Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Meer bruikbare donornieren door nieuwe Nederlandse test

Door Merel Dercksen 

Voorspellen of een donornier het direct na transplantatie gaat doen, of dat het even duurt voor de nier op gang is. Er zijn wel methodes om daar iets over te zeggen, maar de bewijskracht daarvan is niet sterk. Onderzoekers van het UMC Utrecht en het Erasmus MC hebben twee biomarkers gevonden, die wel een adequate voorspelling geven. En het mooie is: voor de test hoeft de nier niet beschadigd te worden.

Sommige donornieren werken direct als ze aangesloten zijn, terwijl de patiënt nog op de operatietafel ligt. Maar bij andere nieren kan het uren tot soms wel dagen duren. Dat is niet alleen op dat moment vervelend voor de patiënt, die in onzekerheid leeft of de zware ingreep die een transplantatie is, wel geslaagd is - en met een beetje pech zelfs nog tijdelijk moet blijven dialyseren. Ook op de lange termijn blijkt de kwaliteit van nieren die moeite hadden om op gang te komen, vaak minder goed dan die van nieren die wel meteen werkten.

Dr. Bas van Balkom (UMC Utrecht) is een van de onderzoekers en eerste auteur van het artikel dat vanavond verschenen is in het Clinical Journal of the American Society of Nephrology. Hij vertelt: 'in nieren die uitgenomen zijn voor transplantatie vinden nog allerlei processen plaats. Daarbij worden eiwitten gevormd, die de nier uitscheidt in de bewaarvloeistof. Deze stoffen kunnen daarom iets zeggen over wat er in de nier gebeurt. Wij hebben onderzocht of we onder alle signaalstoffen die een nier produceert tijdens de periode tussen uitname en transplantatie, markers kunnen vinden die voorspellen hoe de nier zal functioneren. We hebben daarvoor 158 eiwitten bekeken waarvan bekend is dat ze een signaleringsrol vervullen. Bijvoorbeeld groei- en stresshormonen en ontstekingsfactoren. Die 158 zijn misschien niet alle denkbare stoffen die je zou kunnen meten, maar wel een heleboel.'

De studie is uitgevoerd in de bewaarvloeistof van nieren die afkomstig waren van donoren van wie het hart had stilgestaan. De uitkomst is dat een combinatie van twee markers een goede voorspelling geeft over hoe lang de nier nodig zal hebben om aan te slaan. Van Balkom: 'Het mooie aan deze methode is dat je geen stukje weefsel uit de nier hoeft te halen en dat je voor transplantatie al weet waar je aan toe bent. Andere criteria, die nu vaak gebruikt worden, bleken geen significante invloed te hebben, behalve, beperkt, de BMI van de ontvanger. Onze methode heeft dan ook een veel sterkere voorspellende waarde.'

'We zullen onze resultaten nog in veel grotere aantallen donornieren moeten valideren, voordat de test in de praktijk gebruikt kan worden. Wat we nu eerst willen onderzoeken, is hoe het zit bij nieren waarbij perfusie wordt toegepast: het doorspoelen van de nier met een speciale vloeistof. Het wordt nog een uitdaging om daarbij goed te meten, maar als het werkt kun je real time volgen hoe de nier eraan toe is. Als we nog beter weten welke processen er plaatsvinden in nieren die wel of juist niet snel beginnen te werken, zou je in de toekomst zelfs de nier aan de pomp kunnen behandelen, tot de uitslag goed is, en dan pas transplanteren. Dan is de nier in de best mogelijke conditie als hij in de patiënt ingebracht wordt.'

'Het is niet de bedoeling om nieren die op basis van de gebruikelijke criteria worden goedgekeurd voor transplantatie, vanwege de uitslag van onze test af te keuren. Maar je zou wel nieren die anders afgekeurd zouden worden, alsnog kunnen gebruiken als je ziet dat ze goed scoren op onze test. Per jaar worden er zo'n 50 nieren die wel het traject in zijn gegaan, alsnog afgekeurd. Stel nou dat tien daarvan toch bruikbaar blijken te zijn; dat lijkt niet veel maar het zijn toch weer tien mensen die je geholpen hebt.'

sterren Gepubliceerd: vrijdag 05-05-2017 | Reacties (1)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • Tony de Ronde, Amsterdam
    11-05-2017 12:38

    Geweldig dat dit type, niet invasief, onderzoek wordt gedaan. En dat de eerste resultaten er zijn. Het is zo nodig dat de postmortale nieren een betere kwaliteit krijgen, en dit onderzoek zou een stap in die richting kunnen zijn. Hoewel het nu nog niet kan om met deze techniek donornieren af te keuren, zou dat, naast het goedkeuren van meer nieren, in de toekomst wellicht kunnen. Om zo te voorkomen dat nieren na transplantatie helemaal niet gaan werken, wat niet bepaald goed is voor de gezondheid van de ontvanger en ook een persoonlijk drama is.


Proteomica werpt nieuw licht op proces nierziekten

Bij veel nierziekten is nog steeds lastig te voorspellen hoe snel de nierfunctie achteruit zal gaan, en of er op langere termijn ernstige nierinsufficiëntie zal optreden. Een combinatie van eiwitspiegels heeft mogelijk wel voorspellende waarde, zo blijkt uit Zweeds onderzoek.

De onderzoekers hadden de beschikking over de gegevens van meer dan 400 Zweden bij wie op enig moment nierschade werd vastgesteld, over een periode van vijf jaar. Deze gegevens omvatten onder andere de nierfunctie en informatie verkregen door 'proteomic profiling', van een combinatie van 80 eiwitten die geassocieerd worden met hart- en vaatziekten en ontstekingen.

'Proteomica' is de studie van een gesloten eiwitsysteem, zoals een orgaan, of het hele menselijk lichaam. Bij proteomic profiling worden verschillen tussen eiwithoeveelheden bepaald, die in twee of meer metingen zijn gevonden. De gevonden waardes zijn dus relatief (ten opzichte van elkaar), en niet absoluut.

Van de oorspronkelijke 80 bleef een combinatie van 20 eiwitten over die de achteruitgang van de nierfunctie voorspelde. 11 van deze eiwitten bleken nierinsufficiëntie te voorspellen. Geen van de gevonden eiwitten bleek los van andere factoren te koppelen aan een jaarlijkse achteruitgang van de nierfunctie in milliliters per minuut .

Lees meer »

'Prototype kleine kunstnier niet voor eind 2018' »

Van de 'draagbare kunstnier' zal een werkend prototype niet eerder dan eind 2018 beschikbaar komen. Daarna volgen nog uitgebreide klinische tests en keuringen. Dat meldt de Nierstichting, de drijvende organisatie achter het product. Het valt daardoor niet te verwachten dat patiënten voor 2020 of nog enkele jaren later, gebruik kunnen gaan maken van deze kleine verplaatsbare kunstnier. In recente berichten was sprake van dit jaar.

Lees meer »

Piek donatieweigeraars door wetsvoorstel D66 »

In september 2016, kort nadat het D66-initiatiefwetsvoorstel voor een ADR-systeem werd aangenomen in de Tweede Kamer, pasten meer dan 117.000 Nederlanders hun keuze in het donorregister aan. Een jaar eerder deden maar 5.000 mensen dat. Van die 117.000 wijzigden er 83.000 hun registratie in 'geen donor'. Het aantal mensen dat zich expliciet als niet-donor heeft laten registreren steeg mede daardoor tussen januari 2016 en maart 2017 met 150.000.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.