Mail: redactie@niernieuws.nl | 030 - 288 9994 | NL16 TRIO 0197 707866



Reageer | Verstuur | Druk af   

Medicijnen op maat: van belang na transplantatie

Door Shanty Sterke 

Therapeutic drug monitoring, dat betekent zoiets als: bloedprikken en de hoeveelheid medicijn in het bloed meten. Dat is zeker bij transplantatiepatiënten essentieel, want als je niet weet hoe hoog de concentratie van de afweeronderdrukkende medicijnen is dan kan het helemaal mis gaan. Als een patiënt te veel medicatie krijgt, is er een kans op nierschade of andere bijwerkingen. Wanneer de dosis te laag is dan is er een kans op afstoting van de nieuwe nier. Juist bij deze patiëntengroep is het dus enorm belangrijk dat patiënten een therapie op maat krijgen ofwel personalized medicine, zoals dat heet. Op de wetenschapsdag op 13 oktober vertelt Dirk Jan Moes, ziekenhuisapotheker in het laboratorium van het Leids Universitair Medisch Centrum, over de nieuwste inzichten en mogelijkheden op dit gebied.

Enzymen in de lever zorgen ervoor dat medicijnen worden afgebroken. Maar de snelheid waarmee dat gebeurt, kan erfelijk bepaald zijn. Simpel gezegd, als dat te snel gaat, dan kan het medicijn zijn werk niet goed doen omdat het snel weer uit het lichaam verdwijnt. Deze patiënten zouden gebaat zijn bij een hogere startdosering. Als het daarentegen te langzaam gaat, kan een patiënt juist heel veel last van bijwerkingen hebben en zou een lagere startdosering beter zijn.

Om dat voor te zijn wordt bij alle niertransplantatiepatiënten binnen het LUMC van tevoren DNA afgenomen. Dit doen ze om te kijken welke erfelijke variant van het enzym dat het medicijn tacrolimus afbreekt die patiënt heeft. Genotypering heet dat. Tacrolimus is één van de meest gebruikte afweeronderdrukkende medicijnen. Als men weet welke variant van het enzym de patiënt heeft dan kan de arts daar de startdosering op aanpassen. Ongeveer vijftien procent van de Europese bevolking heeft de erfelijke variant waardoor bij deze patiënten tacrolimus sneller wordt afgebroken dan normaal.

Maar met genotypering alleen ben je er nog niet. Niet alleen erfelijke factoren bepalen de hoogte van de bloedspiegel. Ook de wisselwerking met andere medicijnen, eetgewoontes, tijdstip van inname en andere factoren bepalen hoe hoog de concentratie van een geneesmiddel in het bloed is. Daarom is therapeutic drug monitoring zo belangrijk voor transplantatiepatiënten.

'In het algemeen is het gebruikelijk om een dalspiegel, zeg maar de laagste spiegel over de dag, te meten,' vertelt Moes, 'maar wij meten in Leiden meestal iets meer zodat we iets kunnen zeggen over de totale blootstelling over de dag. Want wij geloven dat je daardoor toch wel iets nauwkeuriger kunt doseren dan alleen op de dalspiegel. Dat doen we regelmatig. Sowieso kort na transplantatie. Dan wordt dat denk ik wel vier keer het eerste half jaar gedaan en daarna, als patiënten stabiel zijn, één keer per jaar. Als ze bijvoorbeeld medicatie gebruiken waarvan je kan verwachten dat de spiegel gaat stijgen of dalen dan wordt er ook altijd extra preventief gemeten.'

Tegenwoordig is het meten van de bloedspiegels ook in de thuissituatie mogelijk. Hoe dat werkt en ander nieuws rondom dit onderwerp kunt u allemaal komen beluisteren op 13 oktober.

sterren Gepubliceerd: maandag 09-10-2017 | Reacties (3)

Reacties

Reageer op dit artikel

  • T. Vogels, Eindhoven
    18-10-2017 07:35

    Tja Carla,

    Begrijp je invalshoek maar daar gaat het juist in dit artikel niet om. Integendeel je wilt juist dat je zo min mogelijk medicatie gebruikt maar wel aan de veilige kant doseert. De macht van Big Pharma is denk ik ook zomaar niet weg te cijferen maar zonder markt gedreven bedrijven komen er echt geen nieuwe middelen beschikbaar die voor patiŽnten vaak levensreddend zijn zoals de immunosuppressiva.

