

Sommige donornieren werken direct als ze aangesloten zijn, terwijl de patiënt nog op de operatietafel ligt. Maar bij andere nieren kan het uren tot soms wel dagen duren. Dat is niet alleen op dat moment vervelend voor de patiënt, die in onzekerheid leeft of de zware ingreep die een transplantatie is, wel geslaagd is - en met een beetje pech zelfs nog tijdelijk moet blijven dialyseren. Ook op de lange termijn blijkt de kwaliteit van nieren die moeite hadden om op gang te komen, vaak minder goed dan die van nieren die wel meteen werkten.

Dr. Bas van Balkom (UMC Utrecht) is een van de onderzoekers en eerste auteur van het artikel dat vanavond verschenen is in het Clinical Journal of the American Society of Nephrology. Hij vertelt: 'in nieren die uitgenomen zijn voor transplantatie vinden nog allerlei processen plaats. Daarbij worden eiwitten gevormd, die de nier uitscheidt in de bewaarvloeistof. Deze stoffen kunnen daarom iets zeggen over wat er in de nier gebeurt. Wij hebben onderzocht of we onder alle signaalstoffen die een nier produceert tijdens de periode tussen uitname en transplantatie, markers kunnen vinden die voorspellen hoe de nier zal functioneren. We hebben daarvoor 158 eiwitten bekeken waarvan bekend is dat ze een signaleringsrol vervullen. Bijvoorbeeld groei- en stresshormonen en ontstekingsfactoren. Die 158 zijn misschien niet alle denkbare stoffen die je zou kunnen meten, maar wel een heleboel.'

De studie is uitgevoerd in de bewaarvloeistof van nieren die afkomstig waren van donoren van wie het hart had stilgestaan. De uitkomst is dat een combinatie van twee markers een goede voorspelling geeft over hoe lang de nier nodig zal hebben om aan te slaan. Van Balkom: 'Het mooie aan deze methode is dat je geen stukje weefsel uit de nier hoeft te halen en dat je voor transplantatie al weet waar je aan toe bent. Andere criteria, die nu vaak gebruikt worden, bleken geen significante invloed te hebben, behalve, beperkt, de BMI van de ontvanger. Onze methode heeft dan ook een veel sterkere voorspellende waarde.'

'We zullen onze resultaten nog in veel grotere aantallen donornieren moeten valideren, voordat de test in de praktijk gebruikt kan worden. Wat we nu eerst willen onderzoeken, is hoe het zit bij nieren waarbij perfusie wordt toegepast: het doorspoelen van de nier met een speciale vloeistof. Het wordt nog een uitdaging om daarbij goed te meten, maar als het werkt kun je real time volgen hoe de nier eraan toe is. Als we nog beter weten welke processen er plaatsvinden in nieren die wel of juist niet snel beginnen te werken, zou je in de toekomst zelfs de nier aan de pomp kunnen behandelen, tot de uitslag goed is, en dan pas transplanteren. Dan is de nier in de best mogelijke conditie als hij in de patiënt ingebracht wordt.'

'Het is niet de bedoeling om nieren die op basis van de gebruikelijke criteria worden goedgekeurd voor transplantatie, vanwege de uitslag van onze test af te keuren. Maar je zou wel nieren die anders afgekeurd zouden worden, alsnog kunnen gebruiken als je ziet dat ze goed scoren op onze test. Per jaar worden er zo'n 50 nieren die wel het traject in zijn gegaan, alsnog afgekeurd. Stel nou dat tien daarvan toch bruikbaar blijken te zijn; dat lijkt niet veel maar het zijn toch weer tien mensen die je geholpen hebt.'

sterren Gepubliceerd: vrijdag 05-05-2017 | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Tony de Ronde, Amsterdam
    11-05-2017 12:38

    Geweldig dat dit type, niet invasief, onderzoek wordt gedaan. En dat de eerste resultaten er zijn. Het is zo nodig dat de postmortale nieren een betere kwaliteit krijgen, en dit onderzoek zou een stap in die richting kunnen zijn. Hoewel het nu nog niet kan om met deze techniek donornieren af te keuren, zou dat, naast het goedkeuren van meer nieren, in de toekomst wellicht kunnen. Om zo te voorkomen dat nieren na transplantatie helemaal niet gaan werken, wat niet bepaald goed is voor de gezondheid van de ontvanger en ook een persoonlijk drama is.




'Besef aanstaand overlijden heeft te weinig effect op zorg nierpatiënt'

Zou het u verbazen als deze patiënt binnen een jaar zou overlijden? Het stellen van deze vraag aan verzorgers van ernstig zieke patiënten zou, beter dan klinische factoren, inzichtelijk maken welke patiënten waarschijnlijk binnen een jaar zullen overlijden. Deze patiënten kunnen dan de zorg krijgen die zij in de laatste fase van hun leven verdienen. Uit recent Amerikaans onderzoek lijkt dit ook op te gaan voor patiënten met eindstadium nierfalen.

De 'surprise question', zoals de vraag in het Engels heet, kwam in de jaren negentig in zwang. Patiënten waarvan de verzorgers de vraag beantwoorden met 'Nee, ik zou niet verbaasd zijn', zouden inderdaad een relatief grote kans lopen binnen een jaar te overlijden. Deze voorspelling zou beter zijn dan klinische factoren zoals bijvoorbeeld leeftijd en stadium van de aandoening. De vraag wordt officieel gebruikt, maar is wel aan controverse onderhevig. Er worden inmiddels steeds meer onderzoeken verricht naar het voorspellende karakter, en de gevolgen voor patiëntenzorg.

Lees meer »

Accreditatie wetenschapsdag toegekend: meld u aan! »

Bent u zorgprofessional en benieuwd naar de laatste stand van zaken op het gebied van onderzoek naar nierziekten en hun behandeling? Meld u dan aan voor de wetenschapsdag op 13 oktober. De aanmeldingen voor de wetenschapsdag op 13 oktober stromen binnen. Wat wellicht niet iedereen weet, is dat deze dag ook interessant is voor zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg voor nierpatiënten.

Lees meer »

Nieuwe artsenwijzer helpt bij verwijzing naar diëtist »

Door Brechje van Adrichem, namens Diëtisten Nierziekten Nederland - Tijdens een jubileumjaar van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD) is de Dag van de Diëtist in het leven geroepen. Deze dag wordt sindsdien jaarlijks gevierd door activiteiten van diëtisten in de regio en/of activiteiten vanuit het hoofdbestuur van de NVD. Dit jaar, op 19 september, wordt de nieuwe Artsenwijzer Diëtetiek gelanceerd.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.