  • Merel, Utrecht
    09-10-2017 21:59

    Je kunt al die mensen inderdaad ook gewoon dood laten gaan, stuk minder opbrengsten uit medicijnverkoop heb je dan.

  • Carla, Anna Paulowna
    09-10-2017 09:28

    Dit is nou precies waar het voor Big Pharma om draait: veel patiŽnten creŽren en die afhankelijk te maken, veel patiŽnten die liefst de duurste medicijnen (zijn geen geneesmiddelen!) levenslang zullen moeten gebruiken: dŠŠr kun je lekker op plannen en rijk van worden.




Infecties hebben ernstige gevolgen voor nieren SLE-patiŽnten

Als patiŽnten met SLE vanwege infecties in het ziekenhuis moeten worden opgenomen, lopen zij veel meer risico op eindstadium nierfalen, zo blijkt uit recent Taiwanees onderzoek. Vooral bij patiŽnten die sinds hun jeugd SLE hebben, is dit risico sterk verhoogd.

SLE (Systemische Lupus Erythematodes) is een auto-immuunziekte waarbij verschillende organen worden aangetast, zoals de nieren en de huid. Het heeft kenmerken van een hypersensitiviteitsreactie type III, waarbij IgG-immuuncomplexen niet worden opgeruimd, en bijvoorbeeld in de glomeruli in de nieren neerslaan en daar schade veroorzaken. Het is relatief zeldzaam, en vrouwen worden bijna tien keer zo vaak getroffen als mannen.

SLE-patiŽnten lopen meer kans op infecties dan hun gezonde medemensen, en de gevolgen van die infecties zijn dan vaak ernstiger dan bij een gezond persoon. Een ziekenhuisopname om de infectie te behandelen kan noodzakelijk zijn. Uit het Taiwanese onderzoek blijkt nu echter dat die ziekenhuisopnamen niet altijd zonder gevolgen blijven. SLE-patiŽnten die drie keer of vaker vanwege een infectie in het ziekenhuis waren opgenomen, hadden een vijf keer zo hoge kans op eindstadium nierfalen als SLE-patiŽnten die geen infecties opliepen die in het ziekenhuis behandeld moesten worden. PatiŽnten die van jongs af aan SLE hadden liepen zelfs een veertien keer hogere kans.

Lees meer »

Jubileumnummer in feestjaar patiŽntenvereniging »

De afgelopen jaren is de patiënt ook klant geworden. Hij is zorgconsument, naast zijn direct medische behoefte. 'Hij moet zich welkom voelen als in een hotel', betoogt Margriet de Jong, transplantatienefroloog in het UMCG én bedrijfskundige met een voltooide MBA studie. 'Een ziekenhuis is naar mijn idee ook een organisatie die met klanten te maken heeft. We moeten ons meer afvragen wat die klant belangrijk vindt. Ziekenhuizen kunnen daarbij leren van bedrijven als de KLM.

Lees meer »

Op weg naar de biologische kunstnier »

De biologische kunstnier komt steeds een stapje dichterbij. Daarover vertelde Roos Masereeuw, hoogleraar experimentele farmacologie aan de Universiteit Utrecht, op de najaarsvergadering van de Nederlandse Federatie voor Nefrologie. Samen met onderzoekers van de Universiteit Twente heeft zij een nierbuisje ontwikkeld met menselijke niercellen dat in staat is afvalstoffen uit het bloed te halen die een dialyse-apparaat niet kan verwijderen.

Lees meer »





NierNieuws en zijn adverteerders maken soms gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.